මවිත : Mawitha.com : All the latest Sri Lanka and world breaking news and current affairs in Sinhala

Hot

mawitha

Stay Safe Katayam.com

Stay Safe

Katayam.com

Jun 22, 2022

තමන්නාගේ මූඩ් එක

June 22, 2022
තමන්නා භාතියා දෙමළ සිනමාවේත් තෙලිගු සිනමාවේත් මැණිකක් කීවොත් එය නිවැරදිය. මේ දිනවල ඇය සිටින්නේ හොඳ ‘මූඩ්’ එකකය. 

පසුගිය දා ප්‍රංශයේ කෑන්ස් සිනමා සම්මාන උළෙලට ද භාතියා සහභාගී වූයේ කාගේත්‍ කතාබහට ලක් වෙමිනි. තමන්නාගේ නවතම චිත්‍රපටය වන්නේ F3: Fun and Frustration තෙලිගු ප්‍රහසන චිත්‍රපටයයි. ​ 

F3: Fun and Frustration තමන්නාගේ සෙසු චිත්‍රපට හා සැසදිය නොහැකිය. කෙසේ නමුත් චිත්‍රපටය ප්‍රදර්ශනය ආරම්භ කර දින 3 ක් ඇතුළත එය ඉන්දීය රුපියල් කෝටි 63 කට වඩා උපයා තිබේ. 
වරුන් ටෙජ් සහ වෙන්කටේෂ් ද F3: Fun and Frustration චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිතවලට දායක වී සිටිති. 
‘F3: Fun and Frustration පිටපත මට දකින්න ලැබුණු අවස්ථාවේ පටන් මා සිතුවා චිත්‍රපටය සාර්ථක වේවි. F3: Fun and Frustration පවුල් පිටින් එකට රසවිඳිය හැකි චිත්‍රපටයක්. කොරෝනා වසංගතය නිසා පසුබෑමට ලක්වුණු සිනමා කර්මාන්තය යළි පිබිඳී තිබෙනවා. සිනමා ලෝලීන් සිනමාහල්වල සිනමාව රස විඳිනවා. ඒ ගැන මට හරිම සතුටුයි.’ යැයි තමන්නා පවසයි. 

෴ උපුටා ගැනීම - Film Fare
තව කියවන්න

භූමි කම්පාවෙන් දහසක් මරුට

June 22, 2022
පෘථිවි පෘෂ්ඨය හැඳින්වෙන්නේ 'ලිතෝස්පියරය' යනුවෙනි. මෙය භූ තැටිවලින් සමන්විතය. අප්‍රිකා, ඇන්ටාක්ටිකා, යුරේසියා, ඕස්ට්‍රේලියා, උතුරු ඇමෙරිකා, පැසිෆික් සහ දකුණු ඇමෙරිකා යනු එම භූ තැටි ය. මෙවැනි භූ තැටි දෙකක් එකිනෙක ගැටීම, භූමි කම්පාවක් එසේත් නැතිනම් භූ චලනයක් ලෙස හැඳින්වෙයි.

2004 වසරේ අප ශ්‍රී ලංකාව ද ඇතුළු ඉන්දීය සාගරයේ රටවල් බිහිසුණු සුනාමියකින් බැට කෑවේ, ඉන්දුනීසියාව අසල මුහුදු පතුළේ හටගත් රික්ටර් පරිමාණයේ ප්‍රබලත්වය ඒකක 9.3 ක් සටහන් කළ අති ප්‍රබල භූමි කම්පාවක් නිසාය. ඉරානය, ඇෆ්ගනිස්තානය, පාකිස්තාන යන රටවල් පිහිටා ඇත්තේ භූ තැටි මායිමකට ඉහළිනි. එහෙයින්, එම රටවලට භූමි කම්පා ඇතිවීම ස්වභාවිකය. 

අද 22 වැනිදා ද එවැනි භූමි කම්පාවක් හටගත්තේ ඇෆ්නිස්තානය කැලැඹිණි. රික්ටර් පරිමාණයේ එම භූමි කම්පාව සටහන් වූයේ 6.1 ක් ලෙසය. රික්ටර් පරිමාණයේ ඒකක 6.1 ක් සටහන් වූ එය එසේ මෙසේ භූමි කම්පාවක් නොවුණේ දහසකට ඇෆ්ගන් වැසියන් පිරිසක් මියයෑම නිසාය. තුවාල ලැබූ ගණන 600 කට වැඩිය. එයින් 130 කට වැඩි පිරිසක් බරපතල තුවාල ලබා රෝහල් ගත කළ අය වෙති. 

හානි වුණු නිවාස සහ ගොඩනැගිලි ගණන ද සියයකට වැඩිය. ඇෆ්ගන් කඳුකර පළාත්වල මැටිවලින් ඉදි කළ ගැමි නිවාස මුළුමනින්ම විනාශ විය. සුන්බුන් අතරේ සිරවුණු පිරිස් මුදා ගැනීම නොකඩවා සිදුවිය. ඇෆ්ගන් තලේබාන් රජය නිවේදනය කළේ මරණ සංඛ්‍යාව තව තවත් ඉහළ යා හැකි බවය. පක්තිකා නමැති පළාතේ ගම්මාන රැසකට භූමි කම්පාවෙන් හානි සිදුවී තිබේ. සුන්බුන් අතරේ සිරවූවන් මුදා ගැනීමටත් ඇෆ්ගන් තලේබාන් රජය මෙහෙයුම් ආරම්භ කළ අතර, හෙලිකොප්ටර් යානා ඒ සඳහා යොදා ගැනුණි.‍ 

භූමි කම්පාව හටගත්තේ ගිණිකොණදිග ඇෆ්ගනිස්තානයේ කෝස්ට් නගරයේ සිට කිලෝ මීටර් 44 ක් දුරින් සහ කිලෝ මීටර් 51 ක් ගැඹුරින් පොළොව පතුළේය. කෝස්ට් නගරය පිහිටා ඇත්තේ පාකිස්තාන දේශසීමාවට යාබදවය. භූමි කම්පාවේ ප්‍රබලත්වය පාකිස්තානයට, ඉන්දියාවට මෙන්ම ඉරානයට ද දැණුනි. රික්ටර් පරිමාණයේ ඒකක 6.1 ක් සටහන් කළ ප්‍රබල භූමි කම්පාවෙන් පසු අතුරු භූ කම්පන එසේත් නැතිනම් පසු කම්පන රැසක් ද හටගත්තේය. 

භූමි කම්පාවෙන් බැටකමින් ඇෆ්ගනිස්තානය මෙම ස්වභාවික ව්‍යසනයට මුහුණ දුන්නේ, රට ආර්ථික අර්බුදයකට ලක් වී ඇති අවස්ථාවකය. පසුගිය 2021 වසරේ අගෝස්තු 30 වැනිදා වනවිට ඇමෙරිකන් හමුදා ඇෆ්ගනිස්තානයෙන් පිටවී ගොස් තිබුණි. ඒ සමඟම, ඇමෙරිකාව ඇතුළු යුරෝපා බටඑහිර රටවල සහාය ඇතිව පිහිටවූ ඇෆ්ගන් රජය බිඳ වැටුණි. තලේබාන් සංවිධානය යළි ඇෆ්ගනිස්තානයේ බලය අල්ලා ගනිමින් ෂරියා නීතිය ද ක්‍රියාත්මක කරමින් රජයක් පිහිටුවීය. 

ඇෆ්ගන් තලේබාන්වරුන්ගේ ෂරියා නීතිය ඔවුන්ටම ආවේණික අයුරින් සකස් කරන ලද්දකි. මෙය ඇමෙරිකාව ඇතුළු බටහිර රටවල විරෝධයට හේතුවක් වී තිබේ. ඇමෙරිකාව ඇතුළු බටහිර රටවලින් ඇෆ්ගන් තලේබාන් පාලනයට එරෙහිව සම්බාධක පැනැවීමක් සිදුවී ඇත්තේ ද මේ නිසාය. 

 ඇෆ්ගන් භූමි කම්පාවෙන් දහසකට වැඩි පිරිසක් ජීවිතක්ෂයට පත්වුණු බව සැලවීමත් සමඟ මහත් සේ කම්පනයට පත්වූ තැනැත්තකු වන්නේ ශුද්ධෝත්තම ෆ්‍රැන්සිස් පාප්තුමන්ය. විපතට පත්වුණු ඇෆ්ගන් වැසියන්ට පිහිට වීමට ලෝකය එකමුතු විය යුතු බව පාප්තුමා පැවැසීය. විපතට පත්වූවන් වෙනුවෙන් යාඥා කිරීමට ද පාප්තුමා අමතක නොකළේය. 

භූමි කම්පාව හේතුවෙන් විපතට පත්ව සිටින ඇෆ්ගන් වැසියන්ට මානුෂීය ආධාර අවශ්‍ය යැයි ඇෆ්ගන් තලේබාන් රජය එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයෙන් සහ යුරෝපා සංගමයෙන් ඉල්ලීම් කළේ ඒ අතරතුරේය. ඒ අනුව, ඇෆ්ගනිස්තානයට පනවා ඇති සම්බාධක එසේ තිබියදී, අවශ්‍ය මානුෂීය සහාය ලබා දීමට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය සහ යුරෝපා සංගමය එකඟ විය. 

 භූමි කම්පාවෙන් විපතට පත්වුණු ඇෆ්ගන් වැසියන්ට සහාය දැක්වීමට තමන් ද ඉදිරිපත් වන බව චීනය පැවැසුවේය. 'ඇෆ්ගනිස්තානය චීනයේ මිතුරෙක්. ඇෆ්ගනිස්තානයට සහාය දීමට චීනය සූදානමින් සිටිනවා. ඇෆ්ගන් තලේබාන් රජය සමඟ සාකච්ඡා පවත්වමින් අවශ්‍ය පරිදි මානුෂීය ආධාර ලබා දීම අප කටයුතු කරනවා'' යැයි චීන විදේශ අමාත්‍ය ප්‍රකාශක වැංග් වෙන්බින් මාධ්‍ය හමුවේ පැවැසීය. 

ඇමෙරිකාව ඇෆ්ගනිස්තානයෙන් පිටවී යෑමෙන් පසු, ඇෆ්ගනිස්තානයේ සංවර්ධන කටයුතු සඳහා චීනය මැදිහත් වීමට උත්සාහ ගනිමින් සිටී. ඇෆ්ගනිස්තානයේ තලේබාන් රජය ස්ථාවරත්වයක් පෙන්නුම් කරන්නේ නම්, ඇෆ්ගනිස්තානයේ සංවර්ධන ව්‍යාපෘති රැසකට මූල්‍ය ආධාර ලබා දීමට චීනය සූදානමින් සිටී. 

෴ උපුටා ගැනීම - Al Jazeera
තව කියවන්න

Jun 14, 2022

ඩයිනසෝරයන්ට කලින් මිහිමත රජ කළ සත්තු

June 14, 2022
එකෝමත් එක කාලයක, හරියටම කීවොත් අවුරුදු මිලියන 245 ත් 66 ත් අතර කාලයේ පෘථිවියේ රජ කළේ ඩයිනසෝරයන්ය. ඩයිනසෝරයෝ පෘථිවියේ ආධිපත්‍යය පතුරුවා ගත් දැවැන්තයෝ වූහ. ඒත්, එක් දෛවෝපගත දිනයක, පෘථිවියේ හැපුණු යෝධ ඇස්ටරොයිඩයක් එසේත් නැතිනම් ග්‍රහකයක්, ඩයිනසෝරයන්ගේ ඉරණම තීරණය කළේය. 

ඩයිනසෝරයන් මිහිමතින් තුරන් කර දැමීමට අභ්‍යවකාශය හරහා ආ ඒ ඇස්ටරොයිඩ් යෝධයා සමත් විය. ක්ෂීරපායීන් පරිණාමය සිදුවී, තවත් වසර මිලියන ගණනකට පසු මනුෂ්‍ය වර්ගයා ලොව රජ කිරීම ආරම්භ වූයේත් ඉන් අනතුරුවය. අද පෘථිවියේ ආදිපත්‍ය පතුරුවන්නේ අප මනුෂ්‍යයන්ය. අවුරුදු මිලියන 66 කට පෙර එසේ කළේ ඩයිනසෝරයන්ය. 

ඒත් ඩයිනසෝරයන්ට පෙර පෘථිවියේ රජ කළේ කවුරුන්ද? මොන විදියේ ජීවීන්ද? ඩයිනසෝරයන්ට පෙර මිහිමත බහුලව දැකිය හැකි වූයේ සන්ධිපාදකයන්ය. අද අපට දකින්න ලැබෙන්නේ අතීතයේ පටන් දිවිරැක ගනිමින් ඉතිරි වූ සන්ධිපාදකයන්ය. මකුළුවන්, පොකිරිස්සන්, පත්තෑයන්, ඉස්සන්, ගෝනුස්සන් සහ කෘමීන් ඊට හොඳ උදාහරණයකි. ඒත් ඩයිනසෝරයන්ට පෙර ජීවත් වුණු සන්ධිපාදයන් අපට දැන් දකින්න ලැබෙන සන්ධිපාදකයන් මෙන් නොව; ඔවුන් මහ දැවැන්තයන්ය. 

බ්‍රොන්ටෝ-ස්කෝපියෝ
බ්‍රොන්ටෝ-ස්කෝපියෝ යනු එවැනි දැවැන්තයෙකි. දැවැන්ත ගෝනුස්සෙකි. වර්මානයේ අපට දකින්න ලැබෙන ගෝනුස්සන් මෙන් නොව, බ්‍රොන්ටෝ-ස්කෝපියෝ ඊට වඩා දස ගුණයකින් විශාලය. දිග මීටරයකට වැඩිය. බ්‍රොන්ටෝ-ස්කෝපියෝ දක්ෂ දඩයක්කාරයෙකි. බ්‍රොන්ටෝ-ස්කෝපියෝගෙන් පහසුවෙන් ගැලවී යා නොහැක. බ්‍රොන්ටෝ-ස්කෝපියෝ ගොඩබිම පමණක් නොව, සාගරයේ ද ජීවත් වූ සත්වයෙකි. පෙනහළු පමණක් නොව, කරමල් පවා මෙම යෝධ ගෝනුස්සාට තිබුණි. සාගරයේ බ්‍රොන්ටෝ-ස්කෝපියෝ ට සතුරෙක් සිටියේය. ඒ, ටෙරෙගාටස් ය. ටෙරෙගාටස් සාගර ගෝනුස්සෙකි. බ්‍රොන්ටෝ-ස්කෝපියෝට වඩා බිහිසුණු විලෝපිකයෙකි. ආයාසයකින් තොරව, බ්‍රොන්ටෝ-ස්කෝපියෝ අල්ලා ආහාරයට ගැනීම සිදුවිය. ටෙරෙගාටස්ගේ දිග මීටර් 3 කි. අද අප දකින කිඹුලකු තරම්ය. ටෙරෙගාටස් ට තිබුණේ බර සිරුරකි. එහෙයින්, ජලයට සීමා වුණු මේ ගෝනුස්සා ක්‍රියාශීලීව ගොදුරු අල්ලා ගත් සතකු නොවීය. ටෙරෙගාටස් සැඟවී සිට අවසන් මොහොතේ දැවැන්ත අඩු විදහා, ගොදුරු දැඩිව අල්ලා ගත් බව පැවැසෙයි. කිසිවකුට ඒ ග්‍රහණයෙන් ගැලවිය නොහැකිය. බ්‍රොන්ටෝ-ස්කෝපියෝ වැඩි කාලයක් ගොඩබිම ජීවත් වූයේ ටෙරෙගාටස්ගෙන් බේරීමටය. 
ඇසිඩ් කුහුඹුවෝ
අද මෙන්ම අතීතයේ ද හැමතැනම කුහුඹුවෝ ජීවත් වූහ. අතීතයේ ගොඩබිම ද ජීවත් වූ විලෝපිකයන් අතර, යෝධ කුහුඹුවන් කැපී පෙනෙයි. අතීතයේ තිබූ සුපිරි මහද්වීප පුරා කුහුඹුවන් ඔවුන්ගේ ආධිපත්‍ය පතුරුවාගෙන තිබුණි. ඒත් මේ කුහුඹුවන්, අද අපට දකින්න ලැබෙන කුහුඹුවන් මෙන් නොවෙයි. දැවැන්තයන්ය. මේ යෝධ කුහුඹුවන් රංචු ගැසී ජීවත් වුණු අතර, එම කුහුඹු රංචුවකින් බේරීම පහසු නොවිණි. කුහුඹු ජනපදයක කුහුඹු රැජිනට පියාපත් තිබුණු අතර, කුහුඹු රුජින ප්‍රමාණයෙන් කුඩා කුරුල්ලකු තරම්ය. පොසිල විද්‍යාඥයන් පවසන්නේ මේ යෝධ කුහුඹුවන්ට විෂ පිරුණු ඇසිඩ් විඳීමට හැකියාව තිබෙන්න ඇති බවය. මේ යෝධ කුහුඹුවන් මස් අනුභව කරන්න ඇත. කුහුඹුවන් රංචු පිටින් දඩයමේ ගොස්, උන්ට වඩා ප්‍රමාණයෙන් විශාල සතුන් ගොදුරු කර ගන්න ඇත. 
මෙගානුරප්සිස්
අතීතයේ යෝධ කෘමි සත්තු ගුවනේ රජ කළහ. මෙගානුරප්සිස් ඊට හොඳම උදාහරණයයි. මෙගානුරප්සිස් යනු යෝධ බත්කූරෙකි. මිලියන 300 කට පෙර අතීතයේ මිහිමත ජීවත් වූ දැවැන්තයෙකි. ප්‍රමාණය වර්තමානයේ අපට දකින්න ලැබෙන උකුස්සකු තරම්ය. තියුණු නියවලින් සමන්විත පාද මේ යෝධ බත්කූරාට තිබුණි. ගොදුරු අල්ලා ගැනීමටත් සතුරන්ගෙන් ආරක්ෂා වීමටත් ඒවා භාවිත කරන්න ඇති බව පොසිල සාක්ෂි අනුව පෙනී ගොස් ඇත. සැණින් අහසින් පාත් වී, කුඩා සතුන් අල්ලා ගෙන උන් ඔසවාගෙන රැගෙන යෑමට මෙගානුරප්සිස් සමත් විය. අතීතයේ ජීවත් වූ දක්ෂ දඩයක්කරයකු ලෙස මෙගානුරප්සස් පොලිස විද්‍යාඥයන්ලේ අවධානයට ලක් වී අවසන්ය. මෙගානුරප්සස්ගේ මොළය, හිස සහ ඇස්වල ක්‍රියාකාරීත්වය තියුණුව පැවැතිණි. පෘථිවියේ මෙතෙක් හමුවුණු විශාලතම කෘමි සත්වයා ලෙස සැලකෙන්නේ ද මෙගානුරප්සිස් ය. විද්‍යාඥයන් පැහැදිලි කරන ආකාරයට, මෙගානුරප්සිස් මෙතරම් ප්‍රමාණයෙන් විශාල වන්නට ඇත්තේ මිලියන ගණනක් ඈත අතීතයේ වාතයේ අදට වඩා වැඩි ඔක්සිජන් ප්‍රමාණයක් තිබුණි නිනිසාය. 

ලැබ්‍රතෝජන්තා
සන්ධිපාදකයන් සහ කෘමීන් ඩයිනසෝරයන්ට පෙර පෘථිවියේ රජ කළත්, උරගයන්ගේත් උභය ජීවීන්ගේත් ආදීතමයෝ ඒ කාලයේ ජීවත් වූහ. ලැබ්‍රතෝජන්තා යනු උගරයන්ගේ ආදීතමයාය. අස්ථි සහිත ඇතැම් මසුන් පරිණාමය වෙද්දී, ඔවුන්ගේ වරල් අවල් පාද බවට පත්විය. පසුව ඒ අවල් පාද බවට පරිවර්තනය විය. වතුරෙන් එළියට ඇවිත්, ගොඩබිම ජීවිතයකට මේ සතුන් යොමු වූයේ ඒ අනුවය. මුලින්ම බිහිවුණු මේ උභය ජීවීන් කණ්ඩායම හැඳින්වෙන්නේ ලැබ්‍රතෝජන්තා යන නමිනි. තියුණු දත් පේළි සහ ඝන හිස් කබලක් මොවුන්ට තිබුණි. පෙනුමින් සහ ප්‍රමාණයෙන් මේ ජීවීන් කිඹුලන්ට සමාන විය. නොගැඹුරු දියේ ගොදුරු අල්ලා ගත් මොවුහු බිහිසුණු විලෝපිකයන් වූහ. ඉවුරුවල සැඟවී ජලය බීමට පැමිණි සතුන් ගොදුරු කර ගත්හ. ප්‍රමාණයෙන් මුවන් ගෝනුන් වැනි තරම් ලොකු සත්තු ලැබ්‍රතෝජන්තාගේ ගොදුරු බවට පත් වුණැයි පොසිල විද්‍යාඥයෝ පැහැදිලි කරති. 
ක්ෂීරපායී ආදීතමයා
බල්ලන්, හිවලුන් සහ වෘකයන් පැවත එන්නේ උන් සැමට පොදු ආදීතමයකුගේ පරිණාම ක්‍රියාවලියේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙසය. එමෙන්ම, මනුෂ්‍යයා පැවැත එන්නේ ද වානරයන් සහ වඳුරන් පරිණාමය වීමෙනි. පෘථිවියේ ඉතිහාස කතාවට අනුව, ක්ෂීරපායීන්ගේ නැගී සිටීම සිදුවුණු බව පැවැසෙන්නේ ඩයිනසෝරයන්ගේ අභාවයෙන් වසර මිලියන 250 කට පමණ පසුවය. ඒත්, එම ක්ෂීරපායීන්ගේ ආදීතමයකු ඩයිනසෝරයන් ජීවත් වූ අවදියේත්, ඊට පෙරත් සිටියා වෙන්න බැරිද? මේ පැනයට පිළිතුරු සොයද්දී පොසිල සාක්ෂි රැසකින් අපූරු හෝඩුවාවක් හමුවී තිබේ. 
සොරොප්සිඩ්ස් සහ සිනැප්සිඩ්ස්
පළමු උරගයන් ලොව පහළ වෙද්දී, උන් 'සොරොප්සිඩ්ස්' සහ 'සිනැප්සිඩ්ස්' ආදී වශයෙන් පැහැදිලිව වෙන් කළ හැකි කොටස් දෙකකට බෙදුණි. ඩයිනසෝරයන්, වර්තමානයේ අප දකින කුරුල්ලන් සහ උරගයන් මෙන්ම උභය ජීවීන් ද බිහිවූයේ 'සොරොප්සිඩ්ස්' කාණ්ඩයෙනි. අප මනුෂ්‍යයන්, වඳුරන්, වානරයන් ද ඇතුළු සියලු ක්ෂීරපායීන් බිහිවූයේ 'සිනැප්සිඩ්ස්' කාණ්ඩයෙනි. ඈත අතීතයේ 'සිනැප්සිඩ්ස්' කාණ්ඩයට එසේත් නැතිනම් 'සිනැප්සිඩ්ස්' පවුලට අයත් ජීවීන් කවුරුන්ද? ඔවුන් මොන වගේද? 

ඩයිමෙට්‍රෝඩෝන්
'සිනැප්සිඩ්ස්' පවුලට අයත්, ඩයිනසෝරයන්ට පෙර ලොව රජ කළ සත්වයකු ලෙස සැලකෙන්නේ 'ඩයිමෙට්‍රෝඩෝන්' ය. මේ සත්වයා මීටර් 3 ක් පමණ දිගය. පෙනුම ඩයිනසෝරයකුගේ මෙනි. සම උරගයකුගේ වැනිය. පිට මැද යෝධ අස්ථිමය කොටසකි. එය හරියට ස්පයිනසෝරස් ඩයිනසෝරයකුගේ පිටේ ඇති රැවලක් හා සමාන අස්ථිමය කොටස වැනිය. එසේ වුවත් 'ඩයිමෙට්‍රෝඩෝන්' ඩයිනසෝරයකු නොවෙයි. 'ඩයිමෙට්‍රෝඩෝන්' යනු අප ක්ෂීරපායීන්ගේ ආදීතම මුතුන්මිත්තාය. 'ඩයිමෙට්‍රෝඩෝන්' චලතාපී සත්වයෙකි. ඒත් 'ඩයිමෙට්‍රෝඩෝන්' ක්ෂීරපායීන්ගේ ආදීතම මුතුන්මිත්තාය. 'ඩයිමෙට්‍රෝඩෝන්' උගේ සිරුරට අවශ්‍ය උණුසුම පරිසරයෙන් ලබා ගත්තේය. පිටේ ඇති රැවලක් වැනි අස්ථිමය කොටස සූර්යාලෝකය උරා ගැනීමට සමත් විය. 
ගොර්ගෝනෝප්සිඩ් 
ක්ෂීරපායීන්ගේ ආදීතම මුතුන්මිත්තා ලෙස සැලකෙන අනෙක් සත්වයා 'ගොර්ගෝනෝප්සිඩ්' ය. 'ගොර්ගෝනෝප්සිඩ්'  යිනසෝරයන්ට පෙර පෘථිවියේ ආධිපත්‍ය පැතිරූ බිහිසුණු පෙනුමක් ඇති බිහිසුණු සත්වයෙක් විය. 'ගොර්ගෝනෝප්සිඩ්' පෙනුමින් මිශ්‍රණයකි. උරගයකු සහ සේබර් ටූත් ව්‍යාඝ්‍රගයකුගේ මිශ්‍රණයකි. යෝධ හිස් කබලේ තියුණු උල් කෘදනක දත් දකින්න ලැබුණි. 'ගොර්ගෝනෝප්සිඩ්' ප්‍රමාණයෙන් අද අපට දකින්න ලැබෙන ව්‍යාඝ්‍රයකු තරම්ය. 'ගොර්ගෝනෝප්සිඩ්' ගෙදුරු කර ගත්තේ 'සිනැප්සිඩ්ස්' පවුලට අයක් වෙනත් සාමාජිකයන් සහ උරගයන්ය. 

෴ උපුටා ගැනීම - 
Who Ruled Earth Before the Dinosaurs
වීඩියෝව ඇසුරිනි
තව කියවන්න

දිනෙන් දින ඉහළට යන රෂ්මිකා

June 14, 2022
රෂ්මිකා මන්දනා සිනමාලෝලීන්ගේ ආදර දිනූ නිළියක. ඇය රංගන ක්ෂේත්‍රයට පැමිණ ගතවී ඇත්තේ වසර හතක් තරම් කෙටි කාලයක් වුවත්, ඇය ඉතා ජනප්‍රියයය. 26 හැවිරිදි රෂ්මිකාගේ ජනප්‍රියත්වය චිත්‍රපටයෙන් චිත්‍රපටයට වැඩි වෙනවා මිසක් අඩුවන බවක් පෙනෙන්න නැත. 

කර්ණාටක නිළියක ලෙස රෂ්මිකා රිදී තිරයට අවතීර්ණ වූයේ 2016 වසරේ Kirik Party චිත්‍රපටයෙනි. Kirik Party සාර්ථක වූවා පමණක් නොව, රෂ්මිකා ඉහළට ගෙන යෑමට එය සමත් විය. රෂ්මිකා අද බොක්ස් ඔෆිස් නිළියකි. කණ්ණාඩ, තෙලිඟු සහ දෙමළ චිත්‍රපටවලින් අද රෂ්මිකාගේ රංගනය දකින්න ලැබේ. ඇය රංගනයෙන් එක් වුණු සෑම චිත්‍රපටයක් ම සාර්ථක වී තිබේ. 

පළමුවෙන් රෂ්මිකා, කර්ණටක සිනමාලෝලීන්ගේ ‘ක්‍රෂ්’ Karnataka's Crush එක වූවාය. රෂ්මිකා තමන්ට පමණක් හිමි නැතැයි කර්ණාටක සිනමාලෝලීන්ට වැටහෙද්දී ඇය සැමගේ ‘ක්‍රෂ්’ එක වූවාය. එවිට රෂ්මිකා හැඳින්වූයේ ‘ක්‍රෂ්මිකා’ යන Crushmika නමිනි. පසුගිය 2021 වසරේ Pushpa: The Rise චිත්‍රපටයේ සාර්ථකත්වයත් සමඟ රෂ්මිකා ‘ජාතික ක්‍රෂ්’ එක National Crush බවට පත් වී හමාරය. 

විජේගේ නවතම චිත්‍රපටයට පමණක් නොව, බොලිවුඩ් ජනප්‍රිය නළු රන්බීර් කපූර් ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන ‘ඇනිමල්’ චිත්‍රපට ද රෂ්මිකා එක් වී සිටී. පුෂ්පා තිරගත වුණේ පසුගිය අවුරුද්දේ. තවමත් එය ජනප්‍රියයි. 
ඔබේ චරිතය ජනප්‍රියයි. එහෙම නේද? 
චිත්‍රපටයක් කොතරම් රසික රසිකාවියන්ට සමීප වෙනවාද නැද්ද තීරණය කරන්න වෙන්නේ එය තිරගත වූ පසුවයි. පුෂ්පා අසාමාන්‍ය විදියේ චිත්‍රපටයක්. තිර රචනයේ පටන් හැමදේම බොහොම අපූරුවට සිදුවුණා. එහි කොටස්කාරියක වෙන්න මට ඉඩ ලැබුණා. ඒක ආඩම්බරයක්.

පුෂ්පා චිත්‍රපටයෙන් පසු සිනමා ක්ෂේත්‍රයෙන් ලැබුණු ප්‍රතිචාර මොනවාද?
හැමෝගෙම ආදරේ තමයි ලැබුණේ. පුෂ්පා ලොව පුරා ජනප්‍රිය වුණා. මං කොහේ ගියත් හැමෝම මට ශ්‍රීවල්ලි කියලයි කතා කරන්නේ. 
පුෂ්පා, KGF: Chapter 2 සහ RRR දකුණු ඉන්දීය සිනමා නිර්මාණ. මේවා ඉන්දියාව පුරා සිනමාහල් දෙවනත් කළා. ඒ ගැන ඔබේ අදහස මොකක්ද? 
මේ හැම චිත්‍රපටයකින්ම ඉන්දීය සිනමාවේ එක් වීමක් දකින්න ලැබෙනවා. කණ්ණාඩ, මලයාලම් තෙලිඟු, දෙමළ, බොලිවුඩ් ලෙස නොබෙදුණු සිනමාවක් මට දකින්න ලැබෙනවා. ඒක සතුටක්. ඉන්දීය සිනමාව මෙසේ දියුණුවට පත් වීම ගැන මට හරිම ආඩම්බරයි.

෴ උපුටා ගැනීම - Filmfare
තව කියවන්න

Jun 12, 2022

අමන්දා ජයතිස්සගේ My Sweet Girl

June 12, 2022
රටවල් 49 ක් නියෝජනය කරන 5,000 කට අධික සාමාජිකයින්ගෙන් සැදුම් ලත් International Thriller Writers (ITW) සංවිධානය කරන, වාර්ෂිකව පවත්වන සාහිත්‍ය සම්මාන උත්සවයේ හොඳම, ප්‍රථම නවකතාව සඳහා සම්මානය, අමන්දා ජයතිස්සගේ My Sweet Girl නවකතාවට හිමිවිය. 

Penguin ආයතනයට අනුබද්ධ, Berkley Books ප්‍රකාශකයන් විසින් 2021 දී එළි දක්වන ලද My Sweet Girl නවකතාව Psychological thriller ශානරයට අයත් වෙයි. 2021 වසරේ එළිදැක්වුණු My Sweet Girl නවකතාවට යහපත් ප්‍රතිචාර ලැබී තිබුණි. 

ඇමෙරිකාවේත් මහා බ්‍රිතාන්‍යයේත් බොහෝ දෙනා My Sweet Girl නවකතාවට ඇලුම් කළ බව එයින් පෙනයි. International Thriller Writers සම්මාන උළෙලේදී හොඳම, ප්‍රථම නවකතාව සඳහා සම්මානය My Sweet Girl හිමි කර ගත්තේ ඒ අනුවය. My Sweet Girl ගැන කියද්දී එහි ලේඛිකා අමන්දා ජයතිස්ස, ශ්‍රී ලාංකික ලේඛිකාවක් ලෙස හඳුන්වා දීම අපට සැබැවින්ම ආඩම්බරයකි. 

තම මවුබිම වන ශ්‍රී ලංකාව අගාධයක වැටී ඇති අවස්ථාවක, My Sweet Girl නවකතාව මෙසේ ජාත්‍යන්තරයේ ඇගැයීමට ලක්වීම ලෝකය දිනුවා හා සමාන යැයි අමන්දා ජයතිස්ස පවසා තිබේ. 

International Thriller Writers යනු David Baldacci, Lisa Gardner, Lee Child, Clive Cluster, R.L. Stine සහ Jonathan Kellerman ආදී ප්‍රකට ජනප්‍රිය ලේඛකයන්ගේ එකමුතුවය. එහෙයින්, International Thriller Writers සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබීම ද ගෞරවයක් බව අමන්දා ජයතිස්ස පැහැදිලි කර තිබේ. 

ධනවත් ඇමරිකානු යුවළක්, ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ, දරුකමට හදා ගන්නා පැලොමා එවන්ස් නම් තරුණිය ඇමරිකාවේදී මුහුණ දෙන සිද්ධි මාලාව වටා My Sweet Girl නවකතාව ගෙතී තිබේ. 

My Sweet Girl සාර්ථකත්වයට එක් හේතුවක් වන්නේ අමන්දා ජයතිස්ස යොදා ගන්නා භාෂාවේ අපූරුත්වයයි. අනෙක් හේතුව පාඨකයා නවකතාව තුළ රදවා ගැනීමට ඇය පෙන්නුම් කරන දක්ෂතාවයි.
තව කියවන්න

පාකිස්තානයෙන් පරිත්‍යාගයක්

June 12, 2022
පාකිස්තාන මහ කොමසාරිස් මේජර් ජෙනරාල් ඕමාර් ෆාරුක් බර්කි මහතා සහ පකිස්තාන කොන්සියුලර් ජෙනරාල් අෆ්සාල් මරික්කාර් මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පරිගණක, ක්‍රීඩා භාණ්ඩ, වියළි ආහාර, මහන මැෂින් ප්‍රදානය කිරීමේ සහ සංඝරත්නය වෙනුවෙන් 'අවසාකිය' ආවාස ගෙය පරිත්‍යාග කිරීමේ උත්සවයක් මාතලේ කෝංගලහාමුල්ල කිබාලාරාම විහාරස්ථානයේදී පැවැත්විණ.
එහිදී පාසල් ළමුන් වෙනුවෙන් තොරතුරු තාක්ෂණ මධ්‍යස්ථානයක් ආරම්භ කිරීම සඳහා පරිගණකද, කාන්තාවන් වෙනුවෙන් වෘත්තිය පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ආරම්භ කිරීම සඳහා මහන මැෂින් ප්‍රදානය කෙරුණු අතර ගවුඩුබෙල්ල මහා විද්‍යාලයේ සිසුන් වෙනුවෙන්ද පරිගණකයක්, පාපන්දු සහ ක්‍රිකට් උපකරණ එම විදුහලේ විදුහල්පතිවරයා වෙත ප්‍රදානය කෙරිණි.
තව කියවන්න

ටී රෙක්ස් පීනන්නත් දක්ෂයා

June 12, 2022
අවුරුදු මිලියන 66 කට පෙර මිහිමත රජකළේ ඩයිනසෝරයන්ය. ඇතැම් ඩයිනසෝරයන් දැවැන්තයන් වූ අතර ඇතැම් ඩයිනසෝරයන් කුකුළන් තරම් පුංචි විය. මිහිමත විසූ අපූරුතම ජීවීන් වර්ගය ඩයිනසෝරයන් බව අවිවාදයෙන් පිළිගත යුතුය. ඩයිනසෝරයන් අතරින් වඩාත් ජනප්‍රිය ඩයිනසෝරයා වන්නේ ටයිරැනසෝරස් රෙක්ස්ය. කෙටියෙන් කීවොත් ටී. රෙක්ස්ය. ටී. රෙක්ස් මොන විදියේ සතෙක්ද? එයාගේ පෙනුම මොන වගේද? එයා ජීවත් වුණේ කොහොමද? දැන් මේ ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සොයා දෙන්න, විද්‍යාත්මක පර්යේෂණවලට හැකියාව ලැබී තිබේ. ටී. රෙක්ස් ගැන පමණක් නොවෙයි, ඈත අතීතයේ විසූ අනෙක් ඩයිනසෝරයන් ගැනත් ප්‍රශ්න රැසකට පිළිතුරු ලැබී තිබේ. ඒ, වසර ගණනාවක් තිස්සේ විද්‍යාඥයන්ට ලැබුණු පොසිල සාක්ෂි අනුවයි. 
ඩයිනසෝරයන්ගේ කතාව 
BBC චිත්‍රාගාරයේ ස්වභාවික ඉතිහාස අංශය Natural History Unit, හොලිවුඩ් නළුවකු මෙන්ම සිනමාකරුවකු ද වන ජොන් ෆැව්රෝව් සහ බ්‍රිතාන්‍යයේ කීර්තිමත් පොසිල විද්‍යාඥයකු වන ආචාර්ය ඩැරන් නෑෂ් හවුල් කර ගනිමින්, අති නවීන පරිගණක තාක්ෂණය ද භාවිතයට ගනිමින්, ‘ප්‍රාග් ඓතිහාසික ග්‍රහලෝකය’ හෙවත් ‘ප්‍රීහිස්ටරික් ප්ලැනට්’ Prehistoric Planet යන නමින් අපූරු වාර්තාමය කතා මාලාවක් Apple TV+ නාළිකාව වෙනුවෙන් නිර්මාණය කර තිබේ. ඩයිනසෝරයන්ගේ අපූරු කතාව, ඉතාමත් තාත්වික අයුරින් අපට ගෙන එන්නේ, ගෞරවාදරයට පාත්‍ර කීර්තිමත් ස්වභාවවේදියකු වන ශ්‍රීමත් ඩේවිඩ් ඇටන්බරෝ එම වැඩසටහන ඉදිරිපත් කරන බැවිනි. කොටස් පහකින් සමන්විත Prehistoric Planet මේ වනවිට ලොව පුරා ලොකු කුඩා කා අතරේත් ජනප්‍රිය වී තිබේ. Prehistoric Planet පළමු කතාංගය වෙන් වන්නේ වෙරළාශ්‍රිතව ජීවත් වූ ඩයිනසෝරයන් සඳහාය. 

පීනන්න දක්ෂ රෙක්ස් 
මිලියන ගණනක් ඈත අතීතයේ, අද අප උතුරු ඇමෙරිකාව ලෙස හඳුන්වන භූමිය මහා සාගරයෙන් දෙකඩ වී තිබුණි. එහි වූයේ ප්‍රධාන භූමියෙන් වෙන්වුණු ජීවයෙන් පිරුණු දූපත් රැසකි. ප්‍රධාන භූමියේ සිට පැමිණ වෙරළ හරහා මුහුද දෙසට වැටුණු දැවැන්ත අඩි සලකුණු කීපයකි. මේ අඩි සලකුණු එදා මිහිමත ජීවත් වූ අංක එකේ විලෝපිකයාට අයත්ය. අඩි සලකුණුවල හිමිකරු ටයිරැනසෝරස් රෙක්ස් හෙවත් ටී. රෙක්ස් ඩයිනසෝරයෙකි. ටී. රෙක්ස් මුහුදේ පිහිනයි. ඇතුළත කුහර සහිත, වායුව පිරුණු අස්ථිවලින් සමන්විත බැවින් සහ පසුපස ගාත්‍රා (පාද) ඉතාමත් ශක්තිමත්ව පිහිටා ඇති බැවින්, ටී. රෙක්ස් දුවන්න පනින්න පමණක් නොවෙයි, පිහිනන්නත් හපනෙකි. මෙසේ මුහුදේ පිහිනන, වැඩිහිටි පිරිමි සතෙකු වූ ටී. රෙක්ස් පුංචි පවුලක් සිටින තාත්තා කෙනෙකි. ටී. රෙක්ස් ඩයිනසෝරයන් පැටවුන්ට සෙනෙහෙබර යැයි පොසිල සාක්ෂිවලින් විද්‍යාඥයන් විසින් පැහැදිලි කරගෙන තිබේ. මෙසේ තාත්තා සමඟ පිහිනන ටී. රෙක්ස් පැටවුන් දැන් ලොකුය. තාත්තා සමඟ, ඔහු පසුපස යමින් වික්‍රමයක යෙදෙන්න තරම් ඔවුන් දැන් ලොකුය. ටී. රෙක්ස් තාත්තා, පැටවුන් පස් දෙනා ද සමඟ ඔවුන් ඉදිරියෙන් ඇති දූපත බලා එක එල්ලේ පිහිනයි. 
බිහිසුණු විලෝපිකයා 
දුපතට ඇත්තේ කෙටි දුරකි. ඒත් ඒ කෙටි දුර අනතුරුදායකය. මේ මුහුදේ ගැවසෙන විලෝපිකයෙක් සිටී. ඒ, මෝසසෝරස් නමැති දැවැන්ත ජලජ උරගයෙකි. මෝසසෝරස් ප්‍රමාණයෙන් ටී. රෙක්ස්ට වඩා දැවැන්තයෙකි. බර ටොන් 15 ක් පමණි. එදා අප ග්‍රහලොවේ ජීවත් වූ විශාලතම විලෝපිකයා මෝසසෝරස්ය. මෝසසෝරස් සාමාන්‍යයෙන් ගොදුරු කර ගන්නේ කැස්බෑවුන්ය. ඒත් ටී. රෙක්ස් සහ පැටවුන්, මෝසසෝරස්ට රසවත් ආහාරයක් වනු නිසැකය. හොඳින් වැඩුණු වැඩිහිටි ටී. රෙක්ස් ඩයිනසෝරයකුට, වතුරේ පිහිනමින් සිටියත්, මෝසසෝරස් වැනි විලෝපිකයකු සමඟ සටන් කරමින් ආරක්ෂා වීමට බොහොම හොඳින් හැකියාව තිබේ. 

දුර්වලයා
පුංචි පැටවුන් තාත්තා අසලින් සිටිය යුතුය. පැටවුන් පස් දෙනාගෙන් සිවු දෙනකු ශක්තිමත්ය. ඔවුහූ ටී. රෙක්ස් තාත්තා සමඟ හරි හරියට පිහිනති. පැටවුන් පිහිනමින් සිටින්නේ තාත්තා අසලින්මය. එහෙත් පසුපසින්ම පිහිනමින් පැමිණෙන පැටවා දුර්වලය; වේගයෙන් පිහිනීමට හැකියාව නැත. සත්ව ලෝකයේ දිවි රැක ගත හැක්කේ ශක්තිවන්තයන්ට පමණි‍. අවුරුදු මිලියන 66 කට පෙර අතීතයේ ද එය එසේමය. 
පැටවාගේ වියෝව
ටී. රෙක්ස් සහ පැටවුන් සිවු දෙනා ඔවුන්ගේ ගමනාන්තයට පැමිණ සිටිති. දූපතේ වෙරළ ඔවුන් ඉදිරියේ දිස්වෙයි. දුර්වල පැටවා තවමත් මීටර් කීපයක් පසුපසිනි. මෝසසෝරස්, පිහිනීමේ වේගය වැඩි කරයි. හිටිහැටියේ දුර්වල පැටවා දිය යටට ඇදී යයි. ඒ, මෝසසෝරස්ගේ ගොදුරක් බවට පත් වෙමිනි. වෙරළට පය තැබූ ටී. රෙක්ස් තාත්තා සාගරය දෙස බලයි. එක් පැටවකු අහිමි වුණු බව ඔහු දනී. පොසිල විද්‍යාඥයන් අනාවරණය කර ගත් කරුණු අනුව, ඔවුන් පවසන්නේ ටී. රෙක්ස් පැටවුන්ගෙන් වැඩි දෙනෙක් පළමු වසර ඇතුළත මියයති; එක්කෝ ඔවුන් තවත් විලෝපිකයකුගේ ගොදුරක් බවට පත් වෙති. නැතිනම්, ලෙඩ රෝගවලින් මියයති. 

කැස්බෑ දූපත
ඉතිරි වූයේ පැටවුන් සිවු දෙනකු පමණි. පැටවුන් ද සමඟ ටී. රෙක්ස් තාත්තා වෙරළේ ඇවිද යයි. දුපත ආරක්ෂිත තැනකි. එපමණක් නොව, කෑමට ගත හැකි බොහෝ දේ එහි ඇත. දූපත යෝධ කැස්බෑවුන්ගේ නිවහනකි. මේ යෝධ කැස්බෑවකු ටොන් දෙකක් පමණ බරින් යුක්තය. යෝධ කැස්බෑවුන් මේ දූපතට පැමිණෙන්නේ බිත්තර දැමීමටය. බිත්තර දැමීමට පැමිණි කැස්බෑ යෝධයන් ගැන ටී. රෙක්ස් තාත්තා උනන්දුවක් දක්වන්නේ නැත. ටී. රෙක්ස් තාත්තා යන්නේ වෙරළේ ඇති කැස්බෑ මළකුණක් වෙතය. ටී. රෙක්ස් පැටවුන් ද කැටුව මේ දූපතට පිහිනා ආවේ මේ මළකුණ නිසාය. මළකුණෙන් නැඟුණු දුඟඳ ටී. රෙක්ස්ගේ තියුණු නාසයට දැනුනේ දියඹේ පිහිනමින් සිටියදීය. 

ශක්තිමත් හකුපාඩා
කැස්බෑවාගේ මස් ආහාරයට ගැනීමට නම්, කැස්බෑවා උඩුබැලි අතට හරවා ගත යුතුය. හේතුව පිටේ ඇති ඝන කටුව ටී. රෙක්ස්ගේ ඇති ශක්තිමත් දත්වලින් පසාරු කිරීම අසීරු බැවිනි. ටී. රෙක්ස් තාත්තා සිය හොම්බෙන් තල්ලු කරමින් මියගිය කැස්බෑවාගේ සිරුර උඩුබැලි අතට හරවයි. පහසුවෙන් ලබා ගැනීමට හැකි මස් රාත්තල් 2,000ක් පමණ මෙහි ඇත. සොබාදහමේ ශක්තිමත් හකුපාඩා ඇති සත්වයකු වන ටී. රෙක්ස් හැඳින්විය හැකිය. ටොන් පහකට වඩා වැඩි බලයක් යොදා, මස් ඉරා ගැනීමට ඒ හකුපාඩාවලට පුළුවන. තමන්ටත් කටක් ලැබේවිදැයි පැටවු බලා සිටිති. ඒත් ටී. රෙක්ස් තාත්තා බෙදා හදා ගැනීමට කැමැත්තක් දක්වන්නේ නැත. 
ශ්‍රීමත් ඩේවිඩ් ඇටන්බරෝ 
කැස්බෑ බබාලා
ටී. රෙක්ස් තාත්තා, සිය දරුවන් දූපතට රැගෙන ආවේ ඔවුන්ට තනිවම දඩයම් කරන හැටි ඉගැන්වීමටය. ඒත් ඔවුන් සිටින වෙරළේ ගොදුරු කර ගන්න සතකු ඇති බවක් පැටවුන්ට පෙනෙන්නේ නැත. හිරු අවරට යද්දී තත්ත්වය වෙනස් වෙයි. බිත්තර පුපුරා වැලි අතරින් මතුවන පුංචි කැස්බෑ පැටවු මුහුද කරා ඇදෙති. පුංචි කැස්බෑ බබාලා ටී. රෙක්ස් බබාලාට රස කෑමක් විය හැකිය. ටී. රෙක්ස් තාත්තා මෙසේ ටී. රෙක්ස් පැටවුන් රැගෙනැවිත් ඇත්තේ ඔවුන්ට දඩයම් පුහුණු විය හැකි අපූරු තැනකටය. දඩයමට වඩා ටී. රෙක්ස් පැටවුන් සිටින්නේ කැස්බෑ පැටවුන් ගැන කුතුහලයෙනි. එක් ටී. රෙක්ස් පැටවකු කැස්බෑ පැටවකු සිය පාදයෙන් තද කර අල්ලා ගනී. කැස්බෑ පැටවා වැලියට සැඟවෙයි. ඒත් ටී. රෙක්ස් පැටවාගේ ඊළඟට අවධානය යොමු වන්නේ අසලින් ඇදෙන තවත් කැස්බෑ පැටවකු කෙරෙහිය. ටී. රෙක්ස් පැටවා එම කැස්බෑ පැටවා වෙත දුවයි. වැලි යට සැඟවුණු කැස්බෑ පැටවා යළි වෙරළ කරා යන ගමන අරඹයි. ගොදුරු අල්ලා ගැනීම් ගැන ටී. රෙක්ස් පැටවුන්ට ඉගෙනීමට බොහෝ දේ තිබේ. ටී. ටෙක්ස් තාත්තාටත්, පැටවුන්ටත්, ඇති තරම් ආහාර මෙහි තිබේ. තනිවම ගොදුරු අල්ලා ගැනීමට බැරි නම්, තව කෙනකු අල්ලා ගත් ගොදුරක් ඩැහැගෙන යන ආකාරය පුහුණු වෙන්නටත් පැටවුන්ට පුළුවන. 

෴ ලුසිත ජයමාන්න
ශ්‍රීමත් ඩේවිඩ් ඇටන්බරෝ 
ඉදිරිපත් කරන Apple TV+ 
Prehistoric Planet ඇසුරිනි
තව කියවන්න

දෙවැනි ස්ථානය දිනූ නයනාංජලී

June 12, 2022
ලෝක සාගර දිනය නිමිත්තෙන්, ඊට සමගාමීව, එක්සත් ජාතීන්ගේ ජාත්‍යන්තර සාගර පත්ල පිළිබඳ අධිකාරිය (International Seabed Authority) ඩිජිටල් චිත්‍ර නිර්මාණ තරගාවලියක් සංවිධානය ක‍ර තිබුණි. 

එම නිර්මාණ තරගාවලියේ දෙවන ස්ථානය හිමිකර ගැනීමට ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කළ නයනාංජනී මොනරවිලට සමත් වීම අපට ආඩම්බරයකි.  මෙම තරගයේ ප්‍රමුඛතම අරමුණ වූයේ ගැඹුරු මුහුදේදී සිදු කරන පර්යේෂණ දිරිමත් කිරීම යැයි පැවැසෙයි.

  මෙම ජාත්‍යන්තර තරගය සඳහා වයස අවුරුදු 16ට වැඩි ලොව පුරා තරගකරුවෝ සහභාගී වූහ.

දෙවැනි ස්ථානය දිනූ නයනාංජලී මොනරවිල විසින් නිර්මාණය කරන ලද ඩිජිටල් චිත්‍ර නිර්මාණයට අනුව ඇගේ දැක්ම වනුයේ, මුහුදු පත්ල ගවේෂණය කරන ශබ්ද උපරණ සහ සෝනාර් භාවිතයෙන් සාගර පත්ල ගවේෂණය කර සිතියම්ගත කරන්නේ කෙසේද යන්න තීරණය කිරීමය.

ගැඹුරු මුහුදු ප්‍රදේශ අද්විතීය පරිසර පද්ධති නිර්මාණය කිරීමට සහාය වන බවත්, බලශක්ති හා ඛනිජ සඳහා ප්‍රභවයන් සපයන බවත් ඇය නිර්මාණය කළේ ජයග්‍රාහී නිර්මාණ චිත්‍රයෙන් අර්ථකථනය කෙරේ.

 එමෙන්ම, ගැඹුරු මුහුද පිළිබඳ සිදු කරන පරීක්ෂණ මගින් සාගර සම්පත් තිරසාර ලෙස කළමනාකරණයට මනා ලෙස පිටුවහලක් වන බව නයනාංජනී මොනරවිලගේ ඩිජිටල් චිත්‍රණයෙන් ගම්‍ය වන්නේ යැයි පැවැසෙයි.

තරගාවලියේ ප්‍රථම ස්ථානය ජැමෙයිකාව නියෝජනය කරමින් එක් වූ 29 හැවිරිදි Richard Nattoo හිමිකරගත් අතර, තෙවැනි ස්ථානය හිමිවූයේ 20 හැවිරිදි වියෙහි පසුවන Thammy Gularte Dias ට ය.

මෙම තරගාවලිය ජාත්‍යන්තර පාසල් දරුවන් ද කේන්ද්‍ර කරගනිමින් පැවැත්වුණු අතර, එහිදි වයස අවුරුදු 16ට අඩු දරුවන් එක්ව සිටි බව පැවැසෙයි.

 එහි පළමු තැන ජැමෙයිකාවේ වයස අවුරුදු 14ක් වන වික්ටෝරියා හන්ටර්ට සහ දෙවැනි තැන 10 හැවිරිදි යන්නික් ඇන්ඩර්සන්ට හිමිවිය.

මෙම තරගකරුවන් නිර්මාණය කළ ඩිජිටල් චිත්‍ර පහත දැක්වෙයි.

පළමු ස්ථානය දිනූ  Richard Nattooගේ සිතුවම, තෙවැනි ස්ථානය දිනූ Thammy Gularte Diasගේ සිතුවම සහ දෙවැනි ස්ථානය දිනූ නයනාංජනී මොනරවිලගේ සිතුවමය.
ජගත් සාගර දිනය යෙදෙන්නේ ජූනි 8 වැනිදාටය.

1992 බ්‍රසිලයේ රියෝ ඩි ජෙනරියෝ නගරයේ පැවති මිහිතල සමුළුවේදී ජගත් සාගර දින සැමරුම් සංකල්පය මුල්වරට ඉදිරිපත් විය. 

සාගර පද්ධතිය රැකගත යුතුය යන අන්තර්ජාතික තීරණය අනුව 2008 දී එක්සත් ජාතින්ගේ සංවිධානය සාගර දිනය ප්‍රකාශයට පත් කළේය. ඒ අනුව සෑම වසරකම ජුනි මස 8 වැනිදා ජගත් සාගර දිනය සැමරීම සිදුවෙයි.

සාගර දුෂණයෙන් සියයට 40 ක්ම සිදුවන්නේ ගොඩබිම්වල ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙනි. ශ්‍රී ලංකාවේ එම තත්ත්වය සියයට 90 ක් තරම් ඉහල මට්ටමක පවති. ගංගා ආශ්‍රිතව වැලි ගොඩදැමිම ඊට තදින්ම බලපා තිබේ.

෴ උපුටා ගැනීම - ලංකාදීප
තව කියවන්න

Jun 11, 2022

ගුද මාර්ගයේ පිළිකා සුව කරන නව ඔසුවක්

June 11, 2022
ගුද මාර්ගයේ පිළිකා නිට්ටාවට සුව කළ හැකි නව ඔසුවක් හඳුන්වා දීමට ඇමෙරිකන් විද්‍යාඥයෝ සමත් වී සිටිති. ‘ඩොස්ට්‍රාලිමාබ්’ යන නාමයෙන් හැඳින්වෙන් පර්යේෂණ මට්ටමේ මෙම නව ඔසුව මේ වනවිට සාර්ථක ප්‍රතිපල පෙන්නුම් කර ඇති බව ඇමෙරිකන් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි. 

සායනික අත්හදා බැලීම් සඳහා ‘ඩොස්ට්‍රාලිමාබ්’ ඔසුවට අනුමැතිය ලැබුණේ මීට මාස කීපයකට පෙරය. ඉන්පසු, නිව්යෝක් නුවර ‘ස්ලෝන් කෙටරිංග්’ අනුස්මරණ පිළිකා ප්‍රතිකාර රෝහලේ ගුද මාර්ගයේ පිළිකාවලින් පීඩා විඳින රෝගීන් 18 දෙනකුට ඔවුන්ගේ කැමැත්ත අනුව, ‘ඩොස්ට්‍රාලිමාබ්’ ඔසුව ලබා දීම සිදුවිය.

මාස 6 ක කාලයක් ‘ඩොස්ට්‍රාලිමාබ්’ ඔසුව භාවිතයට ගැනීමෙන් පසු එම රෝගීන් 18 දෙනාගේ ගුද මාර්ගය ආශ්‍රිත පිළිකා තත්ත්වය සම්පූර්ණයෙන් ‘අතුරුදන්’ වී ඇතැයි ‘ස්ලෝන් කෙටරිංග්’ අනුස්මරණ පිළිකා ප්‍රතිකාර රෝහලේ වෛද්‍ය ලුවිස් ඒ. ඩියැස් මාධ්‍ය හමුවකදී පැහැදිලි කර තිබේ. 

‘ඇත්තටම මෙවැනි තත්ත්වයක් පිළිකා රෝගීන්ගෙන් දකින්න ලැබුණු පළමු අවස්ථාව මෙයයි. ගුද මාර්ගයේ පිළිකාවලින් පීඩා විඳින රෝගීන්ට මෙම පුවත අස්වැසිල්ලක් වනු නොඅනුමානයි’ යැයි වෛද්‍ය ලුවිස් ඒ. ඩියැස් පැහැදිලි කර තිබේ.

෴ උපුටා ගැනීම - CNN
තව කියවන්න

සිනමා වංශකතාවේ පළමු කැමරා අධ්‍යක්ෂකවරිය

June 11, 2022
හැත්තෑ පස් වසරක් ඉක්මවූ ශ්‍රී ලාංකේය දීර්ඝ වෘත්තාන්ත සිනමා වංශකතාවේ පළමු කැමරා අධ්‍යක්ෂකවරිය ලෙස මදුනි අලහකෝන් සිය පළමු චිත්‍රපටියේ වැඩ කටයුතු ආරම්භ කර ඇත. 

 නවයුගා කුගරාජා නම් දෙමළ සිනමා අධ්‍යක්ෂවරයාගේ "බොම්මෙයි" නම් සිනමාපටයේ කැමරා අධ්‍යක්ෂවරිය ලෙස මදුනි අලහකෝන් වැඩකටයුතු අරභා ඇත. මදුනි අලහකෝන් මීට පෙර කෙටි චිත්‍රපටි, වාර්ථා චිත්‍රපට, වෙළඳ දැන්වීම් සහ ගීත රූපරචනා ගණනාවක කැමරා අධ්‍යක්ෂවරියක් ලෙස කටයුතු කර ඇත. 
ශ්‍රී ලාංකේය දීර්ඝ වෘත්තාන්ත සිනමාවේ මං සලකුණු තැබූ කාන්තාවන් මෙසේ වෙයි. 

පළමු ශ්‍රී ලාංකේය සිනමා සංස්කරණ ශිල්පිනිය - ඉසබෙලා බ්‍රොහියර් හා ශිලා බැස්ටියන් (ගම්බද සුන්දරී/ සිංහල භාෂිත/ 1950) 

චිත්‍රපටයක් තනිව අධ්‍යක්ෂණය කළ පළමු ශ්‍රී ලාංකේය සිනමා අධ්‍යක්ෂකවරිය - රූබී ද මෙල් (පිපෙන කුමුදු/ සිංහල භාෂිත/ 1967)

පළමු ශ්‍රී ලාංකේය සිනමා පසුබිම් සංගීත අධ්‍යක්ෂකවරිය - සුජාතා අත්තනායක (හරියට හරි/ සිංහල භාෂිත/ 1976)

පළමු ශ්‍රී ලාංකේය සිනමා කැමරා අධ්‍යක්ෂකවරිය - මදුනි අලහකෝන් (බොම්මේ/ දෙමළ භාෂිත/ 2022)
තව කියවන්න

Stay Safe

Stay_Safe Free_Ad