මවිත : Mawitha.com : All the latest Sri Lanka and world breaking news and current affairs in Sinhala

Hot

mawitha

Stay Safe Katayam.com

Stay Safe

Katayam.com

Jan 22, 2022

සාරාගේ ලෝක සවාරිය අවසන්

January 22, 2022
සැහැල්ලු ගුවන් යානයකින් තනිවම ලොව වටා යමින්, නව ලෝක වාර්තාවක් පිහිටුවීමට 19 හැවිරිදි බ්‍රිතාන්‍ය බෙල්ජියම් ජාතික ගුවන් නියමුවරියක වන සාරා රදර්ෆර්ඩ් පෙරේදා (20) සමත් වූවාය. ඒ ඇය දින 155 ක් පුරා ලොව වටා පියාසර කරමින්, යළි ඇගේ ගමනාන්තය වූ බෙල්ජියමේ කෝට්රේ නුවරට ළඟා වීමත් සමඟය. 

සාරා තනිවම ලොව වටා යෑමේ මෙම වික්‍රමය ආරම්භ කළේ පසුගිය 2021 අගෝස්තු 18 වැනිදා කෝට්රේ නුවරිනි. ඇගේ ගමනාන්තය වූයේ ද කෝට්රේ ය. තනි ඇන්ජිමක් සහිත සැහැල්ලු ගුවන් යානයකින් ලොව වටා පියාසර කරමින් සාරා වාර්තා තුනක් පිහිටුවා ඇත. 

ලෝකය වටා තනිවම පියසැරි වික්‍රමයක යෙදුණු ළාබාලතම කාන්තාව, මයික්‍රෝ ලයිට් වර්ගයේ සැහැල්ලු ගුවන් යානයක නැගී ලෝකය වටා ගිය කාන්තාව සහ තනි ඇන්ජිමක ගුවන් යානයක නැගී ලෝකය වටා යන පළමු බෙල්ජියම් ජාතිකයා ලෙසය. කෝට්රේ ගුවන්තොටුපොළට පැමිණි සාරා පිළිගැනීමට ඇගේ පවුලේ සාමාජිකයන්, යහළු යෙහෙළියන්, මාධ්‍ය කණ්ඩායමක් ද රැස්ව සිටි බව වාර්තා වේ. 

ගිනස් ලෝක වාර්තා කමිටුවේ නිලධාරීහු ද සාරාගේ පැමිණීම අපේක්ෂාව ගුවන්තොටුපොළේ රැඳී සිටි අතර පසුව ඇගේ වාර්තා ඇතුළත් කරමින් සහතික පත්‍ර ප්‍රදානයක් ද සිදු කළහ. ‘මා හිතුවාට වඩා ඒක අමාරු වික්‍රමයක්’ යැයි සාරා මාධ්‍යවේදීන් හමුවේ පැවැසුවේ, ඔවුන් ඇගේ වික්‍රමය ගැන අදහස් විමසද්දීය. 

‘දැන් ඉතිං ටික දවසක් මා පොළොවේ පය ගහලා ඉන්න තීරණය කළා’ යැයි සාරා මාධ්‍ය හමුවේ පැවැසුවේ සිනාසෙමිනි. ගුවන් යානා පියාසර කිරීම, සාරා රදර්ෆර්ඩ් ට සහජයෙන් උරුම වූවකි. ඇය පැවැත එන්නේ ගුවන් නියමුවන්ගේ පවුලකිනි. ඇය ගුවන් යානා පැදවීම පුහුණු වූයේ වයස අවුරුදු 14 දීය. ගුවන් නියමු බලපත්‍රය වසර 2020 දී ලබාගන්නා විට ඇගේ වයස අවුරුදු 17 කි. 

ලොව වටා සංචාරය අතරතුරේ පසුගිය දෙසැම්බර් මස අවසානයේ සාරා ශ්‍රී ලංකාවට ද පැමිණියාය. ඇගේ ගුවන් යානය ගොඩබෑවේ රත්මලාන ගුවන් තොටුපොළටය. එම අවස්ථාවේ සාරාට ලැබුණේ ඉතා උණුසුම් පිළිගැනීමකි. දෙසැම්බර් 30 වැනිදා උදෑසන 9.00 ට, සාරා රත්මලාන ගුවන් තොටුපලෙන් පිටවී ඉන්දියාවේ කොයිම්බතුර් බලා පියසැරිය ආරම්භ කළාය. තමන් ශ්‍රී ලංකාවේ ගත කළ දෙදින ලබාගත් අත්දැකීම කිසිදිනක අමතක නොවන බවත්, ලංකාවේ තේ බොහෝ රසවත් බවත් සාරා පසුව පවසා තිබුණි. 

ලොව වටා යෑමේ වික්‍රමයට සාරා රදර්ෆර්ඩ් ට අනුග්‍රහය ලබා දුන් සමාගම් කීපයකි. සේරා, පියාසර කළ කුඩා සැහැල්ලු ගුවන් යානය, ස්ලොවේකියාවේ ‘ෂාර්ක් ඒරෝ’ සමාගම විසින් ඇයට ලබා දුන් යානයකි. ආසන දෙකකින් සමන්විත එම ගුවන් යානයට පැයට සැතපුම් 186.4 ක වේගයකින් පියාසර කළ හැකි විය. 

මීට පෙර, ලොව වටා තනිවම සැහැල්ලු ගුවන් යානයකින් ගොස් ගිනස් ලෝක වාර්තාවක් පිහිටුවූ තැනැත්තිය තිස් හැවිරිදි අමෙරිකානු ජාතික ගුවන් නියමුවරියක වෙන ශෙෂ්ටා වයිස් ය. ඒ, 2017 දීය. ශෙෂ්ටා වයිස්ගේ වාර්තාව සාරා බිඳ දැමූ බව ගිනස් කමිටුව නිවේදනය කර ඇත. 

සාරා මෙම වික්‍රමය කළේ තනිවම වුවත්, ඇගේ සහායට වෙනම කණ්ඩායමක් පසුපසින් සිටි බව ද පැවැසෙයි. සාරා රදර්ෆර්ඩ්, පසුගිය 2021 අගෝස්තු 18 වැනිදා බෙල්ජියමෙන් පියසැරිය ආරම්භ කරමින් පළමුවෙන් පැමිණියේ මහා බ්‍රිතාන්‍යයටය. අගෝස්තු 19 වැනිදා ඇය අයිස්ලන්තයටත්, අගෝස්තු 20 ග්‍රීන්ලන්තයටත් ගියාය. අගෝස්තු 23 වැනිදා ඇය කැනඩාවට ගිය අතර අගෝස්තු 23 වැනිදා ඇමෙරිකාවේ නිව්යෝක් බලා ගියාය. 

ඉන්පසු ඇය අගෝස්තු 31 සැන් සැල්වදෝර්, ටර්ක් සහ කයිකෝස් දූපත් රාජ්‍යයට, සැප්තැම්බර් 6 පැනමාවට, සැප්තැම්බර් 7 කොස්ටා රීකාවට මෙන්ම සැප්තැම්බර් 9 කොලොම්බියාවටත් ගියාය. ඇමෙරිකාවේ ප්‍රධාන නගර කීපයකට ගිය සාරා, රුසියාව බලා ගියේ නොවැම්බර් පළමු වැනිදාය. එම ගමන දුෂ්කර මෙන්ම වෙහෙසකර එකක් වූ බව ඇය කියයි. 

සාරා නොවැම්බර් 12 වැනිදා දකුණු කොරියාවටත්, ඉන්පසු දෙසැම්බර් 14 වැනිදා තායිවානයටත්, දෙසැම්බර් 15 වැනිදා පිලිපීනයටත්, දෙසැම්බර් 16 මැලේසියාවටත්, දෙසැම්බර් 24 ඉන්දුනීසියාටත්, දෙසැම්බර් 28 වැනිදා ශ්‍රී ලංකාවටත්, දෙසැම්බර් 30 වැනිදා ඉන්දියාවටත් ගියාය. 

සාරා නව වසරේ පළමුවෙන්ම ගියේ එක්සත් අරාබි එමිරේට්ස් රාජ්‍යයටය. ඒ, පසුගිය ජනවාරි දෙවැනිදාය. ඉන්පසු ඇය ජනවාරි 6 වැනිදා සෞදි අරාබියටත්, ජනවාරි 9 වැනිදා ග්‍රීසියටත්, ජනවාරි 14 වැනිදා බග්ලේරියාවටත්, ජනවාරි 15 ස්ලොවේකියාවටත්, 16 වැනිදා චෙක් ජනරජයටත් ගියාය. 

යළි බෙල්ජියම බලා පැමිණෙන්න පෙර ඇය ජර්මනියට ගියේ ජනවාරි 19 වැනිදාය. ජනවාරි 20 වැනිදා සාරා, කෝට්රේ බලා පැමිණියේ දින 155 ක ලොව වටා සංචාරය අවසන් කරමිණි.

෴ උපුටා ගැනීම - Daily Mail
තව කියවන්න

Jan 20, 2022

පුංචි තිරයට සමීප ඇය; උමා අසෙනි

January 20, 2022
අප ඇය හඳුන්වන්නේ වර්ථමාන පරම්පරාවේ දක්ෂ ගී පද රචිකාවියක් ලෙසිනි. සනුක වික්‍රමසිංහගේ පෙරවදනක් නදීමාල් පෙරේරාගේ නුරා වසන්තේ ආදී අතිශය ජනප්‍රිය වුණු ගීත කිහිපයක් අලුත් පරම්පරාවට තිළිණ කළ ඇය දක්ෂ නිවේදිකාවක් ලෙසද ඇය දක්සම් පෑවාය. එතනින් නොනැවතුණ ඇය වේදිකාවල තුළ සිය රංගන ප්‍රතිභාවද ඔප්නන්වා වේදිකාවෙන් පුංචි තිරයට සමීප වූ ඇය උමා අසෙනි අද අපට හමුවන්නේ මැණික්කාවන් පිච්චි ලෙසිනි. පිච්චි උමාගේ සුවිශේෂී රංගන හැකියාව විදහා දක්වන ප්‍රථම අවස්ථාවද මෙයයි.
පිච්චි ගැන දැනගන්න කලින් අපි කැමතැයි උමා ගැන දැනගන්න? 
ඇත්තටම මාව ගොඩාක් දෙනා හඳුන්වන්නේ ගීපද රචිකාවියක් සහ නිවේදිකාවක් විදිහට. මගේ අම්මා නර්තන ගුරුවරියක්. මගේ පියා සෞන්දර්ය කලා විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන කලා පීඨයේ පීඨාධිපති ලෙස කටයුතු කරනවා. ඒ වගේම මගේ පියා දක්ෂ චිත්‍රශිල්පියෙක්. 

පවුලේ කවුරුත් රංගනයෙන් දායක නොවුනට මගේ පවුල තුළින්ම පුංචි කාලේ ඉඳලා මට කලා ආභාෂය තිබුණා. මගේ පියාත් සයිමන් නවගත්තේගම සමග නාට්‍ය කණ්ඩායම් වල යම් කාලයක් වැඩ කරලා තියෙනවා. තාත්තාට රංගන හැකියාව පිහිටලා තිබුණත් ඔහු තෝර ගත්තේ චිත්‍ර ශීල්පය.

ගෙදරින්ම ආපු කලා හැකියාවක් මා තුළ තියෙනවා කියලා මුලින්ම හඳුනා ගන්නේ මගේ පාසලෙන් මගේ පාසල කොළඹ මියුසියස් විද්‍යාලය එතනින් පස්සේ මගේ කලා ගමන විශාලම පන්නරය වැටුණේ කොළඹ විශ්‍වවිද්‍යාලයේ කලා උපාධිය හදාරන්න යොමු වුණාට පසුව. මගේ පවුල ගත්තම පවුලේ ඉන්නේ නංගියි මල්ලි මමයි අම්මයි තාත්තයි. 

අපි මාණික්කාවත පැත්තට හැරුනොත් කොතනින්ද පිච්චි ලෙස සම්බන්ධ වෙන්න උමාට අවස්ථාව ලැබෙන්නේ? 
ජගත් චමිල අයියා සහ නාරද තොටගමුව අයියා තමයි මාව මුලින්ම පිච්චිට යෝජනා කරලා තිබුණේ. ඒ වෙනකොට සුදත් සර් මාව දැනගෙන හිටියේ නැහැ. ජගත් අයියා එක්ක මම ගොඩාක් වැඩ කරලා තිබුණ නිසා ඔහු මං ගැන සුදත් මහත්මා සමග කියලා තිබුණා. ඊට දින කිහිපයකට පස්සේ මට හදිසියේම ඇමතුමක් ආවා ස්වාධීන රූපවාහිනියට එන්න කියලා සුදත් සර්. 
චමින්ද අයියා මම කරපු නිර්මාණ බලලා මගෙන් ඇහැව්වා පිච්චි කියන චරිතය භාරගන්න පුළුවන්ද කියලා. මම එකපාරටම ඔව් කියලා කිව්වා. ඒ වෙනකොට මට ලොකුවට රඟපාලා නැති වුණාට වේදිකාව උඩ මම ලබාගත් අත්දැකීම් සහ පුහුණුව එක්ක පිච්චිගේ චරිතයට මට සාධාරණයක් කරන්න පුළුවන් කියලා හිතුණා. පොඩ්ඩක්වත් මට බයක් දැනුණේ නැහැ. දෙපාරක් හිතන්නේ නැතුව මම ඒ අවස්ථාව භාරගත්තා. 

ඔබ නවකයෙක් විදියට මේක අභියෝගයක් කියලා හිතුනෙම නැද්ද?
ඇත්තටම හිතුණා. පිච්චි කියන චරිතය අවුරුදු 18 ඉඳලා අවුරුදු 78 පමණ වෙනකම් දිවෙන චරිතයක්. එකම රංගන ශිල්පිනියක් මේ කාල පරාසය නිරූපණය කරන්න ඕන. මේ අභියෝගය භාර ගන්න පුළුවන්ද කියලා සුදත් සර් කීප විටක්ම ඇහැව්වා. මම ආසයි අභියෝග භාරගන්න. ඒ නිසා මේක මට ලැබුණු හොඳ අවස්ථාවක් විදියට භාර ගත්තා. 

තිර පිටපත ඔබේ අතට පත්වෙනකොට මැණික්කාවත පොත ඔබ කියවලා තිබුණාද? 
මම කොහොමත් හොඩක් පොත් කියවන කෙනෙක්. නවකතාකරුවෙකුට වඩා කවියෙක් විදියට මෑත කාලයේ මම ගොඩක් අාස කරපු චරිතයක් තමයි මහින්ද ප්‍රසාද් මස්ඉඹුල අයියා. මහින්ද අයියාගේ මැණික්කාවහ ඒ වෙනකොට මම තුන් හතර පාරක් කියවලා තිබුණු පොතක්. පොත කියවද්දි හිත රැඳුන චරිතය තමයි ගුණදාරි ආදරේ කරාට මට ලැබුණේ පිච්චිගේ චරිතය. 

පිච්චි කොහොමද උමාට දැනුනේ?
මේවා අපි මීට පෙර දැකලා තියෙන චරිත නෙමෙයිනේ. පිච්චි කියන චරිතය ජීවිතේ මුණ දීලා තියෙන ගැටලුකාරී තැන්වලට මට පිච්චි විදිහට මූණ දෙන්න වුණාට ඒක විශේෂයෙන් අධ්‍යයනය කරන්න වුණා. ඒ වගේ තත්ත්වයකට මුහුණ දුන් ගැහැණියකගේ තියෙන මනෝභාවය ඒ මනෝභාව එක්ක හැසිරීම කොයි විදිහද ඇය ප්‍රශ්න එක්ක ගැටෙන්නේ කොහොමද කියනදේ චරිතයට යොමු වෙන්න කලින් මම අධ්‍යයනය කළා. කෘතියක් විදිහට ගත්තම මේක අතිශය වටිනා ප්‍රශස්ත නිර්මාණයක්. 

ඒ වගේ චරිතයක් නිරූපණය කරනවා කියන්නේ සෑහෙන ලොකු අභියෝගයක්. මොකද මැණික්කාවත පොත කියවපු පාඨකයන්ගේ හිතේ ඇඳුණු පිච්චි කෙනෙක් ඉන්නවා. ඒ පිච්චිට හානියක් නොවෙන්න ප්‍රතිනිර්වචනය කිරීමට ඉතාම අසීරු කාර්යයක්. මම හැම පාඨකයෙක්වම සතුටු කරන්න බැහැ. නමුත් බහුතරයකගේ හිතේ ඇඳුන පිච්චිට හානියක් නොවෙන්න ප්‍රතිනිර්මාණය කරන එක තමයි මට තිබුණ එකම අභියෝගය. ​කොටස් කීපයක් මේ වෙනකොට විකාශන වෙලා තියෙනවා. හිතේ හිටිය පිච්චිම ඉන්නවා කියලා මම ගොඩක් ප්‍රතිචාර ලැබෙනවා. 

රූපගතකිරීම් ඇතුළේ වින්ද දුෂ්කරතා අත්දැකීම් ගැන කතා කළොත්?
ඒ අද්දැකීම මගේ රංගන ජීවිතේට විතරක් නෙමෙයි ජීවිතේට ලැබුණු හොඳ අත්දැකීමක්. කල්තොටට ගියාට පස්සෙ අපි මේ මහපොළොවේ දේවල් දන්නේ කොයි තරම් අඩුවෙන්ද කියලා හිතුණා. මාස ගණනක් ගෙදරට කතා කරන්න සිග්නල් කණුවක් සොයා ගන්න නැහැ. කොළඹ ඉඳන් අපි ඔන්ලයින් අධ්‍යාපනය ගැන කතා කරනවා. 
පළමු දර්ශනය පුරාවටම තිබුණේ ගල්, ගස් උඩ නගින්න විශාල කඳු තරණය කරන්න. මට මතකයි කූරගල කල දර්ශන වලදි ගලෙන් බහින කොට යටිපතුල් පුපුරලා තිබුණා. ගල රත් වෙලා. මට වේදනාව දරාගන්න බැරි තැන ජගත් අයියා එයාගේ ෂර්ට් එක තෙමලා මගේ කකුල් දෙකේ එතුවා. ඒ තරමට අමාරු වුණා. මාන පඳුරු වලට හීරිලා වැටිලා තුවාල වෙලා අත පය ගන්න දෙයක් නැහැ. දැන් උමා උමාව අතෑරලා පිච්චි තමයි ජීවත් වෙන්නේ. ඇත්තම කියනවා නම් මං දැන් කල්තොටට පත්තියන් වෙලා ඉන්නේ. 

උමා වේදිකාවේ වැඩ කරාට පුංචි තිරයේ දකින්නේ බොහොම අඩුවෙන්?
මම සෑහෙන්න චරිත තෝරනවා. මට අරමුණක් තියෙනවා. ඒ අරමුණට යන්න පුළුවන් මම හොඳ චරිත කළොත් විතරයි. මම ආපු අවස්ථාවන් ගණනාවක් මම අතෑරියා ඒ චරිත වල මට කරන්න දෙයක් නැහැ. ගස් වටේ කැරකිලා මැදමුල අග නැති චරිත කරන්න මට කැමැති නැහැ. 

හැබැයි මගේ රංගන හැකියාව පෙන්වන්න පුළුවන් චරිත ලැබනෙවා නම් කොන්දේසි විරහිතව මම ඒවට දායක වෙනවා. තිළින බොරලැස්ස අයියාගේ නිර්මාණ ගණනක මම දායක වුණේ ඉන් සමහර ඒවා විකාශනය වුණේ නැහැ. මේනක අයියාගේ ආලියා කියන නාට්‍යයේ පොච්චිගේ චරිතය මම බොහොම ආසාවෙන් කරපු නිර්මාණයක්. පුංචි පුංචි අවස්ථා ලැබුණත් මට ප්‍රධාන චරිත කරලා තිබුණේ නැහැ. ඒ අවස්ථාව මට ලැබෙන්නේ මානික්කාවත හරහා. 

෴ නදීශා අතුකෝරළ
ඡායාරූප - සජීව ලක්ෂාන් - Photo Journalist
උපුටා ගැනීම - සිරිකත
තව කියවන්න

‘හුන්ගා ටොංගා හුන්ගා හාපායි’

January 20, 2022
.
ටොංගා දුපත් රාජ්‍යය අසල මුහුදු පතුළේ ගිනි කන්දක් (යමහලක්) සක්‍රීය වී පුපුරා යෑම සහ ඉන්පසු සිදුවුණු සිදුවීම් මාලාව, පසුගිය සතිය පුරාම ලොව ප්‍රධාන පුවතක් වූ බව නොදන්නා කෙනෙකු නොමැත. සාමාන්‍යයෙන් ගිනි කඳු පිපිරීම් අරුමයක් නොවෙයි. පසුගිය 2021 වසරේ ගිනි කඳු කීපයක් සක්‍රීය වූ බව අපට අසන්න දකින්න ලැබුණි. 

එසේ වුවත්, පසුගිය ජනවාරි 14 වැනිදා ටොංගා දූපත් රාජ්‍ය අසල සිදුවුණු ගිනි කඳු පිපිරීම එසේ මෙසේ එකක් නොවෙයි. යමහල් විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දෙන ආකාරයට පසුගිය වසර 30 ක කාලය පුරාම මෙවැනි බිහිසුණු ගිනි කඳු පිපිරීමක් පෘථිවියේ කොතැනකවත් සිදුවී නැත. පසුගිය වසර 100 ක කාලය පුරා මිහිපිට සිදුවුණු මහා ඝෝෂාකාරී සිදුවීම ලෙස සැලකෙන්නේද මෙම ගිනි කඳු පිපිරීමය. 

මෙම ගිනි කන්දේ පිපිරීම පරමාණු බෝම්බ මෙගාටොන් 10 ක් එකවර පුපුරා යෑමක් වැනිය. ගිනි කද්දේ බිහිසුණු හඩ ඇලෙස්කාවට පවා අසන්න ලැබුණු බව ඇමෙරිකන් භූ විද්‍යාඥයෝ කියති. ටොංගා ගිනි කඳු පිපිරීම, 1883 වසරේ සිදුවුණු ඉන්දුනීසියාවේ 'ක්‍රැකටෝවා' ගිනි කඳු පිපිරීමට වඩා බිහිසුණුය. 

‘හුන්ගා ටොංගා හුන්ගා හාපායි’ යන නමින් ටොංගා දුපත් වැසියන් නම් කර ඇති මෙම ගිනි කන්ද දුම් වලා පිට කරමින් පුපුරා ගිය දසුන් උඩු ගුවනේ චන්ද්‍රිකාවලට සටහන් විය. එම දසුන් විදෙස් මාධ්‍ය ඔස්සේ දකින්න ලැබුණු අතර, ගිනි කඳු පිපිරීම කොතරම් බිහිසුණු එකක්දැයි සනාථ කිරීමට එම දසුන් සමත් විය. 

උණුසුම් ජල වාෂ්ප, වායු, දූවිලි, අළු මිශ්‍ර වූ දුම්වලා අහස පුරා පැතිරී යන්න විය. දුම් වලා කිලෝ මීටර් 20 ක් ඈතට විහිදෙන්නට විය. මේ සියල්ල ගිනි කන්දේ මුහුදෙන් ඉහළ කොටසේ සිදුවුණු පෙරළියයි. 

ඒත් ප්‍රධාන පිපිරීම් සිදුවූයේ ගිනි කන්දේ පහළ මුහුද යටින් පිහිටි කොටසේය. එම බිහිසුණු පිපිරීම මහා බෝම්බයක් හිටිහැටියේ පුපුරා ගියා වැනි යැයි ටොංගා දුපත් වැසියෝ පවසති. ටොංගා දූපත අවට පිහිට රටවල් වන නවසීලන්තයටත්, ෆීජි දූපත් රාජ්‍යයටත් ඒ හඩ පැහැදිලිවට ඇසුණි. ගිනි කන්ද පිපිරී සාගරය කැලැඹෙද්දී සුනාමියක් රළ හට ගැනුණි. 

ටොංගා යනු කුඩා දූපත් සමූහයකින් සැදුම්ලත් දකුණු දිග පැසිෆික් සාගර කලාපයේ රාජ්‍යයකි. ටොංගා රාජ්‍යයට අයත් දූපත් ගණන 170 කට වැඩිය. මේවා ප‍්‍රමාණයෙන් විවිධය. ජනාවාස ඇත්තේ ප‍්‍රධාන දූපත්වල පමණි. සුන්දර වෙරළ තීරයන්ගෙන්, වැසි වනාන්තරවලින් එම දූපත් පිරී ඇති අතර, එම දූපත් වටා මුහුදේ අලංකාර කොරල් පර දකින්න ලැබේ. ටොංගා දූපත් සංචාරක ආකර්ෂණයක් වන්නේ මේ නිසාය. 

ටොංගා ජනගහනය 1,05,697 කි. ටොංගා දූපත් සමූහයේ ප‍්‍රධාන දූපත වන්නේ ටොංගාටාපු ය. අගනුවර නුකුවලෝෆා ය. නිවාඩු නිකේතවලන් පිරුණු නුකුවලෝෆා බටහිර සංචාරකයන් අතරේ ප‍්‍රකටය. ටොංගා දූපත් පාලනය වන්නේ රජ කෙනකු යටතේය. 2012 වසරේ සිට ටොංගා රජු ලෙස කටයුතු කරන්නේ 62 හැවිරිදි 6 වැනි ටුපෝ ය. 

‘හුන්ගා ටොංගා හුන්ගා හාපායි’ ගිනි කන්ද ඇත්තේ ටොංගා දුපත් සමූහයට අයත් 'ෆොනුෆෝඕ' සිට කිලෝ මීටර් 30 ක් පමණ දුරින්, මීටර් 200 ක් මුහුදු මට්ටමින් උසට නැගී පිහිටන කුඩා යමහල් දූපත් දෙකක් මැදය. ‘හුන්ගා ටොංගා හුන්ගා හාපායි’ ගිනි කන්දේ මීටර් 100 ක කොටසක් මුහුදු මට්ටමට ඉහළින් දිස්වෙයි. දුම් වලා පිටවනු දකින්න ලැබෙන්නේ මෙම කොටසිනි. 

හුන්ගා ටොංගා හුන්ගා හාපායි ගිනි කන්ද දෙපැත්තේ ඇති කුඩා යමහල් දූපත් මුහුදු මට්ටමින් ඉහළට එසවී නිර්මාණය වූයේ ද මුහුද යට සිදුවුණු ගිනි කඳු පිපිරීම් සහ හැල හැප්පීම් නිසාය. විද්‍යාඥයන් විසින් මෙම පුංචි යමහල් දූපත් සක්‍රීය යමහල් දූපත් ලෙස හැඳින්වීමට පටන් ගනු ලැබුවේ 2014 වසරේ සිටය. 

2015 දී ‘හුන්ගා ටොංගා හුන්ගා හාපායි’ ගිනි කන්ද බිහිසුණු ලෙස පුපුරා ගියේය. (එම පිපිරුම පසුගිය ජනවාරි 14 වැනිදා පිපිරුමට සමාන කළ නොහැක.) එම අවස්ථාවේදී ද සාගරය කැලැඹී සුළු සුනාමි තත්ත්වයක් නිර්මාණය විය. ‘හුන්ගා ටොංගා හුන්ගා හාපායි’ යළි පුපුරා යෑම ආරම්භ කළේ පසුගිය දෙසැම්බරයේය. පසුගිය 2021 දෙසැම්බර් 20 වැනිදා ගිනි කන්ද සක‍්‍රිය වීම ආරම්භ විය. 

දුම් වලා පිට කරමින් කුඩා පිපිරීම් සිදුවිය. ගිනි කන්දෙන් නැගුණු දුම්වලා කිලෝ මීටර් 70 ක් ඈතින් පිහිටි ටොංගා අගනුවර නුකුවලෝෆා පවා දකින්න ලැබුණි. ‘හුන්ගා ටොංගා හුන්ගා හාපායි’ සක්‍රීය වී ඇති බැවින් ඒ ගැන අවධානයෙන් පසුවන්නැයි නවසීලන්තයේ වෙලිංටන් නුවර ‘ගිනිකඳු දුමාර නිරීක්ෂණ ඒකකය’ ගුවන් යානාවලට අනතුරු අඟවා තිබුණි. 2021 දෙසැම්බර් 20 වැනිදා ‘හුන්ගා ටොංගා හුන්ගා හාපායි’ ගිනි කන්දේ පිපිරීම් සිදුවෙද්දී එම හඩ පැය කිලෝ මීටර් 2,000 ක් දුරින් පිහිටි නවසීලන්තයට අසන්න ලැබුණු බව ද වාර්තා වේ. 

මෙම පිපිරීම් සියල්ල මහා පිපිරීමක පෙරනිමිනි විය. පසුගිය ජනවාරි 14 වැනිදා ‘හුන්ගා ටොංගා හුන්ගා හාපායි’ යළි පිපිරීමට පටන් ගත්තේය. 15 වැනිදා මහ හඩ නගමින් ගිනි කන්ද පුපුරා ගියේ මහා සාගරය කලඹවමිනි. සුනාමි රළ හටගත්තේ ඒ අනුවය. ගිනි කන්ද පුපුරා යද්දී ආසන්නයේ පිහිටි ටොංගා දූපත් එම පිපිරීමෙන් දෙදරා ගියේ ටොංගා වැසියන් මහත් සේ බියට පත් කරමිනි. බලධාරීන් සුනාමි අනතුරු නිකුත් කරද්දී ඒ බිය දෙගුණ තෙගුණ විය. 

ටොංගා වැසියෝ වෙරළබඩ ප්‍රදේශවලින් උස් බිම් වෙත දිව යන අයුරු සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ දකින්න ලැබුණි. මිනිත්තු 8 ක් පමණ ගත වෙද්දී අඩි 3 ක් 4 ක් උස සුනාමි රළ ටොංගා දූපත් වෙත කඩා වැදුණි. නුකුවලෝෆා අගනුවර නිවාස සහ ගොඩනැගිලිවලට හානි සිදුවිය. දේවස්ථානයක් ද විනාශ විය. 

සුනාමි රළ පහරට හසුවුණු සිය බලු සුරතලුන් බේරා ගැනීමට උත්සහ ටොංගා නිවහන කරගෙන සිටි බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික කාන්තාවක් සුනාමි රළ පහරට හසුවී ජීවිතක්ෂයට පත්වුණු බව වාර්තා විය. ඊට අමතරව තවත් දෙදෙනකු ජීවතක්ෂයට පත්වුණු බව ද දැන ගන්න ලැබුණි. සුනාමියක් යනු මුහුදේ ඇති වන කැලැඹිල්ලක් හේතුවෙන් මුහුදු රළ ගොඩබිමට කඩා වැදීමය. සරලව කීවොත්, මුහුද ගොඩ ගැලීමය. 

‘සුනාමි’ යන වදන ශ්‍රීලංකාවේ අපට ආගන්තුක නොවෙයි. අප සුනාමි ගැන දැනගත්තේ 2004 වසරේ අප රට මුහුණ දුන් සුනාමි ව්‍යවසනයත් සමඟය. 2004 වසරේ එම බිහිසුණු සුනාමියට නිර්මාණය වූයේ ඉන්දුනීසියාවට ඔබ්බෙන් මුහුදේ සිදුවුණු අති ප‍්‍රබල භූමි කම්පාවකි. සුනාමියක් හට ගැනීමට ප‍්‍රධාන හේතුවක් වන්නේ මුහුදේ භූමිකම්පාය. ඊට අමතරව මුහුදු පතුළේ ගිනි කඳු පිපිරීමකින් හෝ අයිත් තට්ටු දියවී මුහුදට කඩා වැටීමෙන් ද සුනාමි නිර්මාණය වෙයි. 

‘හුන්ගා ටොංගා හුන්ගා හාපායි’ කඳු පිපිරීමෙන් හටගත් සුනාමි රළ ටොංගා දූපත් රාජ්‍යයට ඔබ්බෙන් පැසිෆික් සාගර කලාපයේ පිහිටා ඇති ෆීජි, සමෝවා, වනවාටු ආදී කුඩා දූපත් රාජ්‍යයන්ට කඩා වැදුණි. එසේ වූයේ එම දූපත්වල වැසියන්ට සුනාමි අනතුරු නිකුත්වී මිනිත්තු කීපයක් ගත වෙද්දීය. එහෙයින් ජීවිත හානි වාර්තා වන්නේ නැත. ෆීජි අගනුවර වන්නේ සූවාය. 

සූවා වැසියෝ කලබලයෙන් වෙරළාශිත ප්‍රදේශවලින් රට අභ්‍යන්තරයේ උස් ස්ථාන වෙත දිව යන අයුරු සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ දකින්න ලැබුණි. සුනාමි අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් කෙරුණු සෙසු රටවල් වන්නේ නවසීලන්තය, ජපානය, පේරු, ඇමෙරිකාව සහ කැනඩාවේ බ්‍රිටිෂ් කොලම්බියා ප්‍රාන්තයටය. ජපානයේ අයිවාටේ ප්‍රාන්තයට මීටර් දෙකක් පමණ උස සුනාමි රළ කඩා වැදුණු බව විදෙස් පුවත් සේවා වාර්තා කළේය. 

ටොංගා දූපත් රාජ්‍යයට සහ ඒ අවට දූපත්වලට සුනාමියෙන් සිදුවුණු හානිය සොයා බැලීමට ඔස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය ගුවන් යානා යෙදවිණි. ඊට අමතරව සහන සේවා කටයුතු සඳහා හමුදාව යෙදවිණි. මේ වනවිට ගිනි කන්දෙන් විහිදෙන අළුවලින් ටොංගා දූපත් බොහොමයක් වැසී ගොස් ඇතැයි ද පැවැසෙයි. ටොංගා වැසියන්ට හැකි සෑම සහයෝගයක්ම දෙන බව පැවසූ ඔස්ට්‍රේලියානු අග්‍රාමාත්‍ය ස්කොට් මොරිසන් මෙන්ම නවසීලන්ත අග්‍රාමාත්‍යවරිය ජැසෙන්ඩා ඒර්ඩන් පොරොන්දු වී ඇත. 

කෙසේ නමුත්, පසුගිය 18 වැනිදා වනවිටත් ටොංගා දූපත් රාජ්‍යය සමග ජාත්‍යන්තර සන්නිවේදන සබඳතා නිසි ලෙස පවත්වා ගැනීමට නොහැකි වී තිබුණි. ඒ ගිනි කඳු පිපිරීමත් සමඟ හටගත් කම්පන තරංග හේතුවෙන් ටොංගා දිවයින් සමග මුහුද යටින් සම්බන්ධ වූ සබ්මැරීන කේබල විසන්ධි වි ගිය බැවිනි. 

කේබලය යළි පිළිසකර කිරීමට මාසයක් පමණ ගත වේවි යැයි පැවැසෙයි. ගිනි කන්දෙන් විහිදෙන අළුවලින් ගුවන් ධාවන පථය වැසී යාම නිසා නවසීලන්තය විසින් එහි යැවූ ආධාර රැගත් ගුවන් යානා ගොඩබැස්සවීමට නොහැකි වූ බව ද පැවැසිණි. 

ඊට අමතරව විෂ අළු නිසාත් සුනාමි රළ ගොඩබිමට ආ නිසාත් ටොංගා දූපත් රාජ්‍යයේ ජලය දූෂණය වූ බවත් ටොංගා වැසියන්ට බීමට පිරිසුදු ජලය නොමැති බවත් වාර්තා විය. සුනාමියෙන් ටොංගා දූපත් රාජ්‍යයට සම්පූර්ණයෙන් සිදුවූ හානිය මෙතෙක් මුළුමනින්ම අනාවරණ වී නොමැති නමුත්, ටොංගා වැසියන් 80,000ක් පමණ පීඩාවට පත්ව ඇති බව මාධ්‍ය වාර්තා පැවැසීය. 

෴ උපුටා ගැනීම - Daily Mail
තව කියවන්න

ලංකාවෙන් මතුවුණු රයිනෝ අස්ථි

January 20, 2022
පුරාණ ලංකාවේ, නොයෙක් නොයෙක් අපූරු සතුන් සිටි බවට මේ වනවිට සාක්ෂි ලැබී ඇත. හිපපොටේමස් සතුන්, සිංහයන්, ව්‍යාඝ්‍රයන් ආදිය සහ රාජාලියන් වැනි යෝධ කුරුලු විශේෂ ඒ අතර සිටින බව පොසිල අස්ථි සාක්ෂි දරයි. 

පසුගිය දා අතීතයේ අප රට ජීවත් වුණු රයිනෝසිරස් සතුන් ගැන අපූරු කතාවක් අසන්න ලැබුණි. වසර අසු දහසකට පෙර, අප රට ජීවත් වුණු මෙම රයිනෝසිරස් සතුන්, උල්කාපාත වර්ෂාවක් හේතුවෙන් මිය යන්න ඇතැයි ද විශ්වාස කෙරේ. 

රයිනෝ හිස් කබල සහ අස්ථි කොටස් හමුවී ඇත්තේ මඩොල්සිම හා රිලාඋළු කදු පාමුල ලුණුගල වෙල්යායක අඩි අසුවක් යට මැණික් පතලක මිහිදන්ව තිබියදීය. රයිනෝ අස්ථි කොටස් ගැන අප කවුරු කවුරුත් දැනුවත් කළේ පුරාවිද්‍ය පච්‍චාත් උපාධි ආයතනයේ සත්ව විශේෂඥ කැලුම් නලින්ද මනමේන්ද්‍ර ආරච්චි මහතාය. 
ලුණුගල ප්‍රාදේශිය ලේකම් කොටිඨාශයේ ලුණුගලගම මළ අමුණ වෙල්යායේ අඩි අසුවක් ගැඹූර මැණික් පතලකින් පළමුවෙන් රයිනෝ අස්ථි කොටස් හමුවී ඇත්තේ 1996 දීය. 

කැණීම්වලදී පතල්කරුවන්ට හමුවුණු විශාල සත්ව හිස් කබල් පොසිල විද්‍යාඥයන්ගේ අධ්‍යයනයට ලක් වෙද්දී ඒවා ප්ලයිස්ටෝනසීන යුගයේ ජීවත් වූ සත්ව විශේෂ බව තහවුරු වී තිබේ. 

මෙවැනි පෞරාණික වටිනාකමක් ඇති සත්ව කොටිඨාශයක තොරතුරු හමුවී ඒවා සියල්ල ගොඩට ගැනීමට වසර 16ක් ගෙවී ගියත් කිසිම රාජ්‍ය ආයතනයක් හෝ කිසිවකු මෙතෙක් ඉදිරිපත් නොවීම කනගාටුවක් බව ද පැවැසෙයි. 1996 වර්ෂයේ ලුණුගල මැණික් පතල් කැණීමේ දී හමුවුණු සත්ව අස්ථි කොටස් අධ්‍ය්‍යනය කිරීමට ගිය අයගෙන් කෙනෙකු වන්නේ ද කැලුම් නලින්ද මනමේන්ද්‍ර ආරච්චි මහතාය. 

''1996 අවුරුද්දේ ලුණුගල මැණික් පතල් කැනීමකදි හමුවී තිබු සත්ව හිස් කබල් හා පොසීල පිළිබද නිරීක්ෂණය කරන්න මමත් එවකට සිටි පුරා විද්‍ය අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් ශිරාන් දැරිනියගල මහතා ඇතුලු පිරිසක් සමග එතනට ගියා. අප යන විටත් විශාල වැස්සක් ඇවිත් මැණික් පතල් වල වැසී තිබුනා එම පතලේ අඩි 82ක් ගැඹුර පොළව යට විශාල සත්ව හිස් කබල් දෙකක් සමග පොසීල හමුවී තිබෙනවා ඒවා ගොඩට ගන්න අපහසු නිසා එහි කමිකරුවන් විශාල හිස් කඹලේ තිබු දත් කිහිපයක් ගලවාගෙන ගොඩට ගෙනත් තිබෙනවා එම දත් කිහිපය අපි කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ සත්ව විද්‍යා අංශයෙනුත් පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලයෙනුත් පරීක්ෂාවට ලක්කළා. එම පරීක්ෂණ වලට අනුවත් මධ්‍යම සංස්කෘතික අරමුදලේ ආචාර්ය්‍ය මොහාන් අබේරත්න මහතා සිදුකළ පරීක්ෂණ වලින් දැනට වසර 80,000 කදී පුරාන ශිලා යුගයටත් පෙර තිබු ප්ලයිස්ටෝසීන යුගයේ ජීවත්වු රයිනෝසිරස් නැමති කගවේනාගේ පොසීල බවට හදුනා ගත්තා එම පොසීම හොදම තත්වයේ තිබුනා නමුත් එතන තිබුන පාරිසරික පිහිටිමත් සමග ඉතිරි කොටස් ගොඩට ගන්න බැරිවුණා. ගැහැනු සහ පිරිමි සතකුගේ අස්ථි කොටස් ඒ අතර තිබෙනවා. රයිනෝසිරස් රංචුවකගේ අස්ථි ඇති බව කිව හැකි වන්නේ ඒ නිසයි." යැයි මනමේන්ද්‍ර ආරච්චි මහතා පැහැදිලි කරයි.
වසර අසු දහසකට පෙර, මෙම මැණික් පතල පිහිටි ප්‍රදේශය වැසි වනාන්තර වලින් සමන්විත පරිසර පද්ධතිවක් වන්නට ඇති බවත් විශාල සතුන් ජීවත්වු ප්‍රදේශයක් යැයි කිව හැකි බවත් මනමේන්ද්‍ර ආරච්චි මහතා වැඩිදුරටත් පැහැදිලි කරයි. මැණික් පතලේ හිමිකරු වන්නේ මෙහොමටි කාසිම් මහතාය. 

ඔහු මෙම සොයා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් පවසන්නේ මෙවැනි අදහසකි. 

''1996 දී වර්ෂයේ මගේ ඉඩමේ මැණික් පතලක් කැපුවා අඩි අසුවක් පමණ ගැඹුරට උදැල්ලෙන් පස් කපලා මැණික් ඉල්ලම සොයා ගත්තා ඉල්ලම කණින අවස්ථාවේ විශාල සත්වයෙකුගේ හිස් කබල් කිහිපයක් සමග අස්ථි කොටස් හමු වුනා අපි හිස් කබල් වල තිබු එම සතාගේ දත් කිහිපයක් ගැලවුවා ප්‍රදේශයේ විශාල පිරිසක් දැක බලා ගන්නත් ආවා දින දෙකකින් එදා හිටපු පුරාවිද්‍ය අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් ශිරාන් දැරිනියගල මහතා ඇතුලු පිරිසක් ආවා ඒත් එක්කම මහ වැස්සක් ඇවිත් පතල්වල නාය යෑමකින් වැසී ගියා. පුරාණ සතුන්ගේ අස්ථි ඇතුලු හිස් කබල් විශාල ප්‍රමාණයක් යටවෙලා තියෙනවා මෙහි තිබු අස්ථි කොටස් දැරිනියගල මහතා ඇතුලු පිරිස අරන් ගියා එයින් පසු කතා කළේ නැහැ. මෙවැනි පෞරාණික සතුන්ගේ පොළව යට තිබෙන එම අස්ථි කොටස් ගොඩට ගෙන පරක්ෂණ කළ යුතුයි." 

 ෴ උපුටා ගැනීම ලංකාදීප පුවත්පතට 
 ලුණුගල ප්‍රසන්න පත්මසිරි මහතා ලියූ ලිපියක් ඇසුරිනි
තව කියවන්න

අබුඩාබියට පහර දුන් හවුති සටන්කාමීන්

January 20, 2022
එක්සත් අරාබි එමිරේට්ස් රාජ්‍යයේ අබුඩාඩි ගුවන්තොටුපොළ ආසන්නයේ ඉන්ධන රැගත් ට්‍රක් රථ තුනක් ඉලක්ක කර ගනිමින් නියමුවන් රහිත ඩ්‍රෝන යානා ප්‍රහාරයක් එල්ල විය. ට්‍රක් රථ පුපුරා මහා විනාශයක් සිදුවිය.

මෙම ඩ්‍රෝන යානා ට්‍රක් රථවල ගැටීමට සලස්වා ඒවා පුපුරුවා හැරීම ප්‍රහාරකයන්ගේ අරමුණ වූ බව පසුව හෙළි විය. ඒ, 'එම ප්‍රහාරය කළේ අපි' යැයි යේමනයේ හවුති ෂියා මුස්ලිම් සටන්කාමීන් ප්‍රහාරයේ වගකීම බාර ගැනීමත් සමඟය. 

ෂියා මුස්ලිම් හවුති සටන්කාමීන්ට ලොව ප්‍රධාන මෙන්ම විශාලතම ෂියා මුස්ලිම් රාජ්‍යය වන ඉරානයේ සහාය සහ අනුග්‍රහය ලැබේ. ඒ අනුව බටහිර මාධ්‍ය, විශේෂයෙන් ඇමෙරිකාව ෂියා මුස්ලිම් හවුති සටන්කාමීන් හඳුන්වා දෙන්නේ, 'ඉරානයේ සහාය ලබන හවුති සටන්කාමීන්' යන විශේෂණ පදයෙනි. 

17 වැනිදා උදෑසන සිදුවුණු එම සිද්ධිය ගැන කීවොත්, ඩ්‍රෝන යානා යොදා ගනිමින් කළ ප්‍රහාරයෙන් තිදෙනෙක් මියගියහ. සය දෙනෙක් බරපතල තුවාල ලැබූහ. ඩ්‍රෝන ප්‍රහාරය එල්ල කිරීමේ හවුති සටන්කාමීන්ගේ අරමුණ වූයේ එක්සත් අරාබි එමිරේට්ස් රාජ්‍යයට 'අතුල් පහරක්' එල්ල කිරීමය. හවුති සටන්කාමීන්ගේ ඉලක්කය පැහැදිලිවම එමිරේට්ස් වැසියන්ය. 

ඒත් අවාසනාවකට මියගිය තිදෙනාගෙන් දෙදෙනකු ඉන්දීය ශ්‍රමිකයන් වන අතර තෙවැන්නා පාකිස්තාන ජාතික ශ්‍රමිකයෙකි. යේමනය සහ එක්සත් අරාබි එමිරේට්ස් රාජ්‍යය අතර පවතින විරසකය මැදි වී මියගියේ අහිංසකයන් තිදෙනෙකි. එය කනගාටුවට කරුණකි. 

එක්සත් ජාතීන්ගේ මහ ලෝකම් අන්තෝනියෝ ගුටේරස් පවා මෙම ප්‍රහාරය හෙළා දකිමින් ප්‍රකාශයක් නිකුත් කළේ එහෙයිනි. සිවිල් වැසියන් සහ සිවිල් යටිතල පහසුකම් ඉලපක්ක කර ගනිමින් එල්ල වුණු එම කුරිරු ප්‍රහාරය කිසිසේත් අනුමත කළ නොහැකි යැයි ජගත් මහ ලේකම්වරයා පැවැසීය. 

යේමන කැරැලිකරුවන්ගේ ප්‍රහාරයෙන් ඉන්දියානුවන් මියයෑම සම්බන්ධයෙන් ඉන්දීය අග්‍රාමාත්‍ය නරේන්ද්‍ර මෝදි ශෝකය පළ කළේය. එසේ ශෝකය පළ කරන ගමන් අග්‍රාමාත්‍යවරයා පෙන්වා දුන්නේ එක්සත් අරාබි එමිරේස්ට් රාජ්‍යය ඉන්දියානුවන්ට ආරක්ෂිත තැනක් බවය. 

එමිරේට්ස් රාජ්‍යය ද ප්‍රතිඥාවක් දුන්නේය. ඒ, එම ප්‍රහාරය සම්බන්ධයෙන් යේමන හවුති සටන්කාමීන්ට කිසිදු සමාවක් නොදෙන බවටය. අබුඩාඩි ගුවන්තොටුපොළට එල්ල වුණු මෙම ප්‍රහාරය පැහැදිලිවම ත්‍රස්ත ප්‍රහාරයකි. 

හවුති සටන්කාමීන් සහ එමිරේට්ස් රාජ්‍යය අතර පවතින අර්බුදය වටහා ගැනීමට නම්, වසර 7 ක් පමණ අතීතයට යා යුතුය. යේමනයේ මේ වනවිට සිවිල් යුද්ධයක් පවතී. එය ආරම්භ වූයේ 2014 වසර අවසන් වෙද්දීය. යේමනය අරාබි අර්ධද්වීපයේ පිහිටා ඇත. 

යේමනයේ උතුරින් සිටින අසල්වැසියා සෞදියයි. බටහිරින් ඇත්තේ රතු මුහුදය. දකුණින් අරාබි මුහුද සහ ඒඩන් බොක්ක පිහිටා ඇති අතර, නැගෙනහිරින් ඕමානයට මායිම් වෙයි. යේමන භූමි ප්‍රමාණයට කුඩා දූපත් 200 ක් පමණ අයත් වෙයි. එහි විශාලම දූපත සොකෝට්‍රා ප්‍රධාන භූමියට කි. මී. 415 කි. එය දකුණින් සෝමාලියානු මුහුදු තීරයට ආසන්නයේ පිහිටයි. යේමනය නිල වශයෙන් ජනරජයක් ලෙස හැඳින්වෙයි. ඒ අනුව, අරාබියාවේ ඇති එකම ජනරජය යේමනයයි. 

 2014 වසර වනවිට යේමන රජයට සෞදියේ සහාය හිමිවුණු අතර යේමනයේ පැවැතියේ සෞදි හිතවාදී රජයකි. ෂියා මුස්ලිම් හවුති බෙදුම්වාදී කැරැලිකරුවන් ඉරානයේ සහාය ඇතිව අවි අතට ගනිමින් සටන්කාමීන් ලෙස යේමනයේ සෞදි හිතවාදී රජය පෙරළා දැමීය. ඒ අනුව යේමන හිතවාදී රජය සහ හමුදාව, හවුති සටන්කාමීන් සමඟ සිවිල් යුද්ධයක් ඇති විය.‍ 

මේ වනවිට වසර 7 කට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ ඔඩුදුවමින් ඇත්තේ එම සිවිල් යුද්ධයයි. යේමන සිවිල් යුද්ධය මහා මානව ඛේදවාචකයකි. හවුති සටන්කාමීන්ට එරෙහි සටනට යේමන රජයටත් හමුදාවටත් සෞදියේ සහාය ලැබේ. 

සෞදි ගුවන් ප්‍රහාරවලින් යේමන සිවිල් වැසියන් එක පොදියට මියයන බව පසුගිය වසරවලදී අසන්න ලැබුණි. සිවිල් යුද ගැටුම් නිසා යේමන දරුවන්ට අධ්‍යාපනයක් නැත. කුසට අහරක් නැත. කුසගින්නේ දරුවන් මියැදෙන බව එක්සත් ජාතීන්ගේ ළමා අරමුදල හෙවත් යුනිසෙෆ් පවසා තිබේ.

යේමන අර්බුදයේ දී සෞදිය කළ ඉල්ලීමකට අනුව, සෞදියට 'බෑ කීමට' නොහැකි ව එක්සත් අරාබි එමිරේට්ස් රාජ්‍යය ද හවුති සටන්කාමීන්ට එරෙහිව හමුදාව යෙදවීය. පසුගිය 17 වැනිදා අබුඩාඩි ගුවන්තොටුපොළට එල්ල වූ ප්‍රහාරය හවුති සටන්කාමීන් එක්සත් අරාබි එමිරේට්ස් රාජ්‍යයට එල්ල කළ අතුල් පහරක් වන්නේ ඒ අනුවය.

෴ උපුටා ගැනීම - Al Jazeera
තව කියවන්න

ඇන්ඩෲ කුමරුන්ට නඩු

January 20, 2022
ඇන්ඩෲ කුමාරයා නැතහොත් යෝක් ආදිපාදවරයා ගැන දන්නවාද? ඔහු දෙවැනි එලිසබත් මවු රැජිනගේ දෙවැනි පුත්‍රයාය. මවු රැජිනගේ දරුවන් තිදෙනාගෙන් තුන්වැනියාය. බ්‍රිතාන්‍ය කිරීටයට උරුමකම් කියන 9 වැනියාය. කලක් බ්‍රිතාන්‍යයේ 'ප්ලේබෝයි කුමරු' ලෙස ඇන්ඩෲ කුමරු හැඳින්විණි. 

ඒත් අද ඔහු අපකීර්තියබට පත් වූ තැනැත්තෙකි. බාලවයස්කාර දැරියක් අපයෝජනයට ලක් කළේ යැයි ඇන්ඩෲ කුමරුන්ට චෝදනා එල්ල වී ඇත. මෙය සිදුවී ඇත්තේ 2001 වසරේදීය. එදා ඇන්ඩෲ කුමරුන්ගේ ගජ මිතුරා වූයේ ඇමෙරිකන් ධන කුවේරයකු ද වූ ජෙෆ්රි එප්ස්ටීන් ය.

එප්ස්ටීන් ලිංගික වහල් සේවයක් පවත්වාගෙන ගියේ යැයි චෝදනා ලැබූවෙකි. එප්ස්ටීන් සමඟ පැවැති සමීප මිතුදම් නිසා තමන් අමාරුවේ වැටුණු බව ඇන්ඩෲ කුමරු ද ප්‍රසිද්ධියේ පිළිගෙන තිබේ. ලිංගික අපරාධ සම්බන්ධයෙන් වරදකරු වුණු ජෙෆ්රි එප්ස්ටීන් බන්ධනාගාරගතව සිටිද්දී දිවි නසා ගත්තේය. ඒ, 2019 වසරේදීය. ඇන්ඩෲ කුමරුන්ට 17 හැවිරිදි කෙල්ලක ලබා දී ඇත්තේ එප්ස්ටීන්ය. 

එම තැනැත්තිය වර්ජිනියා ජෆේ වන අතර අද ඇගේ වයස 38 කි. ඇන්ඩෲ කුමරුන්ගේ වයස අවුරුදු 40 කි. එල්ල වන සියලු චෝදනා ඔහු ප්‍රතික්ෂේප කරයි. කෙසේ නමුත් වර්ජිනියා ජෆේ නිහඬ කිරීමට, 2009 වසරේ දී, කුමරු ඩොලර් 500,000 ක මුදලක් ලබා දී ඇති බව මේ වනවිට ප්‍රසිද්ධ රහසකි. 

කෙසේ නමුත් දැන් එම චෝදනා යළි කරළියට පැමිණ තිබේ. වර්ජිනියා ජෆේ, නිව්යෝක් නුවර අධිකරණයක් මගින් සිවිල් නඩුවක් ගොනු කර තිබේ. ඒ, පසුගිය 2021 අගෝස්තු මාසයේදීය.
වර්ජිනියා ජෆේ ඇන්ඩෲ කුමරුන් සමඟ සිටින මීට වසර ගණනාවකට පෙර ගත් ඡායාරූපයක්. වර්ජිනියා ජෆේ සහ ඇන්ඩෲ කුමරුන් අසලින් සිටින්නේ ග්ලෙන් මැක්ස්වෙල් ය. පහළින් සිටින්නේ අවුරුදු 20 කට පසු (වමේ) වර්ජිනියා ජෆේ සහ (දකුණේ) ඇන්ඩෲ කුමරුන් ය.

'එයා දන්නවා එයා මට කළේ මොනවද කියලා. කළ වරදට එයාට දඬුවම් දෙනවාද නැද්ද අධිකරණය තීරණය කරාවි' යැයි වර්ජිනියා ජෆේ, මාධ්‍ය හමුවේ පවසා තිබේ. මේ වනවිට වර්ජිනියා ජෆේ ඇන්ඩෲ කුමරු සහ එප්ස්ටීන්ගේ පෙම්වතිය යැයි පැවැසෙන ග්ලෙන් මැක්ස්වෙල් එකට සිටින පැරැණි ඡායාරූප පුවත්පත්වල පළ වී තිබේ. 

ඇන්ඩෲ කුමරු සමඟ ලිංගික සබඳතාවක් පවත්වා ගෙන යෑමට වර්ජිනියා ජෆේ යොමු කළ බව පැවැසෙන්නේ මැක්ස්වෙල්ය. මැක්ස්වෙල් ද ඇයට එල්ල වී ඇති චෝදනා සම්බන්ධයෙන් වරදකාරිය වී සිටී. දැන් ඇන්ඩෲ කුමරුන්ගේ අවස්ථාවය. 

ඇන්ඩෲ කුමරුන්ගේ උපත සිදුවී ඇත්තේ 1960 පෙබරවාරි 19 වැනිදාය. මේ වනවිට ඔහුගේ වයස අවුරුදු 61 කි. ඇන්ඩෲ කුමරුන්ගේ බිරිඳ වූයේ සාරාය. දෙදෙනාගේ විවාහය පැවැතියේ 1986 සිට 1996 දක්වාය. 

ඇන්ඩෲ කුමරුන්ට බියෙට්‍රිස් සහ යූජීන් නමින් කුමරියන් දෙදෙනෙකි. ඇන්ඩෲ කුමරුන්ට මුණුපුරෙක් සහ මිණිපිරියක් සිටිති. ඇන්ඩෲ කුමරු වසර 22 ක් බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා නිලධාරියකු ලෙස කටයුතු කර ඇති අතර, ඔහු ප්‍රහාරක හෙලිකොප්ටර් යානා නියමුවෙකු ද වෙයි. 

 ලිංගික අපහරණ චෝදනා සම්බන්ධයෙන්, සිවිල් නඩුවට මුහුණ දෙන බැවින්, ඇන්ඩෲ කුමරුන් ඔහුට හිමි සියලු රාජකීය සහ හමුදා තනතුරුවලින් ඉවත් කිරීමට, මවු රැජින වන එලිසබත් මහ රැජින පසුගිය දා තීරණය කළාය.

රාජකීය සහ හමුදා තනතුරවලින් ඉවත් කිරීමට සිදුවන බව දැනුම් දුන් අවස්ථාවේදී, ඇන්ඩෲ කුමරු මවු රැජිනගේ තීරණයට කිසිදු විරෝධයක් නොදක්වා ඊට හිස නැමූ බව බ්‍රිතාන්‍ය මාධ්‍ය වාර්තා කළේය. 

 නිව්යෝක් නුවර පැවැත්වෙන නඩු විභාගය සඳහා පෙනී සිටීමට ඇන්ඩෲ කුමරුන්ට සිදුවුවහොත් ඇය ඇමෙරිකා බලා යාවිද? නැද්ද? සම්බන්ධයෙන් මෙතෙක් කිසිවක් වාර්තා වී නැත. ඇන්ඩෲ කුමරු නිව්යෝක් අධිකරණයේ සිටියත් නැතත් ඇයට විරුද්ධව හෝ පක්ෂය තීන්දුවක් ලැබෙනු ඇත.

෴ උපුටා ගැනීම - Daily Mail 
තව කියවන්න

Jan 16, 2022

පුෂ්පා සිනමා ලොව කලඹයි

January 16, 2022
කවුරු කවුරුත් පුලපුලා බලා සිටි තෙලිගු සිනමා සිත්තම 'පුෂ්පා' මේ වනවිට ආදායම් වාර්තා බිඳ දමමින් 'සුපර් හිටි' සිනමා නිර්මාණයක් බවට පත් වී අවසන්ය. අල්ලු අර්ජුන්ගේ තවත් සුපිරි වික්‍රමයක් ලෙස සැලකෙන 'පුෂ්පා: ද රයිස්' Pushpa: The Rise – Part 1, පුෂ්පා චිත්‍රපට මාලාවේ පළමු වැන්න වන අතර එහි දෙවැන්න 'පුෂ්පා: ද රූල්' Pushpa: The Rule – Part 2 ඉදිරියේ දී තිරගත වීමට නියමිතය. 

'පුෂ්පා' සුපිරි සිනමාකරු සුකුමාර්ගේ දැවැන්ත බ්ලොක්බස්ටරයක් යැයි කීවොත් එය නිවැරදිය. චිත්‍රපටයේ තිරරචනය ද සුකුමාර්ගෙනි. කඩවසම්, 'ස්ටයිලිෂ්' ක්‍රියාදාම සුපිරි තරුවක් ලෙස සිනමාලෝලීන්ගේ ආදරය දිනූ අල්ලු අර්ජුන්, චිත්‍රපටයට එක් වී සිටින්නේ පුෂ්ප රාජ් නමැති පිය සෙනෙහස අහිමි, වාසගමක් නැති, නමුත් ඉහළට යෑමේ අභිප්‍රායෙන් පසුවන, බිය නොහඳුනන තරුණයකුගේ රැවුල කොණ්ඩය වවාගත් නාහෙන නාහන මරුමුස් චරිතයටය. 

ඔහු සැබැවින්ම පුෂ්පාගේ චරිතයට සාධාරණයක් ඉටු කරයි. පුෂ්පාගේ පෙම්වතිය ශ්‍රීවල්ලිගේ චරිතයට පණ පොවන්නේ සුරූපි නිළි රෂ්මිකා මන්දනාය. 'පුෂ්පා: ද රයිස්' චිත්‍රපටයේ කතාව ගෙතෙන්නේ රතු හඳුන් ජාවාරමක් වටාය. මේ රත් හඳුන් ගස් ඇත්තේ ඉන්දියාවේ අන්දා ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ කඳුකරයේ එකම එක වනාන්තරයක පමණක් වන බැවින් ඊට ඉහළ වටිනාකමක් ඇත. 
රත් හඳුන් ජාවාරමට පුෂ්පා සම්බන්ධ වෙද්දී සිත්පිත් නැති මහා පරිමාණයේ අපරාධකරුවන් කල්ලි කීපයක් ඊට සම්බන්ධ වී සිටී. පුෂ්පා ඔවුන් සියලු දෙනා අභිබවා යමින් චණ්ඩියන්ගෙත් චණ්ඩියා වෙයි. ඒ සමඟ චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන දුෂ්ඨයා කරළියට පැමිණෙයි. ඒ, චිත්‍රපටයේ අවසන් මිනිත්තු කීපයේදීය. ඔහු බන්වාර් සිං නමැති පොලිස් නිලධාරියාය. 'පුෂ්පා: ද රූල්' චිත්‍රපටයේ ගැටුම පුෂ්පා සහ බන්වාර් සිං අතරේය. 

බන්වාර් සිං ලෙස චරිත නිරූපණයට එක් වන්නේ බැලූ බැල්මට 'ජොකර්' කෙනෙක් වැනි ෆාදා ෆයිසාල් ය. කීර්තිමත් මලයාලම් අධ්‍යක්ෂවරයකු වන ෆයිසාල්ගේ පුතු වන ෆාදා ෆයිසාල් මලයාලම් සිනමාවේ නමක් දිනූ විචාරක පැසැසුමට ලක් වුණු දක්ෂ නළුවෙකි. 

2021 දෙසැම්බර් 17 වැනිදා සිට 'පුෂ්පා: ද රයිස්' චිත්‍රපටය, සිනමාහල්වල බොක්ස් ඔෆිස් වාර්තා පිහිටුවද්දී පසුගිය ජනවාරි 8 වැනිදා ඇමසන් ප්‍රයිම් වීඩියෝ හරහා අන්තර් ජාලය ඔස්සේ ලොව ඕනෑමව අයකුට එය නැරැඹීමට අවස්ථාව උදා විය. ඒ අනුව, තෙලිගු, මලයාලම්, දෙමළ සහ හින්දි සිනමා ලෝලීන්ට පමණක් නොව, විදේශවල සිනමා ලෝලීන්ට ද 'පුෂ්පා: ද රයිස්' නැරැඹීමට ලැබුණි. පුෂ්පා සිනමා ලොව කැලඹීමට හේතුවක් වූයේ මෙයයි.

මිනිත්තු 178 ක ධාවන කාලයකින් යුත් 'පුෂ්පා: ද රයිස්' 2021 වසරේ වැඩිම ආදායමක් ඉපැයූ තෙලිගු චිත්‍රපට අතරට එක්වී ඇත. එය ඉන්දීය රුපියල් කෝටි 338 කට වැඩි මුදලක් උපයා ඇති බව පැවැසෙයි. 'පුෂ්පා: ද රයිස්' නිර්මාණයට වැය වුණු මුදල ඉන්දීය රුපියල් කෝටි 200 ත් 250 ත් අතරය. 'පුෂ්පා: ද රූල්' චිත්‍රපටයේ නිෂ්පාදන කටයුතු එලැඹෙන පෙබරවාරියේ ආරම්භ කෙරෙනු ඇත. 

'පුෂ්පා: ද රයිස්' චිත්‍රපටය ජනප්‍රිය වීමට ප්‍රධාන හේතුවක් වී ඇත්තේ අල්ලු අර්ජුන්ගේ ක්‍රියාදාම පිරි මැර චරිතය පමණක් නොව, චිත්‍රපටයේ ගීත සහ එම ගීතවලට ඇතුළත් නර්තනයන්ය. චිත්‍රපටයේ ගීත මතකයේ රැ‍දෙන දිවග මුමුණන ගීත බවට මේ වනවිට පත් වී හමාරය. 
Saami Saami සහ Oo Antava Oo Oo Antava යන ගීත ඒ අතරින් කැපී පෙනෙයි. Oo Antava Oo Oo Antava ගීතය ඒ අතරින් කැපී පෙනෙයි. මෙම ගීතයට පමණක් ජනප්‍රිය මෙන්ම සම්මානනීය නිළි සමන්තා පෙනි සිටී. සමන්තා සහ අල්ලු අර්ජුන්ගේ නර්තනය හේතුවෙන් මෙම ගීතය ද අතිශය ජනප්‍රිය වී සිටී. 

චිත්‍රපටයේ මෙම ගීතයට පමණක් පෙනී සිටින සමන්තාගේ ජනප්‍රියත්වය ද ඉහළ ගොස් ඇත. සමන්තා Oo Antava Oo Oo Antava ගීතයේ සරාගී රංගනය වෙනුවෙන් පුරුදු පුහුණු වන අයුරු දැක්වෙන වීඩියෝ දසුන් පවා මේ වනවිට සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ප්‍රසිද්ධියට පත් වී අවසන්ය.
තව කියවන්න

Jan 15, 2022

පොඩ්ඩෙක් වෙනුවට පාසල් යන රොබෝ

January 15, 2022
රෝගී තත්ත්වයක් හේතුවෙන් පාසල් යෑමට නොහැකි නිවසට කොටුවුණු අවුරුදු 7 ක පුංචි පුතකු වෙනුවට පාසල් යන රොබෝවකු ගැන අපූරු පුවතක් ජර්මනියේ බර්ලීන් අගනුවරින් වාර්තා වේ. 

ජොෂුවා මාටින්නැංගිලි නමැති මෙම පුතා දරුණු පෙනහළු රෝගී තත්ත්වයකින් පෙළෙයි. ඔහු හුස්ම ගන්නේ ස්වාස නාලයට ඇතුළු කළ බටයක් ආධාරයෙනි. එහෙයින්, ජොෂුවා ට පාසල් ගොස් අධ්‍යාපනය ලැබීමට නොහැකිය. ඔහු නිවසේ සිට පාසල් අධ්‍යාපනය ලබන්නේ ඔහු වෙනුවෙන් පාසලේ ඇති රොබෙට්ටාගේ ආධාරයෙනි. 

ජොෂුවා වෙනුවට ඔහුගේ පංති කාමරයේ ඔහුගේ මේසය මත මෙම කුඩා රොබොට්ටා තබා තිබේ. නිවසේ සිටින ජොෂුවා, ඔහුගේ පංතිභාර ගුරුතැමිය සමඟත්, ඔහුට උගන්වන සෙසු ගුරුවරුන් සමඟත් සම්බන්ධ වන්නේ රොබොට්ටා හරහාය. ගුරුතුමිය උගන්වන දෑ රොබොට්ටාගේ කැමරාවෙන් නිවසේ පරිගණකයට ලැබේ. 

ස්වාස නාලයට සවි කළ බටය නිසා කතා කිරීමට නොහැකි බැවින්, ජොෂුවා විශේෂ සංඥා ක්‍රමයකට ගුරුතුමිය සමඟ සම්බන්ධ වෙයි. ජොෂුවාගේ පංතියේ යහළු යෙහෙළියන් ද ජොෂුවා සමඟ සම්බන්ධ වන්නේ එම සංඥා ක්‍රමය යොදා ගනිමින් රොබොට්ටා හරහාය. 

''පුතාට පංති කාමරයේ සිට අධ්‍යාපනය ලබන්න අමාරුයි. ඒකට විසඳුමක් වුණේ මෙම රොබෝ." යැයි ජොෂුවාගේ මව සිමෝන් පවසයි. ''පංතියේ යාළුවෝ ජොෂුවා එක්ක කතා කරනවා. විහිළු කරනවා. හිනාවෙනවා. ඒ නිසා ජොෂුවාට පංතියේ සිටින හැඟීම ලැබෙනවා. එයා ඉගෙන ගන්න දක්ෂ ළමයෙක්. මේ ආකාරයට ජොෂුවාට විශේෂ අධ්‍යාපනයක් ලබා දෙන්න හැකිවීම සතුටක්" යැයි ජොෂුවා අධ්‍යාපනය ලබන පුට්ස්බ්ලුම් ග්‍රොන්ද්ෂූල් පාසලේ විදුහල්පතිනිය යූත් වින්තර්බර්ග් පැහැදිලි කර තිබේ. 

පසුගිය කාලයේ 'කොවිඩ් 19' වසංගතය හේතුවෙන් පාසල් වැසී යද්දී, මර්සා-හෙලර්ඩෝෆ් දිස්ත්‍රික්කයේ නගරසභා බලධාරීන් සහ අධ්‍යාපන බලධාරීන් එක් වී සිසුන් වෙනුවට පංති කාමරයේ රොබෝ යන්ත්‍ර තබා ඒවායින් නිවසේ සිටින සිසුන් සහ පංති කාමරයේ සිටින ගුරුවරුන් සම්බන්ධ කිරීමට නව ව්‍යාපෘතියක් සකස් කළේය. 

'කොවිඩ් 19' පාලනය වෙද්දී, යළි පාසල් ආරම්භ කළ බැවින් මෙම ව්‍යාපෘතිය සම්පූර්ණයෙන් ක්‍රියාත්මක නොවිණි. කෙසේ නමුත් එය ජොෂුවාට අධ්‍යාපනය ලැබීමට පහසුවක් විය. 

නව ව්‍යාපෘතිය හරහා ජොෂුවාගේ ජීවිතය වෙනස් කිරීමට හැකියාව ලැබීම සම්බන්ධයෙන් තමන් අතිශය සතුටට පත් වන බව රොබෝ යන්ත්‍ර යොදා ගනිමින් දරුවන්ට අධ්‍යාපනය ලබා දීමේ ව්‍යපෘතියට සම්බන්ධ අධ්‍යාපනඥ ටොර්ස්ටින් කූහේ පවසා ඇත.

෴ උපුටා ගැනීම - NDTV
තව කියවන්න

බ්‍රිතාන්‍ය අගමැති 'සොරි' කියයි

January 15, 2022
'කොවිඩ්19' වසංගතය ලෝක නායකයන් බොහෝ දෙනකුට 'වසංගතයක්' වූයේ එය ඔවුන්ගේ දේශපාලන ගමන් මඟ වෙනස් කළ බැවිනි. වයිරසය අවතක්සේරු කළ, වයිරසය හේතුවෙන් පැනැවූ නීතිරීති උල්ලංඝනය කළ ඇතැම් රාජ්‍ය නායකයෝ ජනතා අප්‍රසාදයට පත් වූහ. ඇතැමුන්ට 'ගෙදර යෑමට' පවා සිදුවිය. ඒ අතරින් කැපී පෙනෙන රාජ්‍ය නායකයා ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ය. 

ට්‍රම්ප්ට ජනාධිපති ධුරයේ රැදී සිටීමට හැකි වූයේ එක් ධුර කාලයක් පමණි. දැන් ට්‍රම්ප්ගේ මිතුරකුට ද 'ගෙදර යන' තත්ත්වයක් උදා වී තිබේ. මේ මිතුරා බ්‍රිතාන්‍ය අග්‍රාමාත්‍යවරයා මෙන්ම බ්‍රිතාන්‍යයේ පාලක කොන්සවර්ටිව් පක්ෂයේ නායකයා ලෙස ද කටයුතු කරන බොරිස් ජොන්සන්ය. 

ජොන්සන් මේ වනවිට ලොකු දේශපාලන අර්බුදයකට මුහුණ පා සිටී. එම දේශපාලන අර්බුදය දවසින් දවස ඔඩුදුවයි. අර්බුදයට හේතුව 'සාද පැවැත්වීම' ය. 'කොවිඩ් 19' වසංගතය හමුවේ සෞඛ්‍ය අංශ උපදෙස් අනුව, ජොන්සන්ගේ රජය පැනැවූ තහංචි, ජොන්සන් ම කඩ කළේය. ඒ රහසේ සාද පවත්වමිනි. ඒ ගැන අනාවරණය වෙද්දී අග්‍රාමාත්‍ය ජොන්සන් එය තරයේ ප්‍රතික්ෂේප කළේය. ඒ ගැන බොරු කීවේය. එය හත්පොළේ ගා ගැනීමක් විය. 

ලොක්ඩවුන් තහංචි කඩ කරමින් රහසේ සාද පැවැත්වීම ජොන්සන් කළ වරදකි. බ්‍රිතාන්‍ය වැසියන් මිලියන ගණනක් නිවෙස්වලට කොටු වී සිටිද්දී, ජොන්සන් ඔහුගේ කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයන් සමඟ අංක 10 ඩවුනින් වීදියේ අගමැති නිල නිවසේ මධුවිත තොල ගාමින් සාද පැවැත්වීම කිසිසේත් අනුමත කළ නොහැකිය. ඊටත් වඩා අනුමත කළ නොහැකි තවත් දෙයක් වන්නේ, ජොන්සන් ඒ ගැන බොරු කීමය. අග්‍රාමාත්‍යවරයා පාර්ලිමේන්තුවට බොරු කීවේය. ජනතාවට බොරු කීවේය. සිය 'කොන්සවර්ටිව්' පක්ෂ සගයන්ට බොරු කීවේය. 

බොරිස් ජොන්සන්ගේ දෙබිඩි චරිතය අද කරළියට පැමිණ අවසන්ය. සත්‍යය අනාවරණය වී ඇත. ඩවුනින් වීදියේ අගමැති නිල නිවසේ සාද පැවැත්වීම සම්බන්ධයෙන් දිගට හරහට චෝදනා එල්ල වෙද්දී විපක්ෂය ප්‍රශ්න කරද්දී, 2021 දෙසැම්බර් මාසයේ දී අග්‍රාමාත්‍ය ජොන්සන් මෙසේ පැවැසුවේය. 'මා දිගින් දිගටම කියනවා මට එරෙහිව එල්ල වන මේ චෝදනා බොරු. කිසිම සාදයක් පැවැත්වුණේ නැහැ. කොවිඩ් නීති උල්ලංඝනයක් සිදු වුණේ නැහැ.' මේ, අග්‍රාමාත්‍ය ජොන්සන්ගේ වචනය. ඒත් විපක්ෂය උත්සාහය අත්හැරියේ නැත. ඒ අනුව, සත්‍ය සඟවන්න ඔහුට නොහැකි විය. 

පසුගිය සතියේ අග්‍රාමාත්‍ය ජොන්සන් කළ වරද පිළිගත්තේය. අගමැති නිල නිවසේ ගෙවත්තේ එළිමහනේ සාදයක් පැවැත්වූ බව මේ බොරිස් ජොන්සන් පිළිගත්තා පමණක් නොව, තමන් ඊට සහභාගී වූ බව ද පැවැසුවේය. '2020 මැයි 20 වැනිදා ගෙවත්තේ එළිමහනේ සාදයකන් පැවැත්වුණා. මා ඊට සහභාගී වී විනාඩි 25 ක් පමණ එහි සිටියා. ඊට පස්සේ මා නිල නිවසේ මගේ රාජකාරිවලට ගියා. සාදය පැවැත්වූයේ මාගේ කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයන් වෙනුවෙන් ඔවුන්ගේ සේවය ඇගයීමක් කරමින්. මා තරයේ විශ්වාස කරනවා ඒක රාජකාරියට අදාල දෙයක් හැටියට. ඒත් මා ඒ සම්බන්ධයෙන් හදවතින්ම කනගාටුව ප්‍රකාශ කරනවා' යැයි අග්‍රාමාත්‍ය ජොන්සන් පාර්ලිමේන්තුව සමාව ඉල්ලා සිටියේ එසේය. 

ඊට දිනකට පසු ජොන්සන්ගේ තවත් සාදයක් ගැන තොරතුරු අනාවරණය විය. දෙවැනි එලිසබත් මහ රැජිනගේ සැමියා පිලිප් කුමරුන්ගේ අවමංගල්‍යය පැවැත්වෙද්දී, එනම් 2021 අප්‍රේල් 17 වැනිදා ද කොවිඩ් 19 සඳහා පනවා තිබූ සෞඛ්‍ය නීති උල්ලංඝනය කරමින් අග්‍රාමාත්‍ය ජොන්සන් අගමැති නිල නිවසේ මධුවිත සාදයක් පවත්වා ඇත. මෙය ආනවරණය වූ පසු ජොන්සන්, එලිසබත් මහ රැජිනගෙන් පවා සමාව ඉල්ලා සිටියේය. 

සෞඛ්‍ය නීති උල්ලංඝනය කරමින් සාද පවත්වා, පළමුවෙන් එය වසං කර, අවසානයේ දී ඒ ගැන ජනතාවගෙන්, පාර්ලිමේන්තුවෙන් සහ තම පක්ෂයෙන් සමාව ඉල්ලීම නිවැරදිද? 'සොරි' කීම ප්‍රමාණවත්ද? එසේ 'සොරි' කීම සාධාරණද? ප්‍රතිවාදී කම්කරු පක්ෂය, අග්‍රාමාත්‍යවරයාගේ මෙම සමාව ඉල්ලීම ගැන කිසිසේත් සෑහීමකට පත් වන බව පෙනෙන්න නැත. කම්කරු පක්ෂය බල කරන්නේත් ඉල්ලා සිටින්නේත් එක දෙයයි. 

අග්‍රාමාත්‍ය ජොන්සන් වහා ඉල්ලා අස්විය යුතුය! 

'සාද පැවැත්වූවා හොඳටම ඇති; අගමැතිතුමා. දැන් ගෙදර යන්න ලෑස්ති වුණොත් හොඳයි. ජනතාව ඔබ පන්නා දමන්න කලින්; ඔබේ පක්ෂය ඔබ පන්නා දමන්න කලින් ඔබ ගෙදර යන්න. ගෞරවය රැකගෙන ඉල්ලා අස්වෙන්න' කම්කරු පක්ෂ නායකයා මෙන්ම විපක්ෂ නායකයා ද වන කියර්ස් ස්ටාමර්, පාර්ලිමේන්තුවේ දී අග්‍රාමාත්‍ය ජොන්සන්ට පවසද්දී, ජොන්සන් සිටියේ කරබාගෙනය. 

විපක්ෂ දේශපාලන කණ්ඩායම් බොහොමයක් එම අවස්ථාවේදී ජොන්සන්ට එරෙහිව නැගී සිටිමින් ඉල්ලා අස්වන්නැයි බල කරන්නට විය. අග්‍රාමාත්‍ය ජොන්සන්ට ධුරයෙන් ඉවත් වෙන්නැයි විපක්ෂ දේශපාලන කණ්ඩායම් කරන බලපෑම් ගණන් නොගෙන සිටීමට ඔහුගේ පාලක කොන්සවර්ටිව් පක්ෂයට පුළුවනි. එසේත් නැතිනම්, ඔවුන්ට පක්ෂය සඳහා නව නායකයකු තෝරා පත් කර ගැනීම කළ හැකිය. 

අග්‍රාමාත්‍ය ධුරය හිමිවන්නේ පාලක පක්ෂයේ නායකයාටය. නව නායකයකු තෝරා ගැනීමට නම් ඊට පෙර කළ යුතු වන්නේ විශ්වාසය පළ කිරීම සම්බන්ධයෙන් පාර්ලිමේන්තුවේ ඡන්දයක් පැවැත්වීමය. ඡන්දය පැවැත්වෙන්නේ රජයට එරෙහිව නොව, අග්‍රාමාත්‍ය ජොන්සන්ට එරෙහිවය. එසේ ඡන්දයක් පැවැත්වුවහොත් කොන්සවර්ටිව් පක්ෂයේ සියලු සාමාජිකයන් ඔවුන්ගේ ඡන්දය ප්‍රකාශ කරනු ඇත. 

ඒ, අග්‍රාමාත්‍යවරයාට සහාය දෙනවාද? නැද්ද? ආදී වශයෙනි. එයින් ජොන්සන් ජයග්‍රහණය කළහොත්, ඔහු දිගටම පක්ෂ නායකත්වයත් අගමැති ධුරයත් හොබවනු ඇත. ඉදිරි මාස 12 ක කාලය ඇතුළත කිසිවකුට ඔහුට අභියෝග කළ නොහැකිය. පරාජය වුවහොත් ජොන්සන් අගමැති ධුරයෙන් සහ පක්ෂ නායකත්වයෙන් ඉල්ලා අස්විය යුතුය. යළි පක්ෂ නායකත්වය වෙනුවෙන් ඔහුට ඉදිරිපත් වීමට අවස්ථාව ලැබෙන්නේ ද නැත. 

කොන්සවර්ටිව් පක්ෂ නායකත්වය වෙනුවෙන් සුදුස්සකු පත් කර ගනු ඇත. බ්‍රිතාන්‍යයේ අග්‍රාමාත්‍ය ධුරය හිමිවන්නේ ඒ තැනැත්තාටය. මේ වනවිට කොන්සවර්ටිව් පක්ෂය තුළින් ම, අග්‍රාමාත්‍ය ජොන්සන්ට එරෙහිව අප්‍රසාදයක් මෙන්ම විරෝධයක් ද ගොඩ නැගී අවසන්ය. විශ්වාසය පළ කිරීමේ ඡන්ද විමසුමකට යෑමට නම්, කොන්සවර්ටිව් පක්ෂ සාමාජිකයන්ගෙන් සියයට 50 ක් එසේ කළ යුතු යැයි ඉල්ලා සිටිය යුතුය. බ්‍රිතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුවේ සිටින කොන්සවටිව් සාමාජිකයන් ගණන 360 කි. ඡන්දයකට යෑමට 54 දෙනකු ඊට කැමැත්ත පළ කළ යුතුය. 

ඒත් එවැන්නක් සිදුවේවිද? අතීතයේ එවැනි විශ්වාසය පළ කිරීමේ ඡන්ද පවත්වා ඇත. ජනප්‍රියත්වය හීන වෙද්දී, කොන්සවර්ටිව් පක්ෂය, පක්ෂ නායකත්වය අමාරුවේ දැමූ අවස්ථා එමටය. 1990 දී මාග්‍රට් තැචර්ට, 2018 දී තෙරේසා මේට පක්ෂ නායකත්වය සහ අග්‍රාමාත්‍ය ධුරය අහිමිවීම ඊට උදාහරණය. ජනමත සමීක්ෂණ අනුව, බ්‍රිතාන්‍ය වැසියන්ගෙන් සියයට 33 ක් විශ්වාස කරන්නේ කම්කරු පක්ෂයට රට බාර දිය යුතු බවත්, කම්කරු පක්ෂ නායක කියර්ස් ස්ටාමර්, ජොන්සන්ට වඩා හොඳ අග්‍රාමාත්‍යවරයකු වනු ඇති බවත්ය. සියයට 66 ක් ජනතාව විශ්වාස කරන්නේ ජොන්සන් ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්විය යුතු බවය. 

සියයට 24 ක් පවසා ඇත්තේ ඉල්ලා අස්විය යුතු නැති බවය. අර්බුදය ඔඩුදුවද්දී, කම්කරු පක්ෂය මේවනවිට කොන්සවර්ටිව් පක්ෂයට වඩා වැඩි ජනතා ප්‍රසාදයක් දිනා ගෙන සිටී. කම්කරු පක්ෂයට සහාය දක්වන බ්‍රිතාන්‍යයේ දිනපතා පුවත්පත් දැඩි ලෙස අග්‍රාමාත්‍ය ජොන්සන් විවේචනය කිරීම ආරම්භ කර තිබේ.

'හැම නීතියක්ම අහිංසක ජනතාවට පමණයි. අගමැතිට ඒවා අදාළ නැහැ', 'සොරි කීවාට සොරි නැහැ' ආදී ශීර්ෂපාඨ පුවත්පත්වල පළ වෙයි. ජනතාව, නීති සම්පාදකයන් සහ මාධ්‍ය මේවනවිට සිටින්නේ බොරිස් ජොන්සන්ගේ ප්‍රතිවාදින් අතරේය. බොරිස් ජොන්සන් අගමැති ධුරයෙන් සහ පක්ෂ නායකත්වයෙන් ඉවත් වුවහොත්, ජොන්සන් වෙනුවට පක්ෂ නායකත්වය බාර ගනිමින් රටේ අගමැති වන්නේ කවුරුන්ද? ඊට සුදුසුස්සා කවුරුන්ද?

දේශපාලන විශ්ලේෂකයන්ගේ අදහස, රිෂී සුනාක් ඒ සඳහා පෙරමුණේ සිටින බවය. රිෂී සුනාක් යනු ඉන්දීය සම්භවයක් ඇති බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික දේශපාලනඥයෙකි. 41 හැවිරිදි ඔහු වත්මන් බ්‍රිතාන්‍ය මුදල් ඇමැතිවරයාය. පසුගිය වසර දෙකක කාලයේ 'කොවිඩ්' වසංගතය හමුවේ ජනතාවට සහන දෙමින්, වසංතය හමුවේ ජනතාව දිරි ගන්වමින් ජනතාවට නව බලාපොරොත්තු දුන් තැනැත්තා ලෙස පැසැසුමට ලක්වී සිටින්නේ මොහුය. 

රිෂී සුනාක් පසුපස ජනතා ප්‍රසාදය ගොඩගැසී තිබේ. ඒත් ප්‍රශ්නය පක්ෂ නායකත්වය ලබා ගනිමින් අග්‍රාමාත්‍ය ධුරය හොබවන්න ඔහු කැමැතිද යන්නය. අගමැති වීමට තමන්ගේ කිසිදු අදහසක් නැතැයි සුනාක් 2020 දී පවසා තිබේ. ඒ මුදල් ඇමැති ලෙස තමන් සිටින්නේ හෙම්බත් වී යැයි පෙන්වා දෙමිනි. ඒ 2020 දීය. අද තත්ත්වය ඊට වෙනස්ය. අද රිෂී සුනාක්ගේ අභිලාෂයන් ද වෙනස් වී තිබිය හැක.

෴ උපුටා ගැනීම - BBC
තව කියවන්න

Jan 13, 2022

ඌරු හදවත් බද්ධයේ කතාව

January 13, 2022
මහාචාර්ය වෛද්‍ය බාර්ට්ලි ග‍්‍රිෆිත් යනු ඇමෙරිකාවේත් ලෝකයේත් ප‍්‍රමුඛ පෙළේ ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙකි. ඉන්ද්‍රීය බද්ධ කිරීම සම්බන්ධ විශේෂඥයෙකි. වෛද්‍ය ග‍්‍රිෆිත්, මේරිලන්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයට අයත්, මේරිලන්ඩ් වෛද්‍ය මධ්‍යස්ථානයේ ප‍්‍රතිකාර ලබමින් සිටි ඩේවිඩ් බෙනට් හමුවීමට ගියේ ඔහුට වැදගත් දෙයක් පැවැසීමටය. 

57 හැවිරිදි ඩේවිඩ් බෙනට්, දරුණු හදවත් රෝගියෙකි. ඔහු සිටියේ මරණ මංචකයේ බලාපොරොත්තු සුන් කර ගෙනය. එහෙත්, වෛද්‍ය ග‍්‍රිෆිත්, බෙනට් හමුවට ගියේ බලාපොරොත්තුවක් සමඟය. ඩේවිඩ් බෙනට් ට හදවත් බද්ධයක් කළ යුතු විය. ඒත් ගැටලුව ඔහුට ගැලපෙන, සුදුසු හදවතක් නොතිබීමය.

‘ඔබට ජීවත් වෙන්න නම්, හදවතක් බද්ධ කළ යුතුයි. ඒත් ගැලපෙන හදවතක් සොයා ගැනීම පහසු නැහැ. මනුෂ්‍ය හදවතක් සොයාගෙන එය බද්ධ කළත් ඔබේ සිරුර එය ප‍්‍රතික්ෂේප කරාවි.’ වෛද්‍යග‍්‍රිෆිත් පැහැදිලි කරන්න විය. 

‘මනුෂ්‍ය හදවතක් බද්ධ කරන්න බැරි වුණත්, අපට පුළුවන් වේවි ඔබට සතකුගේ හදවතක් බද්ධ කරන්න. ඔබ කැමතිද ඌරකුගේ හදවතකට?’ යැයි වෛද්‍යවරයා බෙනට්ගෙන් විමසුවේ සිනාසෙමිනි. 

බෙනට් මුලින් සිතුවේ එය වෛද්‍යවරයා විහිළුවක් කරන බවය. කෙසේ නමුත් එය විහිළුවක් නොවිණි. ජීවත් වීමේ බලාපොරොත්තු දැල්වෙද්දී, බෙනට් ඊට කැමැති විය. ‘දොස්තර මහත්මයා මාව ඌරෙක් කරන්නද හදන්නේ?’ 

බෙනට්ගේ පිළිතුර වූයේ එයයි. ඒ අනුව, වෛද්‍ය ඉතිහාසයේ පෙරැළියක් සිදුවිය. ලොව පළමු වතාවට, ඌරකුගේ හදවතක් මිනිසකුට බද්ධ කෙරුණි. පැය හතක් තිස්සේ කළ මේ ඓතිහාසික සැත්කමෙන් පසු ඩේවිඩ් බෙනට් යහතින් පසුවෙයි. මෙම සැත්කම වෛද්‍ය විද්‍යාවේ නව පිටුවක් පෙරැළීමට සමත් වූ බව අවිවාදයෙන් පිළිගත යුතුය. 

ලොව පුරා හදවත් සැත්කම් අපේක්ෂාවෙන් අවුරුදු ගණන් පෝලිම්වල සිටින රෝගීන්ට එය නව අපේක්ෂාවක් ඇති කළේය. මේ වනවිට ඉන්ද්‍රිය බද්ධ කිරීම් සඳහා, පොරොත්තු ලේඛනයේ සිටින ඇමෙරිකානුවන් ගණන ලක්ෂයකට වැඩිය. ඔවුන් වැඩි දෙනා හදවත් සහ වකුගඩු රෝගීන් ය. 

එසේ පොරොත්තු ලේඛනවල සිටින බොහෝ දෙනා මියයන්නේ ඔවුන්ට ගැලපෙන ඉන්ද්‍රියන් නිසි වේලාවට නොලැබීමෙනි. සතුන් අවශ්‍ය පරිදි අවයව එසේත් නැතිනම් ඉන්ද්‍රියන් නිර්මාණය කර ඒවා ලබා ගැනීම ඉන්ද්‍රීය හිඟයට විසඳුමය. කෙසේ හෝ වේවා මෙවැනි බද්ධයක් සිදු කිරීම සදාචාරාත්මක ද යන්න ගැන ද විවාදයක් මතු වී අවසන්ය. 

වඩා වැදගත් වන්නේ රෝගියාගේ ආරක්ෂාව ද සත්ත්ව අයිතිවාසිකම් ද නැතිනම් ආගමික විශ්වාසයන් ද යන්න සම්බන්ධයෙන් කතාබහක් නිර්මාණය වී තිබේ. ඩේවිඩ් බෙනට් සම්බන්ධ සැත්කම, ලොව ප්‍රථම වතාවට කෙරුණු අත්හදා බැලීමේ සැත්කමක් යැයි කීවොත් එහි ද වරදක් නැත. ඒ නිසා, බෙනට් ට විශාල අවදානමක් ඇති බව වටහා ගත යුතුය. ඉතා හොඳින් ගැළපෙන මිනිස් හදවතක් වුවත්, බද්ධ කිරීමෙන් පසු රෝගියාගේ සිරුර විසින් බොහෝ විට ප්‍රතික්ෂේප කෙරේ. ඒ නිසා සතකුගේ අවයව කොටසක් බද්ධ කිරීමේ අවදානම තවත් වැඩි යැයි වෛද්‍යවරු පැහැදිලි කරති. 

බද්ධ කිරීම සඳහා සත්ත්ව කොටස් යොදා ගැනීම වෛද්‍යවරුන් විසින් දශක ගණනාවක් තිස්සේ කරනු ලබන දෙයකි. සතුන්ගේ අවයව එසේත් නැතිනම් ඉන්ද්‍රියන් මිනිසුන්ට බද්ධ කිරීම හැඳින්වෙන්නේ xenotransplantation (සීනෝ-ට්‍රාන්ස්ප්ලාන්ට්ටේෂන්) යන ඉංග්‍රීසි වදනින්ය. xenotransplantation සැත්කම්වලින් ලැබී ඇත්තේ මිශ්‍ර ප්‍රතිඵලය. 

1984 දී කැලිෆෝනියාවේ වෛද්‍යවරුන් පිරිසක් බැබුනයකුගේ හදවතක් බද්ධ කොට දැරියකට ජීවිතය දුන් බව පැවැසෙයි. ඒත් ඇය ජීවත් වූ දින 21ක් පමණය. මෙවැනි සැත්කම්වල ඇති අවදානම කිව නොහැකි තරම් විශාලය. ඒත් වෙනත් විකල්පයක් නැති තැන රෝගියාගේ කැමැත්ත ලබා ගෙන, වෛද්‍ය සභාවේ ද අවසර ඇතිව, මෙවැනි සැත්කම් කිරීම තවමත් වෛද්‍යවරුන් විසින් සිදු කරනු ලබයි. 

"සැත්කම සාර්ථක වුනත් ඒ අවසානයේ දී අවාසනාවන්ත ලෙස රෝගීන් මිය යන අවස්ථා තියෙනවා. ඒ වුනත් සැත්කමේ අවදානම නොගෙන බැහැ." යැයි ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ මහාචාර්ය ජුලියන් සැවුලෙස්කු පැහැදිලි කරයි. ඔහු ප්‍රායෝගික ආචාර ධර්ම විද්‍යාව පිළිබඳ අංශයේ ප්‍රධානියාය.

"මේ සැත්කම් පිළිබඳව ඇති අවදානම හොඳින් හඳුනාගෙන මේ වගේ විප්ලවකාරී සැත්කම්වලට පුද්ගලයකු එකඟවීම වරදක් නොවෙයි. මෙහිදී සැත්කමට භාජනය වන තැනැත්තාට ඔහු ඉදිරියේ ඇති විකල්ප ප්‍රතිකාර ක්‍රම, එනම් යාන්ත්‍රික හදවතක් හෝ මිනිස් හදවතක් බද්ධ කිරීම වැනි දේ ගැනත් පැහැදිලි අවබෝධයක් ඔහුට ලබා දෙන්න ඕනෑ. ඒ වගේ ම සැත්කමට පෙර මිනිස් නොවන පටක දැඩි ලෙස පරීක්ෂාවට ලක් කිරීම අවශ්‍යය "යි ඔහු වැඩිදුරටත් පවසා තිබේ.

බෙනට්ට මේ සැත්කම කළ වෛද්‍යවරුන් දිගින් දිගටම පෙන්වා දී ඇත්තේ, වෙනත් කිසිම විකල්පයක් නොමැති බැවින් ඔහුගේ ජීවිතය බේරා ගැනීමට ඇති එකම විකල්පය ලෙස ජාන වෙනස් කළ ඌරකුගේ හදවතක් බද්ධ කළ බවය. සැත්කම සැලසුම් කළ මේරිලන්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ වෛද්‍ය ක්‍රිස්ටීන් ලෝ පවසා ඇත්තේ ඔවුන් දශක කීපයක් තිස්සේ ප්‍රයිමේට්ස් සතුන්ට අදාළ මෙවැනි පර්යේෂණ ගණනාවක් කර ඇති බවය. 

මෙය මිනිසුන් සඳහා යොදා ගත හැකි තත්ත්වයට අප ළඟා වී ඇති නිසයි, මේ සැත්කමට යොමුවුණේ. ඇය මෙසේ පවසා තිබුණේ බීබීසී පුවත් සේවය සමඟය. සැත්කම සඳහා නිකම්ම නිකම් ඌරන්ගෙන් හදවත ලබා ගෙන නැහැ. කලින් කී ලෙස, මේ ඌරා ජානමය වශයෙන් වෙනස් කරමින් නිර්මාණය කළ සත්වයෙකි.

මිනිස් සිරුර ප්‍රතික්ෂේප නොකරන ආකාරයට, ජනාමය වශයෙන් සකස් කළ ඌරන් රසායනාගාරය තුළ ඉතා පරිස්සමෙන් ඇති දැඩි කෙරේ. කපාට හෝ හදවත හෝ ගන්නවා නම් මිනිස් සිරුරේ ප්‍රමාණයට ඒවා වර්ධනය කර ගැනීම සිදුවන්නේ ඒ අනුවය. 

මිනිස් සිරුරට ගැළපෙන ලෙසට ජානමය වශයෙන් සකස් කළත් මිනිස් සිරුර විසින් ඒවා ප්‍රතික්ෂේප වළක්වන ඖෂධ රෝගියා විසින් නොකඩවා ගත යුතු වෙයි. මේ සැත්කම නිසා, සැත්කම සාර්ථක බව දැනගත් සැණින්, සත්ත්ව හිමිකම් ආරක්ෂක සංගම් විරෝධය පෑම ආරම්භ කර තිබේ. ඒ, සත්ත්ව අවයව මිනිසුන්ට බද්ධ කිරීම සම්බන්ධයෙන් අප්‍රසාදය පළ කරමිනි. 

එසේ විරෝධය පෑ එක් සංවිධානයක් වන්නේ පෙටා (PETA -People for the Ethical Treatment of Animals) ය. 'සතුන් කියන්නේ බුද්ධිමත් ජීවියකු වූ මිනිසාගේ අවශ්‍යතා පිරිමහන අවයව ගබඩා නොවේ' යැයි පෙටා සංවිධානය ප්‍රකාශයක් නිකුත් කර තිබේ. විරෝධය පළ කරන්නන් පෙන්වා දෙන්නේ මිනිසාට ගැළපෙන විධියට සතුන්ගේ ජාන වෙනස් කිරීම වරදක් බවය. 

බෙනට්ගේ සිරුර ප්‍රතික්ෂේප නොකරන විධියේ හදවතක් උගෙන් ලබා ගන්නට විද්‍යාඥයන් ඌරාගේ ජන වර්ග 10ක් වෙනස් කර ඇතැයි පැවැසෙයි. සැත්කම දවසේ උදෑසන ඌරාගෙන් හදවත ලබා ගැනීම සිදු කෙරුණි. එක්සත් රාජධානියේ සත්ත්ව හිමිකම් රකින සත්ත්ව ආධාර වැඩ සටහනෙහි නියෝජිතයකු පවසා ඇත්තේ, මොනම හේතුවක් නිසාවත් අවයව බද්ධයට හෝ ජාන වෙනස් කිරීම හෝ සත්ත්ව අවයව ලබා ගැනීම හෝ නොකළ යුතු බවය. 

"සතුන්ට ඔවුන්ගේ ජීවිත නිසි පරිදි ගත කරන්නට ඉඩ සැලසීම සත්ත්ව අයිතිවාසිකමක්. සතුන්ගේ සිරුරු වෙනස් කර ඔවුන් පීඩාවට පත් කරමින් ඉන්ද්‍රියයන් ඔවුනට ස්වභාවික නොවන ආකාරයට වර්ධනය කර බද්ධ කිරීමට ගන්න එක සම්පූර්ණයෙන් ම වැරදියි.' යැයි එම සංවිධානය නිකුත් කළ නිවේදනයක දැක්වෙයි.

"ජාන වෙනස් කර අවයව තනා බද්ධ කිරීම ඒ සතුන්ට අනවශ්‍ය ලෙස පීඩා ගෙන දෙන අයුරින් නොකිරීමට වග බලා ගැනීම වැදගත් වෙනවා" යැයි විරෝධතාකරුවන්ට පිළිතුරු දෙමින් ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ ජෛව සාරධර්ම අංශයේ ආචාර්ය කැත්රීන් ඩෙවෝල්ඩර් පවසා ඇත. 

''මසට ඌරන් ඇති කිරීමත් කාටවත් ප්‍රශ්නයක් නොවෙයි. එසේ නම්, මිනිස් ජීවිත බේරා ගැනීමට ඒ සතුන් යොදා ගැනීම වරදක් වෙන්නේ කොහොමද?" යැයි ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ ජෛව සාරධර්ම අංශයේ ආචාර්ය කැත්රීන් ඩෙවෝල්ඩර් පැහැදිලි කර තිබේ. 

ආගමික අතින් බැලුවත්, ඒ සත්ත්ව අවයව තමන්ට බද්ධ කරනවාට සමහර ආගම්වල අය අකමැති වන අවස්ථා තිබේ. මෙහිදී ඌරා තෝරා ගැනීමට හේතුව උගේ හදවත ප්‍රමාණයෙන් මිනිස් හදවතට බොහෝ සේ සමාන වීමය. එමෙන්ම ඌරන් පර්යේෂණාගාරයක් තුළ පවා පහසුවෙන් ඇති කළ හැකි සතුන් විශේෂයකි. ම බෝ කිරීමත් පහසුය.

෴ උපුටා ගැනීම - Daily Mail
තව කියවන්න

Stay Safe

Stay_Safe Free_Ad