අවසන් නැති යුද්ධය

ඇමෙරිකා-ඊශ්‍රායල-ඉරාන යුද්ධයේ අවසානයක් පෙනෙන්න නැත. යුද්ධය ආරම්භ වූයේ ඉකුත් පෙබරවාරි 28 වැනිදා, ඇමෙරිකා ජනාධිපති ඩානල්ඩ් ට්‍රම්ප් සහ ඊශ්‍රායල අග්‍රාමාත්‍ය බෙන්ජමින් නෙදන්යාහු එක් වී ඉරානයට පහර දීමත් සමගය. 

අසල්වැසි ගල්ෆ් රටවල ඇමෙරිකන් ඉලක්කවලටත් ඊශ්‍රායලයටත් පහර දෙන අතරතුරේ ඉරාන විප්ලවීය හමුදාව, හෝමූස් වසා දැම්මේය. කෙසේ නමුත්, ඉරානයට අනුව, හෝමූස් වසා දමා නැත. හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා යෑමට අවසර දී ඇත්තේ, ඉරාන හිතවාදී රටවල නැව්වලට පමණි. දැනට මෙම මුහුදු මාර්ගය විවෘතව ඇත්තේ ඉරානය සමඟ මිත්‍රශීලී සබඳතා පවත්වන ඉන්දියාව, පාකිස්තානය, තුර්කිය සහ චීනය වැනි රටවලටය. ඊශ්‍රායලයට සහ ඇමරිකාවට එය සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කලාපයකි. 

‘හෝමූස් හරහා ගියොත් ගහනවා’ ඉරාන විප්ලවීය හමුදාව, ඇමෙරිකාවට සහ ඊශ්‍රායලයට තර්ජනය කර ඇත. ‘හෝමූස් වහාම අරින්න. පැය 48 ක් කල් දෙන්නම්’ මේ ට්‍රම්ප් පසුගිය 21 වැනිදා ඉරානයට දුන් අවසන් නිවේදනයයි. ‘හෝමූස් අරින්නේ නැත්නම්, ඉරාන බලශකක්ති බලාගාරවලට ගහනවා’ ට්‍රම්ප්ගේ තර්ජනය වී ඇත. ‘ට්‍රම්ප්, අපේ බලශක්ති බලාගාරවලට ගැහුවොත්, අප අසල්වැසි කලාපීය බලශක්ති බලාගාරවලටත්, ජල පිරිපහදුවටත් ගහනවා’ මේ, ඊට ඉරාන දක්වා ඇති ප්‍රතිචාරයයි. 

ඉකුත් 23 වැනිදා වනවිට ට්‍රම්ප්ගේ පැය 24 අවසන් විය. ට්‍රම්ප් සිය සමාජ මාධ්‍ය ගිණුම ඔස්සේත් පසුව, මාධ්‍ය ඔස්සේත් කියා සිටියේ, ඇමෙරිකාව ඉරාන නායකත්වය සමග සාකච්ඡා කරමින් සිටින බවත්, ඉරානයට තීරණයක් ගැනීමට දින 5 ක් කල් දෙන බවත්ය. 

ඉරාන විදේශ අමාත්‍ය අබ්බාස් අරග්චි, නියෝජ්‍ය විදේශ අමාත්‍ය ඉස්මායිල් බගේයි තරයේ කියා සිටියේ, ට්‍රම්ප් සෘජුව හෝ වක්‍රව ඉරාන නායකත්වය සමග සාකච්ඡා කර නැති බවය. සටන් විරාමයකට යන්න තමන්ට අවශ්‍ය නොමැති බව ද ඉරානය කියයි. 

ඇමෙරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය සමග ඇති තරම් කාලයක් යුද වැදීමට තමන් සූදානම් බව ඉරාන විප්ලවී්‍ය හමුදාව පවසා ඇත. එසේ නම් ට්‍රම්ප් කියන්නේ බොරු? ඇමෙරිකා රජය සාකච්ඡා පවත්වනවා නම්, සාකච්ඡා පවත්වන ඉරාන නායකත්වය කවුරුන්ද? ට්‍රම්ප් දින පහක් දී කල් මරන්නේ ඉරානයට ගොඩබිම් ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීමටද? 

 ඉරානයේ ඉහළ පෙළේ නායකයන් රැසක් සමඟ ඇමරිකාව සාකච්ඡා පවත්වමින් සිටින බව ජනාධිපති ට්‍රම්ප් පවසා ඇත්තේ එරට සී.එන්.බී.සී. පුවත් නාළිකාවට අදහස් දක්වමිනි. සාකච්ඡා සඳහා මුල් පියවර තැබුවේ තමන් නොව, ඉරාන පාර්ශවය යැයි ට්‍රම්ප් අවධාරණය කර ඇත. ‘මම ඔවුන්ට කතා කළේ නැහැ. ඔවුන්මයි මට කතා කළේ. ඔවුන්ට අවශ්‍ය වෙලා තිබෙනවා ගනුදෙනුවකට එන්න. අපත් ඒකට සූදානම්’ මේ ට්‍රම්ප්ගේ වදන්ය. 

පසුව පැවති මාධ්‍ය හමුවකදී ට්‍රම්ප් තවත් සුවිශේෂී කරුණක් අනාවරණය කළේය. එනම්, ඇමරිකාව සාකච්ඡා කරමින් සිටින්නේ ඉරානයේ වත්මන් උත්තරීතර නායකයා මොජ්තාබා කමේනී සහ ඔහුගේ පාර්ශ්වකරුවන් සමඟ නොව ඉරානයේ සැබෑ නායකත්වය සමග බවය.

‘මොජ්තාබ් කමේනී ගැන කිසිම කෙනකු කිසිම තොරතුරක් දන්නේ නැහැ. ඔහු ජීවතුන් අතර ඉන්නවා ද කියලවත් දන්නේ නැහැ. ඔහු ජීවතුන් අතර සිටිනවා නම්, ඔහු සමග ගනුදෙනුකට යන්න මා සූදානම්. ඔහු මැරෙනවා දකින්න මට උවමනාවක් නැහැ’ මේ ට්‍රම්ප්ගේ වදන්ය. 

ට්‍රම්ප්ට අනුව, ඇමෙරිකාව මේ වනවිට සාකච්ඡා පවත්වන, ඉරාන නායකත්වයේ ප්‍රධානියා ඉතා සාධාරණ පුද්ගලයෙකි. අල් ජසීරා පුවත් සේවය ඊයේ (25) වාර්තා කළේ ස්ටීව් විට්කොෆ් සහ ජැරඩ් කුෂ්නර් සාකච්ඡා පවත්වන්නේ ඉරාන පාර්ලිමේන්තුවේ කථානායක මොහොමඩ් බගර් ගලිබාෆ් සමඟ විය හැකි බවය. 

එසේ වුවත්, ඉරාන රජය පමණක් නොව, කථානායක ගලිබාෆ් ද ඇමෙරිකාව සාකච්ඡා සිදුවන බව තරයේ ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත. ඉරාන දේශපාලන ක්‍රමය අනුව, ඇමෙරිකාව සමඟ ඕනෑම සාකච්ඡාවකට එරට නව උත්තරීතර නායක මුජ්තබා ඛමේනිසහ උත්තරීතර ජාතික ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ අනුමැතිය අනිවාර්යයෙන්ම අවශ්‍ය වේ. 

එම අනුමැතිය නොමැතිව පවත්වන කිසිදු සාකච්ඡාවකට ඉරානය තුළ වලංගුභාවයක් හිමි නොවෙයි. ඉරාන නායකයා ඝාතනය වනු දැකීමට තමන්ට අවශ්‍යතාවක් නැති බවත්, මේ මොහොතේ එම ධුරය (ඉරාන උත්තරීතර නායක ධුරය) දැරීම ඉතා අසීරු කාර්යයක් බවත් ට්‍රම්ප් පවසා ඇත. 

ට්‍රම්ප්ගේ එකිනෙකට පරස්පර මෙවැනි ප්‍රකාශ මේ වනවිට ඉරානයට විහිළුවක් වී ඇත. ‘කියන්නේ මොනවද කියලා ට්‍රම්ප්වත් දන්නේ නැහැ’ යනුවෙන් ඉරානය ට්‍රම්ප්ට විහිළු කරයි. ට්‍රම්ප්ගේ සමාජ මාධ්‍ය සටහන් ද විහිළුවක් වී ඇත. ‘ට්‍රම්ප් කට ඇරියොත් බොරු කියනවා’ යැයි ඉරාන විදේශ අමාත්‍යවරයා පවසා ඇත්තේ ඇමෙරිකන් පුවත් නාළිකා සමග සජීවී සම්මුඛ සාකච්ඡාවලට එක් වෙමිනි. 

කෙසේ නමුත් ට්‍රම්ප් පවසන්නේ, ඉරානයේ ඉහළ පෙළ නිලධාරීන් බොහෝ දෙනකු ප්‍රහාරවලින් මියගොස් ඇති බැවින්, එරට පාලන තන්ත්‍රයේ වෙනසක් දැනටමත් ඉබේම සිදු වී ඇති බවය. ඉරානයේ නායකත්වයේ ‘ස්ථර’ කිහිපයක් තමන් විනාශ කළ බවත්, දැන් තමන් ගනුදෙනු කරන්නේ, එරට සිටින වඩාත්ම ගෞරවනීය නායකයා සමග බවත් ට්‍රම්ප් වැඩිදුරටත් පවසා ඇත. 

 එම සාකච්ඡා අසාර්ථක වුවහොත් සහ ඉරානය දිගින් දිගටම ‘මුරණ්ඩු’ වුවහොත්, ඉරානය හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය යළි විවෘත නොකරන්නේ නම්,ඉරානයේ විශාලතම බලාගාරයේ සිට සියලුම බලශක්ති මධ්‍යස්ථාන මුළුමනින්ම විනාශ කරන බව ට්‍රම්ප් අවධාරණය කළේ දින 5 ක් කල් මරණ බව පැවැසීමෙන් පසුවය.

ඉරානයේ විශාලතම බලාගාරය වන්නේ තෙහෙරාන් නුවරට නුදුරින් පිහිටි දමාවන්ඩ් බලාගාරයයි. මෙගාවොට් 2,900ක ධාරිතාවයකින් යුත් මෙම බලාගාරයෙන් ඉරානයේ ප්‍රධාන නගර කිහිපයකම විදුලි අවශ්‍යතාවය සපුරාලීම සිදුවෙයි. 

ඊට අමතරව, ඉරානයේ කෙර්මාන් සහ රාමින් වැනි ප්‍රධාන පෙළේ බලාගාර ද ඇමෙරිකාව ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට කුරුමාණම් අල්ලන ලැයිස්තුවේ ඉදිරියෙන්ම ඇත. මෙම බලාගාරවලට හානි සිදුවුවහොත් මුළු ඉරානයම අඳුරේ ගිලී යනු ඇත. ට්‍රම්ප් විසින් එල්ල කරනු ලැබූ එම දැඩි අනතුරු ඇඟවීමට ඉරානය මේවනවිට ඉතා ප්‍රචණ්ඩ සහ සෘජු පිළිතුරක් දී අවසන්ය. 

ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය පවසන්නේ, ඉරානයේ විදුලි බලාගාර ඉලක්ක කළහොත්, ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන් ඊශ්‍රායලයේ සියලුම බලශක්ති බලාගාර, ජල පිරිපහදු මෙන්ම කලාපයේ ඇමෙරිකානු හමුදා කඳවුරුවලට විදුලිය සපයන මධ්‍යස්ථාන ද විනාශ කරන බවය.‘ඔබ අපේ විදුලියට ගැහුවොත්, අප ඔබේ විදුලිය ගහනවා’ යනු ඉරාන විප්ලවීය හමුදාවේ නවතම සටන් පාඨයයි. 

ඉරාන පාර්ලිමේන්තු කථානායක මොහොමඩ් බගර් ගලිබාෆ්, තවත් පියවරක් ඉදිරියට තබමින් මාධ්‍ය හමුවේ ප්‍රකාශ කළේ, ඇමෙරිකානු හමුදා අයවැයට මුදල් සපයන මූල්‍ය ආයතන ද තම (ඉරාන විප්ලවීය හමුදාවේ) ඉලක්ක ලැයිස්තුවේ ඇති බවය. ‘ඇමෙරිකානු භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර තෙත් වී ඇත්තේ ඉරාන වැසියන්ගේ ලේවලින්. 

එම බැඳුම්කර මිලදී ගැනීම යනු ඔබේ මූලස්ථානයට ප්‍රහාරයක් මිලදී ගැනීම හා සමානයි’ යැයි පාර්ලිමේන්තු කථානායක දැඩි අනතුරු ඇඟවීමක් කළේය. ඉරානය එල්ල කිරීමට බලාපොරොත්තු වන ඉලක්ක අතර ඊශ්‍රායලයේ දැවැන්තම විදුලි බලාගාර වන ‘ඔරොට් රබින්’ සහ ‘රුටෙන්බර්ග්’ ප්‍රධාන වෙයි. 

මීට අමතරව, ගල්ෆ් කලාපයේ රටවල් දැඩි ලෙස යැපෙන ජලය පිරිපහදු කරන මධ්‍යස්ථාන කෙරෙහි ද ඉරානයේ අවධානය යොමු වී ඇත. 

 මැදපෙරදිග කලාපය ලොව ධනවත්ම කලාපයක් විදියට සැලකෙන්නේ එහි ඇති තෙල් සම්පත නිසා බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නැත. කෙසේ නමුත්, වර්තමානය වන විට ඒ කලාපයේ පැවැත්ම තීරණය කරමින් සිටින්නේ මේ ‘කළු රත්තරන්’ (තෙල්) මත නොව, ‘නිල් රත්තරන්’ මතය. නිල රත්තරන් යනු ජලයයි. 

ඒ නිසාම ස්වභාවික ජල මූලාශ්‍ර රහිත කාන්තාරික පරිසරයක වෙසෙන මිලියන 100 කට අධික ජනතාවකගේ ජීවිත අද පවතින්නේ ඉතාම අස්ථාවර තත්ත්වයකය. ඉරානය ගලාපීය රටවල ජල පිරිපහදුවලට පහර දුන්නොත් එය මහා විනාශයක් බව අමුතුවෙන් කිවයුතු නොවෙයි. 

ගල්ෆ් කලාපයේ බොහෝ රටවලට ස්වභාවික ගංගා හෝ වැව් නැත. ඔවුන් තම දෛනික ජල අවශ්‍යතාවයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් සපුරා ගන්නේ මුහුදු ජලයෙන් ලුණු ඉවත් කිරීමේ (Desalination) තාක්ෂණය මගිනි. කුවේටය සිය ජල අවශ්‍යතාවයෙන් සියයට 90 ක් ලබා ගන්නේ මේ ක්‍රමයෙනි. 

ඕමානයේ ජල සැපයුමෙන් සියයට 86 ක් මුහුදු ජලය පිරිපහදු කිරීම මත රඳා පවතී. ඊශ්‍රායලය සිය පානීය ජලයෙන් සියයට 75 කට වඩා ලබා ගන්නේත් ලුණු ඉවත් කිරීමෙනි. ඇමෙරිකාව තමන්ගේ බලාගාරවලට පහර දෙන්නේ නම්, තමන් මෙම පිරිපහසු ඉලක්ක කර ගනිමින් පහර දෙන බවට ඉරානය තර්ජනය කිරීම විශාල ගැටලුවක් වී අවසන්ය.

පිරිපහදු මධ්‍යස්ථානවලට එල්ල වන එකම ප්‍රහාරයකින් සෞදි අරාබියට ඔවුන්ගේ ජලයෙන් සියයට 70 ක් අහිමි කර දැමීමට ඉරානයට හැකියාව ඇත. කටාර් රාජ්‍යයට තම ජල සැපයුමෙන් අඩක් එනම් සියයට 50 ක් එක රැයකින් අහිමි කර දැමීමට ඉරාන මිසයිලවලට හැකියාව ඇත. 

 ඉරානය, අසල්වැසි ගල්ෆ් කලාපය රටවල පිහිටුවා ඇති ඇමමෙරිකන් සමාගම් වන ගූගල්, මයික්‍රොසොෆ්ට්, එන්විඩියා සහ පලන්ටීර් වැනි තාක්ෂණික දැවැන්තයින් ද සිය ඉලක්ක ලැයිස්තුවට ඇතුළත් කර තිබේ. මෙය ගෝලීය ඩිජිටල් යටිතල පහසුකම් බිඳ දැමීමක් වනු ඇත. 

මෙම සමාගම් අන්තර්ජාලය, ‘වලාකුළුගත ගබඩා’ (Cloud Storage) සහ කෘත්‍රිම බුද්ධි සේවා සපයන ප්‍රධානතම ආයතන වන බැවින්, ඔවුන්ගේ දත්ත මධ්‍යස්ථාන ඉලක්ක වුවහොත් ලොව පුරා බැංකු පද්ධති, විද්‍යුත් වාණිජ්‍යය සහ සන්නිවේදන ජාලයන්හි ක්ෂණික බිඳවැටීමක් සිදුවනු ඇත. එය මහා ව්‍යසනයක් වනු නොඅනුමානය. 

මිලියන ගණන් පරිශීලකයන්ගේ තොරතුරු අත්හිටුවීමට මෙන්ම, ගෝලීය වශයෙන් ආයතනික දත්ත වෙත ප්‍රවේශ වීමේ හැකියාව මුළුමනින්ම අඩපණ කිරීමට හේතු වනු ඇත. ටෙදර් සහ සර්කල් වැනි ‘ස්ටේබල්කොයින්’ (Stablecoin) නිකුත් කරන ආයතන ඇමෙරිකානු භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කරවල විශාල වශයෙන් ආයෝජනය කර තිබීම මූල්‍ය වෙළඳපොළට තවත් බරපතල තර්ජනයක් වී තිබේ. මෙම මූල්‍ය ආයතනවලට පහර දීම හෝ ඒවායේ වත්කම් අඩපණ කිරීම ගෝලීය ආයෝජකයන් තුළ බියක් ඇති කරනු ඇත. 

එම තත්ත්වය යටතේ කොටස් වෙළඳපොළ වහාම කඩාවැටීමටත්, ඩොලරයේ අගය අස්ථායී වීමටත් ඉඩ ඇති අතර, එය ලෝක ආර්ථිකය දැඩි අර්බුදයකට තල්ලු කරනු ඇත. තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍රයේ නවෝත්පාදනයන්ට ද මෙම තර්ජනයෙන් විශාල බලපෑමක් එල්ල වනු ඇත. විශේෂයෙන්ම කෘත්‍රිම බුද්ධියට අවශ්‍ය මූලික චිප්ස් නිෂ්පාදනය කරන එන්විඩියා වැනි සමාගම්වල සැපයුම් දාමයන් අඩාල වුවහොත්, ලොව පුරා තාක්ෂණික දියුණුව වසර ගණනකින් පසුපසට යනු ඇත. 

පලන්ටීර් සහ ඔරකල් වැනි සමාගම් හමුදා සහ රාජ්‍ය දත්ත කළමනාකරණයට විශාල දායකත්වයක් ලබා දෙන බැවින්, ඔවුන්ගේ පද්ධති අඩාල වීමෙන් ලෝකයේ රාජ්‍ය ආරක්ෂක පද්ධති පවා අනාරක්ෂිත වීමේ අවදානමක් පවතී. අවසාන වශයෙන්, ලෝකයේ බොහෝ රටවල් සහ ව්‍යාපාර දැන් සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ ‘වලාකුළුගත සේවා’ (Cloud Services) මත යැපෙන තත්ත්වයකට පත්ව ඇත. 

මේ නිසා, දත්ත පද්ධතිවලට ප්‍රවේශ විය නොහැකි වීමෙන් කාර්යාල කටයුතු සහ නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලීන් මුළුමනින්ම ඇණහිටීම නොවැළැක්විය හැකි වනු ඇත. කෙටියෙන් කිවහොත්, ඉරානයේ මෙම තර්ජනය හුදෙක් යුධමය උපායමාර්ගයක් නොව, ගෝලීය ඩිජිටල් සහ ආර්ථික පද්ධතියේ කොඳු නාරටියට එල්ල කරන අභියෝගයක් බවට පත්ව තිබේ. 

මධ්‍යම පෙරදිග කලාපයේ උණුසුම් වන යුද වාතාවරණය හමුවේ, ඇමෙරිකානු දේශපාලනයේ අතිශය මතභේදාත්මක මාතෘකාවක් වූ ‘ට්‍රම්ප්ගේ ග්‍රීන්ලන්තය මිලදී ගැනීමේ’ ඉරානය සිය වාසියට හරවාගෙන ඇතැයි. මේ සම්බන්ධයෙන් සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ නොයක් ‘පෝස්ටු’ පළ වෙයි. ග්‍රීන්ලන්තයේ පාලනය තමන් යටතට ගැනීමට ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් පසුගිය කාලය පුරා උත්සාහ දැරුවේය. එම උත්සාහය අවසන් නැත. 

ට්‍රම්ප් දැරූ උත්සාහය සම්බන්ධයෙන් ඉරාන ඉහළ පෙළේ නිලධාරියකු ප්‍රසිද්ධියේ අදහස් පළ කර ඇත්තේ,යුරෝපයට ග්‍රීන්ලන්තය ආරක්ෂා කර ගැනීමට නොහැකි නම්, ට්‍රම්ප්ගෙන් ග්‍රීන්ලන්තය ‘ආරක්ෂා කර දෙන්න’ ඉරානයට හැකි බවය. මෙය උපහාසාත්මකව සිදු කළ ප්‍රකාශයකි.

කෙසේ නමුත් මෙය හුදෙක් සිනහවට ලක්වන විහිළුවක් පමණක් නොව, එය වත්මන් ලෝක දේශපාලනයේ පවතින ගැඹුරු අර්බුදයක සංකේතයකි. ට්‍රම්ප් පසුගිය මාස කීපයේ ග්‍රීන්ලන්තය මිලදි ගෙන එය ඇමෙරිකාවට ඇදා ගැනීමට උත්සාහ ගත්තේ, උපායමාර්ගික වශයෙන් ග්‍රීන්ලන්තය ඇමෙරිකාවට අවශ්‍ය නිසාය. ග්‍රීන්ලන්තය පිහිටා ඇත්තේ උතුරු ඇමෙරිකා මහද්වීපය සහ යුරෝපාය යා කරන මධ්‍යයේය. 

ලෝකයම ‘හිසරදයක්’ වුණු මැදපෙරදිග යුද ගින්නට පාකිස්තානයට ද මැදි වී සිටී. ඒ, ඇමෙරිකාව, ඊශ්‍රායලය සහ ඉරානය අතරේ සාමයේ පාලම බවට පත්වීමේ අරමුණින්ය. සාමාන්‍යයෙන් මෙවැනි සාම සාකච්ඡාවලදී පෙරමුණ ගන්නේ ඕමානය හෝ කටාරය වුවත්, මෙවර පාකිස්තානය එම භූමිකාවට පණ දෙන්නට උත්සාහ කරන්නේ පාකිස්තාන රජය ඇමෙරිකාව සමගත් ඉරානය සමගත් හොඳහිතක් පවත්වාගෙන යන බැවිනි.

පාකිස්තාන හමුදාපති අසීම් මුනීර්, ට්‍රම්ප්ගේ අඹ යාළුවෙකි. ට්‍රම්ප් පාකිස්තාන අග්‍රාමාත්‍ය ෂෙහ්බාමස් ෂරීෆ් හමුවන සෑමට වටදීම, විමසන්නේ ‘කෝ එයා ආවේ නැද්ද?’ හෝ ‘එයා සනීපෙන්ද?’ ආදීවශයෙනි. ‘එයා’ වෙන කවුරුවත් නොවෙයි, පාකිස්තාන හමුදාපති අසීම් මුනීර්ය. නිල නොවන මට්ටමින් පාකිස්තාන අග්‍රාමාත්‍යවරයාට වඩා බලවත් චරිතය හමුදාපතිය. ඉකුත් සති අන්තයේ, පාකිස්තාන හමුදාපති අසීම් මුනීර් සහ ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සමඟ සෘජුවම අදහස් හුවමාරු කරගෙන ඇතැයි ද පැවැසෙයි. 

ඊට සමගාමීව, අගමැති ෂරීෆ් ද ඉරාන ජනාධිපතිවරයා සමඟ සාකච්ඡා පවත්වා ඇතැයි පැවැසෙයි. ඉරානය සහ ඇමරිකාව අතර රහසිගත පණිවුඩ හුවමාරු කරන්නකු ලෙස පාකිස්තානය දැන් කටයුතු කරමින් සිටී.

ට්‍රම්ප්ගේ සමීපතමයන් වන බෑණා ජෙරාඩ් කුෂ්නර් වැනි අය සමඟ පවා පාකිස්තාන බලධාරීන් සම්බන්ධ වී ඇති බව පැවසෙයි. පාකිස්තානයට මේ අවස්ථාවේ ඇති වාසිය නම්, ඔවුන්ගේ රටේ විශාල ෂියා මුස්ලිම් ජනගහනයක් සිටීම සහ ඉරානය සමඟත්, සෞදි අරාබිය වැනි අරාබි රටවල් සමඟත් එක ලෙස සමීපව කටයුතු කිරීමට ඇති හැකියාවය. 

මෙම සාම මෙහෙයුම එතරම් ලෙහෙසි පහසු එකක් නොවනු ඇති බව දේශපාලන විචාරකයෝ පවසති. යුද්ධය ආරම්භ වී සති හතරක් ගත වී ඇතත්, දෙපාර්ශවයම (ඇමෙරිකාව ඊශ්‍රායලය සහ ඉරානය) තම තමන්ගේ ස්ථාවරවලින් මිදී නැත. හටගත් යුද්ධයක් නතර කිරීමට පාකිස්තානය යම් පොටක් පාදා ගත්තොත්, ලෝක දේශපාලනයේ තම නම රන් අකුරින් ලියා තැබීමට පාකිස්තානයට හැකි වනු ඇත. 

ලුසිත ජයමාන්න 

BBC ඇසුරිනි