කොතරම් උසකින් වැටුණත්
බළල් යාළුවෝ හතරගාතින්
වැටෙන්නේ ඇයි?
ඕනෑම උසක සිට බිමට වැටුණත්, බළලුන් සැමවිටම හතරගාතින් පතිත වෙන්නේ, කිසිදු අනතුරක් නොමැතිවය. එසේ වන්නේ කෙසේදැයි දශක ගණනාවක් තිස්සේ විද්යාඥයන්ට ප්රහේලිකාවක් වී තිබුණි.
ජපානයේ යමගුචි විශ්වවිද්යාලයේ පර්යේෂක යසුඕ හිගුරාෂි ඇතුළු කණ්ඩායම, සිදු කළ අලුත්ම අධ්යයනයකින් හෙළිවන්නේ, බළලාගේ මෙම සුවිශේෂී හැකියාව පිටුපස ඇත්තේ ඔවුන්ගේ කොඳු ඇට පෙළේ ඇති අසාමාන්ය ව්යුහය බවය.
මෙම පර්යේෂණයට අනුව බළලාගේ කොඳු ඇට පෙළ එකම ඒකකයක් ලෙස නොව, කොටස් දෙකක් ලෙස ක්රියා කරයි.
බළලාගේ කොන්දේ ඉහළ කොටස (උරස් ප්රදේශය) ඉතාමත් නම්යශීලීව කැරකැවිය හැකි අතර, පහළ කොටස (කටී ප්රදේශය) තරමක් තද ස්වභාවයක් ගනී. බළලකු උසක සිට වැටෙන විට, ප්රථමයෙන් මෙම නම්යශීලී ඉහළ කොටස වේගයෙන් කැරකී හිස සහ ඉදිරි පාද බිමට මුහුණ ලන පරිදි සකසා ගනී.
ඉන් මොහොතකට පසු තද ස්වභාවයෙන් යුත් පහළ කොටස කැරකෙමින් සිරුරේ සමබරතාවය තහවුරු කරයි.
ජපන් පර්යේෂකයන්, අධිවේගී කැමරා තාක්ෂණය (High-speed footage) භාවිත කරමින් බළලුන් බිමට වැටෙන ආකාරය රාමුවෙන් රාමුව නිරීක්ෂණය කරන ලදී.
එහිදී පෙනී ගියේ බළලාගේ උරස් කොඳු ඇට පෙළ අංශක 47 ක් දක්වා කිසිදු ප්රතිරෝධයකින් තොරව කරකැවිය හැකි බවය. මෙම නිදහස් චලනය නිසා බළලාට ඉතා අඩු ශක්තියක් වැය කරමින් තත්පරයකින් ඉතා සුළු කොටසකදී තම ඉදිරිපස සිරුර හැරවීමට හැකියාව ලැබේ.
කොන්දේ පිටුපස කොටස තදින් පැවතීම මගින් එම හැරවීමට අවශ්ය ‘නැංගුරමක්’ ලෙස ක්රියා කරමින් සිරුර පාලනයකින් තොරව කරකැවීම වළක්වයි.
ලුසිත ජයමාන්න
Live Science
