මවිත : Mawitha.com : All the latest Sri Lanka and world breaking news and current affairs in Sinhala

Hot

mawitha

Stay Safe

Mar 2, 2026

ෆාරා රූමි ස්ට්සර්ලන්ත පාර්ලිමේන්තුවට

March 02, 2026
ස්විට්සර්ලන්තයේ ජාතික සභාව හෙවත් නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ දෙවන උප සභාපතිවරිය ලෙස ශ්‍රී ලාංකික සම්භවයක් සහිත තරුණියක වන ෆාරා රූමි නිල වශයෙන් තේරී පත් වී සිටී. ස්ට්සර්ලන්ත ෆෙඩරල් පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් වූ ප්‍රථම ශ්‍රී ලාංකික සම්භවයක් සහිත පුද්ගලයා වන්නේ ඇයයි. 

34 හැවිරිදි ෆාරා රූමි වෘත්තියෙන් හෙදියක සහ වෛද්‍ය විශේෂඥවරියක වන අතර, ඇය ස්විට්සර්ලන්ත සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂයේ කැපී පෙනෙන සාමාජිකාවකි. ඇයගේ පියා මොහොමඩ් ‘රූමි’ මොහිදීන් වන අතර මව ඉස්ෆියා රූමි ය. ෆාරා රූමි මුලින්ම කොළඹ බිෂොප් විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලබා ඇත. 
1998 වසරේදී, වයස අවුරුදු 6 දී, ඇය සිය පවුලේ අය සමඟ ස්විට්සර්ලන්තයට සංක්‍රමණය වී ඇත. 2021 වසරේ සිට ඇය ග්‍රෙනචෙන් නගරයේ නගර සභා මන්ත්‍රීවරියක ලෙස කටයුතු කරමින් සිටී. 

මීට අමතරව ඇය පුරවැසිභාවය පිළිබඳ කොමිසමේ සාමාජිකාවක, ස්පිටෙක්ස් ග්‍රෙනචෙන් ආයතනයේ අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩල සාමාජිකාවක සහ ආබාධිත පුද්ගලයන්ට සහය වන රොඩේනියා පදනමේ පාලක මණ්ඩල සාමාජිකාවක ලෙස ද ඇය කටයුතු කරයි.

ඇය සොලොතර්න් ප්‍රාන්තයේ සංක්‍රමණිකයන් පිළිබඳ මණ්ඩලයේ සම-සභාපතිනිය ලෙසද කටයුතු කර ඇත. ෆාරා රූමි, පාර්ලිමේන්තුවේ දී ප්‍රධාන වශයෙන් සෞඛ්‍ය ප්‍රතිපත්ති, සමාජ ප්‍රතිපත්ති, විදේශ ප්‍රතිපත්ති සහ සමාන අවස්ථා ලබාදීම යන ක්ෂේත්‍ර කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන්නීය. 

මෙම දෙසැම්බරයේ ඇය ජාතික සභාවේ දෙවන උප සභාපතිවරිය ලෙස තේරී පත් වූ අතර, 2027 වසරේදී ඇය නැවත තේරී පත්වුවහොත්, 2028 වසරේදී ජාතික සභාවේ සභාපතිනිය බවට පත්වීමට අවස්ථාව උදා වනු ඇතැයි ද පැවැසෙයි.
තව කියවන්න

මැදපෙරදිග ඇවිලෙන ගින්න

March 02, 2026
ලෝකයේ එකම යුදෙව් රාජ්‍යය ඊශ්‍රායලයයි. ඊශ්‍රායලය පිහිටන්නේ මැදපෙරදිග කලාපයේය. ලෝකයේ රාජ්‍ය මට්ටමින් ෂියා ඉස්ලාම් දහම නිල ආගම ලෙස පිළිගත් සහ ෂියා මුස්ලිම් බහුතරයක් වෙසෙන ප්‍රධානතම රාජ්‍යය ඉරානයයි. ඉරානය පිහිටන්නේ ද මැදපෙරදිග කලාපයේය. 

මැදපෙරදිග පිහිටියත්, ඉරානය අරාබි රටක් නොවෙයි. අරාබි රටවල් ලෙස හැඳින්වෙන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන් අරාබි භාෂාව මව්බස ලෙස භාවිත කරන රටවල්ය. අරාබි ලීගයට අයත් වන්නේ ද මෙම රටවල්ය. සෞදිය, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය, කටාරය, කුවේටය, ඕමානය, බහරේනය, ඉරාකය, ජෝර්දානය, ලෙබනනය, පලස්තීනය, සිරියාව, ඊජිප්තුව, ලිබියාව, ටියුනීසියාව, ඇල්ජීරියාව, මොරොක්කෝව, සුඩානය සහ සෝමාලියාව යන රටවල් අරාබි ලීගයේ සාමාජිකයන්ය. 

ඉරානය අරාබි ලීගයට අයත් නැත. ඒ ඉරානය අරාබි රටක් නොවන බැවිනි. ඉරාන වැසියන් පර්සියානුවන්ය. (අතීතයේ ඉරානය හැඳින්වූයේ පර්සියාව යනුවෙනි.) පර්සියානුවන් අරාබි ජාතිකයන් නොවෙයි. ඉරානයේ නිල භාෂාව වන්නේ ෆාර්සි ය. එය අරාබි අකුරුවලට සමාන අකුරු මාලාවකින් සැදුම්ලත් වුවත්, භාෂාව අතින් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස්ය. අරාබි රටවලට මෙන් නොව, ඉරානයට වසර දහස් ගණනක් පැරණි සංස්කෘතියක් උරුමය. 

ප්‍රහාර 
ඇමෙරිකා ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්, සිය ගජ මිතුරා වන ඊශ්‍රායල අග්‍රාමාත්‍ය බෙන්ජමින් නෙදන්යාහු හවුල් කර ගනිමින් ඉරානයට පහර දීම ආරම්භ කළේ 28 වැනිදාය. ඒ, ඉරාන විප්ලවීය හමුදාව මුළුමණින්ම අඩපණ කිරීම සහ ඉරාන ඉස්ලාමීය රජය අඩපණ කිරීමේ අරමුණින්ය. ඉරාන උත්තරීතර නායක අල් කමේනී මියගිය බව ඉරාන ජාතික රූපවාහිනියේ ප්‍රවෘත්ති නිවේදකයා පැවැසුවේ කඳුළු සලමිණි. රතු අඩ සඳ සංවිධානය උපුටා දක්වමින් ඉරාන මාධ්‍ය පැහැදිලි කළේ, අවම වශයෙන් 201 දෙ‍දෙනකු මියගොස් 700 කට වැඩි පිරිසක් තුවාල ලබා ඇති බවය. ඉරානයේ බාලිකා පාසලකට එල්ල වුණු මිසයිල ප්‍රහාරයෙන් බාලිකාවන් ද ඇතුළු 100 කට වැඩි දෙනෙක් ජීවිතක්ෂයට පත්වූහ. 

ප්‍රතිප්‍රහාර
ඇමෙරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය එල්ල කරන ප්‍රහාරවලට ඉරානය ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කිරීම අරඹා ඇත. ඒ සියලු කටයුතු අවුල් කර දමිමින් දිගු කාලීන යුද්ධයකට මුල පුරමිනි. ඊශ්‍රායලයේ හමුදා ඉලක්කවලටත්, බහරේනය, කුවේටය සහ කටාර් යන ඉරානයේ අසල්වැසි රටවල ඇති ඇමෙරිකානු හමුදා කඳවුරුවලටත් ඉරාන හමුදාව, නියමුවන් රහිත ඩ්‍රෝන යානා සහ මිසයිල ප්‍රහාර එල්ල කරයි. ලෙබනනයේ හිස්බුල්ලා සටන්කාමීන් මේ වන විට ඉරානයේ සහායට පැමිණ සිටින අතර, ඇමෙරිකා සහ ඊශ්‍රායල ප්‍රහාරවලට නොනවත්වා පහර දෙන බව හිස්බුල්ලා ප්‍රතිඥා දී ඇත. 
සෙබළු තුන්දෙනා
ඉරානය එල්ල කළ ප්‍රහාරවලින් ඇමෙරිකන් හමුදා සාමාජිකයන් තිදෙනෙක් ජීවිතක්ෂයට පත්වූහ. මේ සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වමින් ට්‍රම්ප් කියා සිටියේ, ඉරානය සමඟ මාස ගණනක යුද්ධයකට තමන් සහ ඊශ්‍රායලය සූදානම් බවය. එමෙන්ම ඇමෙරිකන් හමුදාවට ඉරාන නාවික බලඇණියට අයත් යුද නැව් නවයක් පහර දී විනාශ කිරීමට හැකිවුණු බව ද ට්‍රම්ප් පැවැසීය. ට්‍රම්ප් ඇමෙරිකානුවන් සියලු දෙනාගෙන් ඉල්ලා ඇත්තේ ඉරානයට එරෙහිව තමන් අනුගමනය කළ මෙම හමුදා ක්‍රියා මාර්ගයේ දී තමන් සමඟ එකතු වන ලෙසටය. 

කෘත්‍රිම බුද්ධිය
ඇමෙරිකා යුද දෙපාර්තමේන්තුව හැඳින්වෙන්නේ පෙන්ටගනය යනුවෙනි. පෙන්ටගනය ඉරානයට එරෙහි මෙම හමුදා ක්‍රියා මාර්ගය අනුගමනය කළේ කෘත්‍රිම බුද්ධි මෙවලමක සහාය ලබා ගෙනය. මෙම කෘත්‍රිම බුද්ධිය ක්ලෝඩ් යන නමින් හැඳින්වෙයි. මෙය ඇන්ත්‍රොපික් නමැති තාක්ෂණ සමාගමේ කෘත්‍රිම බුද්ධි මෙවලමකි. හමුදා ප්‍රහාර පිළිබඳ විශ්ලේෂණය කිරීම, ප්‍රහාරයක් එල්ල කරන ආකාරය, ප්‍රහාරයක් එල්ල කළහොත් මතුවන ඵලවිපාක පවා ක්ලෝඩ් තත්පර ගණනක් ඇතුළත පැහැදිලි කර දෙයි. 

හෝමූස්
මැදපෙරදිග කලාපයේ රඳවා ඇති බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා ඉලක්ක කර ගනිමින් ද ඉරාන හමුදාව මෙන්ම ඉරානයට සහාය දක්වන සන්නද්ධ කණ්ඩායම් ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට පටන්ගෙන ඇතැයි පැවැසෙයි. බ්‍රිතාන්‍ය අගමැති ශ්‍රීමත් කියර් ස්ටාර්මර් කියා සිටියේ, ඇමෙරිකා හමුදා සෙබළුන්ට බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා කඳවුරුවල සිට ඔවුන්ගේ මෙහෙයුම්වල නියැළීමට ඉඩ ලබා දෙන බවය. එසේ වුවත් ඉරානය සමඟ යුද්ධයට තමන් දැනට මැදිහත් නොවන බවත්ය. ඇමෙරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය විසින් දිගින් දිගටම එල්ල කරන ප්‍රහාරවලට ප්‍රතිචාර වශයෙන් ඉරානය හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය අසල අවම වශයෙන් නැව් තුනකට ප්‍රහාර එල්ල වී ඇති අතර එය ගෝලීය තෙල් මිල ඉහළ යාමට හේතුවක් වනු ඇති බවත් විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කළේය. උතුරින් ඉරානයටත්, දකුණින් ඕමානයට සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයටත් මායිම්ව පිහිටයි. ලෝකයේ තෙල් හා ගෑස්වලින් සියයට 20ක් පමණ ප්‍රවාහනය කෙරෙන මෙම සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ගමන් නොකරන ලෙස ඉරානය නෞකාවලට අනතුරු අඟවා ඇත. 

කුමේනි සහ කමේනි
1979 ඉරාන විප්ලවයෙන් පසු එරට සම්මත කරගත් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ලෝකයේ පවතින අනෙක් රටවලට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් එකකි. එය ආගමික පදනම සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ව්‍යුහය යන දෙකෙහිම මිශ්‍රණයකි. ඉරානයේ ඉහළම බලධාරියා උත්තරීතර නායකයා ය. ඔහු රජයේ ප්‍රධානියා එනම් ජනාධිපතිවරයාටත් වඩා බලවත් වන අතර, හමුදාව, අධිකරණය සහ විදේශ ප්‍රතිපත්තිය සම්බන්ධයෙන් අවසන් තීරණ ගනු ලබන්නේ ඔහුය. 1979 වසරෙන් පසු පළමු උත්තරීතර නායකයා ලෙස කටයුතු කළේ අයතුල්ලා අලි කුමේනීය. ඒ, 1981 සිට 1989 දක්වාය. කුමේනීගෙන් පසු උත්තරීතර නායකයා ලෙස තේරී පත් වූයේ පසුගියදා ඇමෙරිකා ඊශ්‍රායල ප්‍රහාරවලින් මියගිය අයතුල්ලා අලී කමේනීය. උත්තරීතර නායකයා තෝරා ගැනීම සිදුවන්නේ මහජන ඡන්දයෙන් නොවෙයි. ඔහු තෝරා ගැනීම සිදුවන්නේ පූජකවරුන් කණ්ඩායමකිනි. මොවුන් විශේෂඥ සභාව එසේත් නැතිනම් විශේෂඥ මණ්ඩලය ලෙස සැලකෙයි. මෙම සභාව සාමාජිකයන් 88 දෙනකුගෙන් සමන්විත වන අතර, ඔවුන් ඉස්ලාමීය නීතිය පිළිබඳ විශාරදයන්ය. ඉරාන ජනාධිපතිවරයා යනු එරට දෙවැනි බලවතාය. ඔහු ආණ්ඩුවේ ප්‍රධානියා වන අතර එදිනෙදා පාලන කටයුතු (ආර්ථිකය, අධ්‍යාපනය ආදිය) මෙහෙයවයි. කෙසේ වෙතත්, ජනාධිපතිවරයා ගන්නා සෑම තීරණයකටම උත්තරීතර නායකයාගේ අනුමැතිය අවශ්‍ය වෙයි. 

මධ්‍යස්ථමතධාරියා
ඉරාන ජනාධිපතිවරයා සහ පාර්ලිමේන්තු සාමාජිකයන් තෝරා ගැනෙන්නේ මහජන ඡන්දයෙනි. ජනාධිපතිවරණයක් සඳහා නාම යෝජනා ඉරිපත් වූ පසු එම නාම යෝජනා උත්තරීතර නායකයා යටතේ පවතින ආරක්ෂක මණ්ඩලයට යොමු වෙයි. මෙම ආරක්ෂක මණ්ඩලය පත් කරනු ලබන්නේ උත්තරීතර නායකයා විසිනි. ඉරාන ජනාධිපතිවරණයකට ඉදිරිපත් විය හැක්කේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ අනුමැතිය ලැබෙන අපේක්ෂකයන්ට පමණි. ඉරානයේ වත්මන් ජනාධිපතිවරයා වන්නේ මෙෂූඩ් පෙසෙෂ්කියන්ය. මීට පෙර ඉරානයේ ජනාධිපති ධුරයට පත්වුණු සියලුම ජනාධිපතිවරුන්, උත්තරීතර නායකයාට දැඩි පක්ෂපාතී දැඩිමතධාරීන් වූ නමුත් පෙසෙෂ්කියන්ගේ වෙනසක් ඇත. මොහු මධ්‍යස්ථමතධාරියෙකි. ඔහු 2024 වසරේ ජනාධිපතිවරණය ජයගෙන ජනාධිපති පුටුවේ අසුන් ගත්තේම, ඇමෙරිකාව සමඟ ගැටුම් ඇති කර නොගෙන සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් අර්බුද විසඳා ගන්නා බව පවසමිනි. පසුගිය 28 වැනිදා සහ ඊයේ (1) ඊශ්‍රායලය සහ ඇමෙරිකාව එක් වී, ඉලක්ක කරගත්තේ කමේනී සහ ඉරාන විප්ලවීය හමුදාවේ ප්‍රධානීන්ය. කමේනී සහ ඔහුගේ පුත්‍රයා, දියණිය සහ මුණුපුරන් ද ගුවන් ප්‍රහාරවලින් ජීවිතක්ෂයට පත්වුණු බව වාර්තා විය. කමේනිගේ අභාවයෙන් පසු, නව උත්තරීතර නායකයකු තෝරා ගන්නා තුරු, ජනාධිපති පෙසෙෂ්කියන්, ඉරාන නීතිපති සහ එරට ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ ප්‍රධානියකු තාවකාලික රජයක් පිහිටුවා ගත් බවට වාර්තා පළ වෙයි. 

අහමදිනෙජාද්
ඉරානයේ හිටපු ජනාධිපති මොහොමද් අහමදිනෙජාද් සිය නිවසේ සිටිද්දී මිසයිල ප්‍රහාරයකට බිලි විය. 2005 සිට 2013 දක්වා ඉරාන ජනාධිපති ධුරය හෙබවූ අහමදිනෙජාද්, බටහිර විරෝධී මතධාරී නායකයෙකි. අහමදිනෙජාද්, ශ්‍රී ලංකාවේ මිතුරෙකි. 2008 දී මෙරට නිල සංචාරයක නිරත වූ ඔහු, ශ්‍රී ලංකාවේ දැවැන්තම බහුකාර්ය ව්‍යාපෘතියක් වන 'උමා ඔය ව්‍යාපෘතිය' ආරම්භ කිරීමට මූලිකවම සහාය ලබා දුන් නායකයාය. 

උදව්ව
නිල නොවන ඇතැම් වාර්තා අනුව, ජනාධිපති පෙසෙෂ්කියන් ඉලක්ක කර ගනිමින් ප්‍රහාර එල්ල නොකරන්නැයි ට්‍රම්ප් ජනාධිපතිවරයා අණ දී ඇත. ඇතැම්විට ඒ, ජනාධිපති පෙසෙෂ්කියන්ගේ මධ්‍යස්ථ අදහස් නිසා, ඔහු යටතේ ඉරානයට වෙනසක් ඇති කිරීමේ අපේක්ෂාවෙන් විය හැකිය. ඉරානයට ප්‍රහාර ආරම්භ කළ අවස්ථාවේදී ට්‍රම්ප් ඉරාන වැසියන් ඇමතුවේය. “ඉස්ලාමීය පාලනයෙන් මිදී, නිදහස් වීමට ඔබට දැන් අවස්ථාව උදා වී තිබෙනවා. වසර ගණනාවක් තිස්සේ ඔබට ඒ නිදහස දෙන්නැයි ඔබ ඇමරිකාවේ උදව් ඉල්ලුවා. කිසිම ඇමෙරිකන් ජනාධිපතිවරයකු ඔබට කන් දුන්නේ නැහැ. ඒත් මම කන් දුන්නා. මම ඉරාන ඉස්ලාමීය ත්‍රස්තවාදී රෙජීමය අඩපණ කර දුන්නා. නව රජයක්, ජනතා හිතකාමී රජයක් පිහිටුවා ගැනීම දැන් ඔබට බාරයි. ඔබ දැන් ගන්නා නිවැරදි තීරණ පරම්පරා ගණනකට බලපානු ඇතැයි මා විශ්වාස කරනවා. ඒ වගේමයි මා ඉරාන විප්ලවීය හමුදාවට සහ පොලිසියට කියන්න කැමතියි. අවි බිම දමා යටත් වෙන්න. ඔබට සමාව ලැබෙනවා. අනතුරක් වෙන්නේ නැහැ. යටත් නොවුණොත් ඔබ බේරා ගන්න කෙනෙක් එන්නේ නැහැ. නිසැකවම කුරිරු මරණයක් අත්වේවි.” යැයි ට්‍ම්ප් අවධාරණය කළේය. 

වැඩ බලන නායකයා
ඉරාන විශේෂඥ මණ්ඩලය, නව වැඩබලන උත්තරීතර නායකයා ලෙස තෝරා ගෙන ඇත්තේ අයතුල්ලා අලිරේසා අරෆි යැයි ඉරාන මාධ්‍ය වාර්තා කර ඇත. මෙය තාවකාලිකය. නිශ්චිතව නව උත්තරීතර නායකයකු තෝරා ගැනීමට නම් ඉරාන විශේෂඥ මණ්ඩලයේ සාමාජිකයන් 88 දෙනා රැස්විය යුතුය. එය රහසේ කළ හැකි දෙයක් නොවන අතර, ඉරානයේ ඉස්ලාමීය පාලනය දිගටම පැවැතීම දැකීම, නව උත්තරීතර නායකයකු පත්වනු දැකීම ඇමෙරිකාව හෝ ඊශ්‍රායලය හෝ අපේක්ෂා නොකරයි. ඉරාන විශේෂඥ මණ්ඩලයේ සාමාජිකයන් 88 දෙනා රැස්වුවහොත් ඔවුන් ඉලක්ක කර ගනිමින් ගුවනින් මාරයා පැමිණෙනු ඇත. විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කළේ වැඩබලන උත්තරීතර නායකයා ලෙස තෝරා ගත් අලිරේසා අරෆි ද ඇමෙරිකන් සහ ඊශ්‍රායල ප්‍රහාරවලින් මියගිය බවය. ඒ, ඔහු වැඩබලන උත්තරීතර නායකයා ලෙස වැඩ බැලීම ආරම්භ කළ සැණින්ය. 

ශෝකය
ඉරානයට හිතවත් රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැදීමීර් පුටින්, ඉරාන උත්තරීතර නායක කමේනිගේ ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් සිය ශෝකය පළ කර ඇති අතර, චීන ජනාධිපති ෂී ජින්පින් ඇමෙරිකාවෙන් මෙන්ම ඊශ්‍රායලයෙන් ද ඉල්ලීමක් කර ඇත්තේ ජාත්‍යන්තර නීතිවලට ගරු කරමින් ඉරානයට එරෙහිව එල්ල කරන ප්‍රහාර නවත්වන ලෙසටය. මේ අතර ට්‍රම්ප් රුසියාවටත්, චීනයටත් පවසා ඇත්තේ ‘පැත්තකට වී සිටින්න’ යනුවෙනි. ඉරානය අමතක කර ඇමෙරිකාව සමඟ එක් වැන්නැයි ද ට්‍රම්ප්, පුටින්ගෙන් සහ ජින්පින්ගෙන් ඉල්ලා ඇත. ෂා පාලනය 1979 වසරට පෙර ඉරානය පාලනය කළේ මොහොමඩ් රේසා පහ්ලවි හෙවත් ෂා රජු ය. (පර්සියානු බසින් ෂා යනු රජ නැතිනම් අධිරාජ්‍යයා යන්නය.) ෂා පාලනය බටහිර ගැති පමණක් නොව නවීකරණයට නැඹුරු වූ පාලනයක් වූ අතර, ඉරාන වැසියෝ ආගමික වශයෙන් කොටු නොවී සැහැල්ලුවෙන් ජීවත් වූහ. ඉරාන කාන්තාවෝ නිදහසේ තමන්ට රිසි ඇඳුම් අඳින්න වූහ. 

ෂා පාලනය
බිඳ වැටීමට ප්‍රධාන හේතු කිහිපයක් බලපෑවේය. රජුගේ ඒකාධිපති පාලනය ඒ අතරින් ප්‍රධාන වෙයි. ෂා රජුට එරෙහි වූවන් මර්දනය කිරීමට රහස් පොලිසිය යොදා ගැනීම නිසා ජනතාව තුළ දැඩි කළකිරීමක් හටගත්තේය. තෙල් සම්පතින් ලැබුණු විශාල ධනය රටේ ඉහළ පැලැන්තියට පමණක් සීමාවිය. ඉහළ උද්ධමනය රට වැසියන් පීඩාවට පත් කළේය. ආර්ථික අසමතුලිතතාවක් නිර්මාණය විය. ෂා විසින් රට වේගයෙන් බටහිර සංස්කෘතියට නැඹුරු කිරීම ගැන ඉස්ලාමීය ආගමික නායකයන් සහ ගතානුගතික ජනතාව විරෝධය පළ කරන්න වූ අතර, බටහිරකරණයට එරෙහිව ආගමික විරෝධයක් නිර්මාණය විය. 

කුමන්ත්‍රණය
1979 වසරේ, ඉරාන විප්ලවයෙන් පසු, පිටුවහල් කරනු ලැබ සිටි ආගමික නායක රුහොල්ලා මුසාවි කොමේනි විසින් මෙහෙයවන ලද මහජන උද්ඝෝෂණ හමුවේ 1979 දී රජුට රටින් පලා යෑමට සිදු විය. ෂා රජුගේ සමයේ ඇමෙරිකාව සහ ඉරානය ඉතා සමීප මිතුරන් විය. නමුත් 1979 න් පසු එය සතුරුකමක් බවට පත් විය. අද ට්‍රම්ප් ඉරානයට එරෙහිව හමුදාමය ක්‍රියාමාර්ගයක් අනුගමනය කළේ ද එම සතුරුකමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙය. ඉරාන ඇමෙරිකා සතුරුකමට ප්‍රධාන හේතු දෙකකි. එක් හේතුවක් 1953 වසර තෙක් දිව යයි. 1953 වසරේ, ඉරානයේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීව තේරී පත්ව සිටියේ මොසාඩෙග් ය. මොහු ඉරාන අග්‍රාමාත්‍ය ධුරය හෙබවීය. ඇමෙරිකාවේ සී.අයි.ඒ. බුද්ධි අංශය මැදිහත් වී, කුමන්ත්‍රණය කරමින් මොසාඩෙග් බලයෙන් පහ කර දමා, ඇමෙරිකාවට හිතවත් ෂා රජුට ඉරානයේ වැඩි බලයක් ලබා දීමට කුමන්ත්‍රණය කළේය. එය සාර්ථක විය. මෙය ප්‍රසිද්ධ රහසකි. 1979 ඉරාන විප්ලවයෙන් පසු කලහකාරී වූ ඉරාන විශ්ව විද්‍යාල සිසුහු පිරිසක් තෙහෙරාන් අගනුවර පිහිටි ඇමෙරිකන් තානාපති කාර්යාලය අත්පත් කරගෙන, ඇමෙරිකානුවන් පනස් දෙදෙනකු දින 444 ක් පුරා ප්‍රාණ ඇපකරුවන් ලෙස තබා ගත්හ. මෙම සිදුවීමෙන් පසු ඇමෙරිකාවත් ඉරානයත් අතරේ තානාපති සබඳතා සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටුණි. 

මිතුරා සතුරා වීම
ෂා රජුගේ පාලන කාලයේ ඉරානය සහ ඊශ්‍රායලය යනු ගජ මිතුරන් විය. ඊශ්‍රායලය යනුවෙන් යුදෙව්වන් වෙනුවෙන් රටක් බිහිවෙද්දී, ඊට මුලින්ම සහාය දැක්වූයේ ද ඉරානය් ෂා රජුගේ පාලනයයි. ඉරානය සහ ඊශ්‍රායලය අතරේ ආරක්ෂක සහ වෙළඳ සබඳතා පැවැතිණි. 1979 වසරේ ඉරාන විප්ලවයෙන් පසු සියල්ල උඩුයටිකුරු විය. අද ඉරාන ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය, ඊශ්‍රායලය අනවසරයෙන් පලස්තීන භූමිය අත්පත් කරගත් රාජ්‍යයක් ලෙස හංවඩු ගසා ඇත. අද දෙරට අතර පවතින්නේ දරුණු ආකාරයේ විරසකයකි. ගාසා තීරයේ හමාස් සටන්කාමීන්ට සහාය සහ අනුග්‍රහය දක්වන්නේත්, ලෙබනනයේ ඊශ්‍රායල විරෝධී හිස්බුල්ලා සටන්කාමීන්ට සහාය සහ අනුග්‍රහය දක්වන්නේත් ඉරානයයි. 

සාකච්ඡා මැද ප්‍රහාරය
ඉරානයට අනුව ඔවුන් ඔවුන්ගේ න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන ක්‍රියාත්මක කර ඇත්තේ එරට බලශක්ති අවශ්‍යතා සපුරා ගැනීමටය. ඇමෙරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය චෝදනා නගන්නේ ඉරානය ඔවුන්ගේ න්‍යෂ්ටික වැඩසටහනට මුවා වී ලෝකය විනාශ කළ හැකි පරමාණු අවි නිපදවන බවටය. ඉරානය මෙම චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කරයි. පසුගිය 28 වැනිදා ඇමෙරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය එක් වී ඉරානයට පහර දෙද්දී පවා, ඇමෙරිකා නියෝජිතයන් සහ ඉරාන නියෝජිතයන් අතරේ වක්‍රාකාරව න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන සම්බන්ධයෙන් එකඟත්වයක් ඇති කර ගැනීමට සාකච්ඡා පැවැත්වෙමින් තිබුණි. 

ලුසිත ජයමාන්න 
BBC ඇසුරිනි
තව කියවන්න

Mar 1, 2026

ඉරානයේ අවසන් හෝරාව

March 01, 2026
ඇමෙරිකාව ලෝක බලවතාය. ඇමෙරිකාව හැඳින්වෙන්නේ ලෝකයේ පොලිස්කාරයා ලෙසය. ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ජනාධිපතිවරයා, මෙම පොලිස්කාරයාගේ භූමිකාව හරි අපූරුවට කරගෙන යන බව පෙනෙයි. රට රටවල පැවැතිය යුත්තේ කුමන විදියේ පාලනයක්ද? රාජ්‍ය නායකයන් කවුරුන් විය යුතුද? ඔවුන්ගේ තීන්දු තීරණ කුමක් විය යුතුද? ජීවත් විය යුත්තේ කවුද? මිය යා යුත්තේ කවුද? ආදිය තීරණය කරන්නේ ට්‍රම්ප්ය. තමන්ට හිතවත් නැතැයි හැගෙන මිත්‍ර රටවලට ට්‍රම්ප් තීරු බදු පනවයි. සතුරු රටවලට එරෙහිව හමුදා මෙහෙයුම් අරඹයි. තමන්ට රුස්සන්නේ නැතිනම්, ඒ රටේ ජනාධිපති කුදලාගෙන එයි. වෙනිසියුලා ජනාධිපති මදුරෝ ට සිදුවූයේ එවැන්නකි.

පසුගිය මාස ගණනක් තිස්සේ, ‘ඉරානයට ගහනවා’ යැයි අනතුරු අඟවමින් සිටි ට්‍රම්ප්, ඊයේ (28) අලුයම, තම ගජ මිතුරා ඊශ්‍රායල අග්‍රාමාත්‍ය බෙන්ජමින් නෙදන්යාහු ද හවුල් කර ගනිමින්, ඉරානයට පහර දීම ආරම්භ කළේය. ඒ, මැදපෙරදිග කලාපය පමණක් නොව, මුළු ලෝකයම අවුල් ජාලාවක් බවට පත් කරමිණි. ඉරානයේ අගනුවර තෙහෙරාන් ය. ඊයේ (28) තෙහෙරාන් අගනුවරටත්, ඉෂ්ෆහාන්, කර්මන්ෂා, තබ්‍රීස්, කොම් සහ කෙනාරක් පිහිටි ඉරාන නාවික හමුදා මධ්‍යස්ථානවලටත් ගුවන් ප්‍රහාර එල්ල විය. තවත් ඉලක්කවලට ප්‍රහාරෙ එල්ල විය.

ඇමෙරිකා සහ ඊශ්‍රායල හමුදාවට අනුව, ඉරානයේ ඉලක්ක 500 කට ඔවුන් පහර දුන්නේය. එල්ල කළ එම ප්‍රහාර අතරින්, තෙහෙරාන් අගනුවර උතුරු දෙසින් වූ එක් ඉලක්කයක් සුවිශේෂී විය. එම ඉලක්කය ඉරාන උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා අලී කමේනිගේ නිවසය. කමේනිගේ නිවසට පමණක් එල්ල වුණු මිසයිල ප්‍රහාර ගණන 30 කට වැඩිය. ඒවා එල්ල වූයේ එකපිටඑකය. ඇමෙරිකා ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ට අනුව, එම ප්‍රහාරවලින් ඉරාන උත්තරීතර නායක කමේනි ජීවිතක්ෂයට පත්විය. 

ට්‍රම්ප් මේ බව කියා සිටියේ අද (1) සිය ටෲත් සොෂල් සමාජ මාධ්‍ය ගිණුම හරහාය. කමේනිගේ ඝාතනයත් සමඟ ඉස්ලාමීය පාලනයෙන් මිදීමට ඉරාන ජනතාවට හැකිවනු ඇති බවත්, ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය (ඉරාන හමුදාව) සහ ඉරාන පොලිසිය සාමකාමීව එරට දේශප්‍රේමීන් සමඟ එක්වනු ඇතැයි තමන් බලාපොරොත්තු වන බවත් ට්‍රම්ප් ටෲත් සොෂල් සමාජ මාධ්‍ය ගිණුම ඔස්සේ පැවැසීය. අයතුල්ලා අලී කමේනි, 1939 දී ඉරානයේ මෂාඩ් නගරයේදී උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා අයතුල්ලා සෙයියද් ජාවඩ් කමේනි, ඉතාමත් සරල ජීවිතයක් ගත කළ ආගමික විද්වතෙකි. කමේනි උපත ලබා සිටියේ ඉතා දිලිඳු පවුලකටය. ඔහුගේ පවුල් පසුබිම දැඩි ආගමික නැඹුරුවක් දැක්වීය. කමේනිගේ ළමා කාලය ගෙවුණේ එක් කාමරයක් පමණක් තිබූ කුඩා නිවසේය. බොහෝවිට ඔහු නින්දට ගියේ කුසට අහරක් නොමැතිවය.‍ 
කාමේනිගේ මව ඛදීජා මිර්දමාදි, ඉතා උගත් සහ භක්තිමත් කාන්තාවකි. ඇය ආගමික පවුලකින් පැවත ආ අතර, කමේනිගේ මූලික අධ්‍යාපනයට සහ ගුණධර්ම හැඩගැස්වීමට ඇයගෙන් විශාල බලපෑමක් ලැබුණි. කමේනි පවුලේ දරුවන් අට දෙනෙකුගෙන් දෙවැන්නා වූ අතර, ඔහුගේ සහෝදරයන් ද ආගමික කටයුතුවල නිරත වූ පුද්ගලයෝ වූහ. 

කමේනි පවුලේ පරම්පරාව සලකා බැලීමේදී, ඔවුන් මොහොමඩ් නබිතුමාගේ පරම්පරාවෙන් පැවත එන බව විශ්වාස කෙරෙන බැවින් ඔහු සෙයියද් යන ගෞරව නාමයෙන් ද හැඳින්වීම සිදුවිය. ඔහුගේ මුතුන් මිත්තෝ ඉරානයේ අසර්බයිජාන ප්‍රදේශයට අයත් කමේනෙහ් නගරයේ සිට පැමිණි අය වෙති. 

1964 දී ඔහු මොජ්ගාන් සමඟ විවාහ විය. මෙම යුවළට දරුවන් හය දෙනකු සිටින අතර, පුතුන් සිවුදෙනාම පියා මෙන්ම ආගමික අධ්‍යාපනය ලබා පූජකවරුන් ලෙස කටයුතු කරති. ඔහුගේ දරුවන් සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රසිද්ධ දේශපාලන කරළියෙන් බැහැරව සිටීමට උත්සාහ කළද, ඔහුගේ දෙවැනි පුත් මුජ්තබා කමේනි ඉරාන දේශපාලනය තුළ යම් බලපෑමක් ඇති අයෙකි. කමේනිගෙන් පසු ඉරානයේ උත්තරීතර නායකයා බවට පත් වීමට නියමිතව සිටියේ මොහුය. මාධ්‍ය වාර්තා කළේ ඇමෙරිකා සහ ඊශ්‍රායල ප්‍රහාරවලින් මුජ්තබා ද මියගිය බවය. ඊට අමතරව කමේනිගේ දියණිය, එම දියණියගේ දරුවන් ද ඇමෙරිකන් සහ ඊශ්‍රායල ප්‍රහාරවලින් මියගිය බව ද වාර්තා විය. 

 1979 ඉරාන විප්ලවයේ නිර්තෘ අයතුල්ලා කුමේනිගේ සමීපතම අනුගාමිකයකුව ලෙස කටයුතු කළේ කමේනීය. කුමේනි මෙන්ම කමේනී ද ඇමෙරිකන් හිතවාදී ෂා රජුගේ පාලනයට එරෙහිව සක්‍රීයව කටයුතු කළහ. මේ හේතුවෙන් කිහිප වතාවක්ම කමේනීට සිරගත වීමට සිදු විය. ඉරාන විප්ලවයෙන් පසු පිහිටුවනු ලැබූ නව රජය තුළ විවිධ තනතුරු හෙබවූ කමේනි, 1981 සිට 1989 දක්වා ඉරානයේ තෙවන ජනාධිපතිවරයා ලෙස ද කටයුතු කළේය. 1989 දී කුමේනිගේ අභාවයෙන් පසු, ඉරානයේ උසස්ම තනතුර වන උත්තරීතර නායක ධුරයට කමේනී පත් කරනු ලැබීය. ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය සම්බන්ධයෙන් කමේනී දැඩි දැඩි මතයක් දරන්න විය. 

ඉරානයට එරෙහිව පැනවූ ආර්ථික සම්බාධක හමුවේ වුවද, කමේනී සිය ප්‍රතිපත්ති ලිහිල් කළේ නැත. සිරියාව, ලෙබනනය සහ යේමනය වැනි රටවල ඉරාන හිතවාදී කණ්ඩායම් ශක්තිමත් කරමින් මැදපෙරදිග තුළ ඉරානයේ බලය ව්‍යාප්ත කිරීමට කමේනි සමත් විය. ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන ඉදිරියට ගෙනයෑම සම්බන්ධයෙන් ඔහු දැඩි ස්ථාවරයක සිටින අතර, එම වැඩසටහන ක්‍රියාත්මක කරන්නේ, සාමකාමී අරමුණු සඳහා බව කමේනි නිරන්තරයෙන් පවසා තිබුණි. 

අලි කමේනිගේ පාලන කාලය අභියෝගවලින් තොර වූවක් නොවීය. ඉරානයේ දැඩි ආගමික නීති, මානව හිමිකම් පිළිබඳ ගැටලු සහ ආර්ථික අර්බුද හේතුවෙන් විවිධ අවස්ථාවලදී මහජන විරෝධතා මතු විය. එසේ වුවද, ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකායේ සහාය ඇතිව මේ දක්වා සිය පාලනය ස්ථාවරව පවත්වා ගැනීමට කමේනී සමත් විය. කමේනි මරා දැමීමෙන් පසු ඉරානයට කුමක් වේවිද? කුමන විදියේ පාලනයක් ස්ථාපිත වේවිද යන්න ප්‍රශ්නාර්ථයකි. 

 ඇමෙරිකා යුද දෙපාර්තමේන්තුවට (පෙන්ටගනය) අනුව, ඔවුන් ඉරාන ඉස්ලාමීය රෙජීමයට එරෙහිව ක්‍රියාත්මක කළ හමුදා මෙහෙයුම හඳුන්වන්නේ ‘ඔපරේෂන් එපික් ෆියුරි’ යන නමිනි. ට්‍රම්ප් සදහන් කර ඇති පරිදි, ‘එපික් ෆියුරි’ මෙහෙයුමේ අරමුණ ඉරානයේ මිසයිල පද්ධති සහ න්‍යෂ්ටික මධ්‍යස්ථාන මුළුමනින්ම විනාශ කර දැමීම සහ ඉරානයේ ඉස්ලාමීය රෙජීමය අවසන් කිරීමය. ඊශ්‍රායල අග්‍රාමාත්‍ය බෙන්ජමින් නෙදන්යාහුට අනුව, එරට හමුදාව ඉරානයට එරෙහිව ආරම්භ කළ හමුදා මෙහෙයුම හැඳින්වෙන්නේ ‘ඔපරේෂන් ලයන්ස් රෝර්’ හෙවත් ‘සිංහ ගර්ජනාව’ යනුවෙනි. ඇමෙරිකාවට සහ ඊශ්‍රායලයට ප්‍රතිචාර දක්වමින්, ඉරානය ආරම්භ කළ හමුදා මෙහෙයුම ‘ටෲ ප්‍රොමිස්’ හෙවත් සැබෑ පොරොන්දුව යනුවෙන් නම් කර ඇත. 

ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්, ඉරානයට එරෙහි හමුදා ප්‍රහාරය අධීක්ෂණය කළේ ෆ්ලොරීඩාවේ පිහිටි සිය මාර් අ ලාගෝ මන්දිරයේ සිටය. ඇමෙරිකන් රාජ්‍ය ලේකම් මාර්කෝ රූබියෝ, සී.අයි.ඒ. බුද්ධි අංශ ප්‍රධානී ජෝන් රැට්ක්ලිෆ් ට්‍රම්ප් සමඟ සිටියහ. උප ජනාධිපති ජේඩී වැන්ස්, ඇමෙරිකන් ජාතික බුද්ධි අංශ ප්‍රධානිය තුල්සි ගැබාඩ් සහ ඇමෙරිකන් හමුදා ප්‍රධානීහු හමුදා මෙහෙයුම අධීක්ෂණය කළේ වොෂින්ටනයේ ධවල මන්දිරයේ සිටය. ඇමෙරිකා සහ ඊශ්‍රායල ප්‍රහාර හමුවේ ඉරාන ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ ලේකම් සහ කමේනිගේ සමීප උපදේශකයකු ද වූ අලි ශම්කානි මියගියේය. 

ඊට අමතරව, ඉරාන ආරක්ෂක අමාත්‍ය අසීස් නසීර්සාදේ සහ ඉරාන විප්ලවීය හමුදා බලඇණියේ ගොඩබිම් හමුදා අණදෙන නිලධාරී මොහොමඩ් පක්පූර් ද මියගිය බව පැවැසෙයි. ඉරානයේ දකුණු දිග හෝමොස්ගන් පළාතේ මිනාබ් නගරයේ පිහිටි ප්‍රාථමික බාලිකා පාසලකට ඊශ්‍රායල ගුවන් ප්‍රහාරයක් එල්ල විය. ඉරාන වැසියෝ 100 කට වැඩි පිරිසක් ජීවිතක්ෂයට පත්වූහ. බාලිකාවෝ ද ඒ අතර සිටිති. ඊශ්‍රායලය සහ ඇමෙරිකාව එක් වී, ඉරානයට ප්‍රහාර එල්ල කිරීමත් සමඟ ඉරානය පෙරළා ඊශ්‍රායලයට සහ කලාපයේ ඇමෙරිකන් හමුදා කදවුරුවලට ප්‍රහාර එල්ල කිරීම ආරම්භ කළේය. 

 ඊයේ (1) දිනය පුරාවට ද කටාර්, බහරේනය, කුවේටය, අබුඩාබි නගරවලින් ද සෞදි අරාබියේ රියාද් නගරයෙන් ද ප්‍රබල පිපිරුම් හඬ ඇසෙන්න විය. ඉරානයේ අසල්වැසියා වන ඉරාකය, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය පමණක් නොව කලාපීය රටවල් බොහොමයක් තම තමන්ගේ ගුවන් කලාප වසා දැමීය. ගුවන් යානා මැදපෙරදිග මඟ හැර යෑම සිදුවිය. ගුවන් ගමන් බොහොමයන් අවලංගු කෙරුණි. 

නියමුවන් රහිත පුපුරන ද්‍රව්‍ය ඇටවූ ඉරාන ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර හේතුවෙන් ඩුබායි ගුවන්තොටුපොළ වසා දැමීමට පියවර ගැණුනු අතර මහා අවුල් ජාලයක් නිර්මාණය කළේය. ඩුබායි බර්ජ් කලීෆා ගොඩනැගිල්ල අසල පිහිටි සුප්‍රකට බර්ජ් අල් ඇරෑබ් හෝටලයට ද ඉරානයේ නියමුවන් රහිත ඩ්‍රෝන ප්‍රහාරයක් එල්ල විය. පිපිරීම් සිදුවිය. තරු පහේ හෝටලයේ ගින්නක් ද හටගත්තේය. 

වසර 37කට ආසන්න කාලයක් ඉරානයේ උත්තරීතර නායකයා ලෙස කටයුතු කළ කමේනි මියගිය බව ට්‍රම්ප් මෙන්ම නෙදන්යාහු ද පැවැසුවේ, කමේනිගේ මළ සිරුරේ ඡායාරූප පෙන්වමිනි. ට්‍රම්ප් ඔහුගේ ටෲත් සේෂල් ගිණුම හරහා සටහනක් පළ කරමින් කියා සිටියේ, ලොව පහළ වුණු අතිශය දුෂ්ට පුද්ගලයන්ගෙන් කෙනකු වන අයතුල්ලා අලි කමේනි ඉතිහාසයට එක්වුණු බවය. මෙය ඉරාන ඉස්ලාමීය පාලනයෙන් පීඩාවට පත් හෙම්බත් වුණු ඉරාන ජනතාවට මහත් අස්වැසිල්ලක් වනු ඇති බව ට්‍රම්ප් පෙන්වා දී ඇත. 

ඇමෙරිකාව ඇතුළු බටහිර රටවල වෙසෙන ඉරාන වැසියන්ට, ඉරාන දේශපාන ක්‍රියාකාරීන්ට කමේනිගේ ඝාතනය සතුටට හේතුවක් විය. ලොස් ඇන්ජලීස් සිට ලන්ඩන් නුවර සිය ගණනක් ඉරාන වැසියෝ වීදි බැස ඉරාන ධජ අතැතිව ප්‍රීති ඝෝෂා පවත්වන්න වූහ. ට්‍රම්ප්, ඉරානය සම්බන්ධයෙන් ගත් මෙම හමුදා ක්‍රියාමාර්ගය නුවණැති එකක් නොවෙන බව ප්‍රතිවාදී ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂ සාමාජිකයන්ගේ පමණක් නොව, ට්‍රම්ප්ගේ රිපබ්ලිකන් පක්ෂයේ ඇතැමුන්ගේ ද අදහසය. 

මැදපෙරදිග කටයුතු පිළිබඳ හිටපු ඇමෙරිකානු ලේකම්වරයකු (ඇමති) වන ටෝබියාස් එල්වුඩ් පවසා ඇත්තේ ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ඉරානය තුළ නොසිතූ විරූ ගැටලු සහ අර්බුද රැසක් නිර්මාණය කළ බවය. මෙම තත්ත්වය, ඉරානයේ අනාගතය හැඩගැස්වීමට අවස්ථාවක් ලබා දීමට හෝ ඉරානය අස්ථාවර කිරීමට හෝ හේතුවනු ඇතැයි ටෝබියාස් එල්වුඩ් පවසා ඇත. මේ අතර, ඇමෙරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය ඉරානයට පහර දීම සම්බන්ධයෙන් ඊට විරෝධය දක්වමින් ද බටහිර රටවල් කීපයක විරෝධතා රැලි පැවැත්විණි. 

 ඇමෙරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය ඉරානයට පහරදීම කළේ, ඉරාන න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන සම්බන්ධයෙන් ඇමෙරිකන් නියෝජිතයන් සහ ඉරාන නියෝජිතයන් අතරේ වක්‍රාකාරයේ සාකච්ඡා පැවැත්වෙද්දීය. ඉරානය සහ ඇමෙරිකාව අතරේ අර්බුදයට එක් ප්‍රධාන හේතුවක් වන්නේ මෙම න්‍යෂ්ටික වැඩසටහනය. ඉරානය මෙම වැඩසටහනට මුවා වී විනාශකාරී න්‍යෂ්ටික අවි නිපදවන බවට ඇමෙරිකාව චෝදනා නගයි. ඇමෙරිකාව ඒ සම්බන්ධයෙන් දිගින් දිගටම උසි ගන්වන්නේ ඊශ්‍රායලයයි. සාකච්ඡා පැවැත්වෙද්දී පවා ඉරානයට ප්‍රහාර එල්ල කිරීම සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ඇමෙරිකාවට සිය අප්‍රසාදය පළ කර ඇත. 

ඇමෙරිකා සහ ඊශ්‍රායල ගුවන් ප්‍රහාර සැලකිල්ලට ගනිමින් තව නොබෝ දිනකින් පැවැත්වීමට නියමිත ලෝක කුසලාන පාපන්දු තරඟාවලියෙන් ඉවත් වන බව ඉරානය පවසා ඇත. එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ හදිසි රැස්වීමකදී ඉරාන තානාපති අමීර්-සයිඩ් ඉරවානි පෙන්වා දී ඇත්තේ ඇමෙරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය ජාත්‍යන්තර නීතිය සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තිය උල්ලංඝනය කර ඇති බවය. මේ අතර, පවතින ගැටුම්කාරී වාතාවරණය හේතුවෙන් ලෝක වෙළඳපොළේ තෙල් මිල අස්ථාවර වීමක් දක්නට ලැබෙන බව ආර්ථක විශ්ලේෂකයෝ පවසති. 

ලෝකයේ දිනකට පරිභෝජනය කරන බොරතෙල් ප්‍රමාණයෙන් සියයට 20 කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් ප්‍රවාහනය කරනු ලබන හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය මෙම ගැටුමේ ප්‍රධාන මර්මස්ථානයයි. සමුද්‍ර සන්ධිය ඇත්තේ ඉරානය අසලය. හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය වසා දමන බවට ඉරානය තර්ජනය කළේ ඇමෙරිකන් සහ ඊශ්‍රායල ප්‍රහාර උත්සන්න වෙද්දීය. ඒ අනුව, මැදපෙරදිග කලාපයේ හටගත් යුදමය අවදානම නිසා තෙල් සැපයුම අඩාල වේ යැයි පවතින බිය හේතුවෙන්, සැබෑ හිඟයක් ඇතිවීමටත් පෙර, සමපේක්ෂණ ක්‍රියාවලිය හරහා තෙල් මිල ඉහළ යෑම සිදවුනු ඇතැයි පැවැසෙයි. 

ඉරානය විසින් හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය වසා දැමුවොත්, එය ගෝලීය බලශක්ති අර්බුදයකට සෘජුවම මඟ පාදයි. මෙය සෞදි අරාබිය, කුවේටය සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය වැනි ප්‍රධාන අපනයනකරුවන්ගේ තෙල් මාර්ග අවහිර වන බැවින්, ලෝක වෙළඳපොළේ තෙල් මිල ක්ෂණිකව සහ විශාල වශයෙන් ඉහළ යනු ඇත. එවැනි තත්ත්වයක් තුළ අප ශ්‍රී ලංකාව වැනි ආනයනය මත යැපෙන රටවල උද්ධමනය ඉහළ ගොස්, ප්‍රවාහන හා නිෂ්පාදන වියදම් ඉහළ යෑම නිසා සමස්ත ආර්ථිකයම දැඩි පීඩනයකට ලක්වනු නොඅනුමානය. 

ලුසිත ජයමාන්න 
Al Jazeera ඇසුරිනි
තව කියවන්න

ඉරාන නායකයා මියගිය බව තහවුරුයි

March 01, 2026
ඇමෙරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය එල්ල කළ ප්‍රහාරවලින් ඉරාන උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා අලි කමේනී ජීවිතක්ෂයට පත්වුණු බව ඉරාන ජාතික රූපවාහිනිය මීට සුළු මොහොතකට පෙර පැවැසීය. කමේනි මියගොස් ඇත්තේ, ඇමෙරිකන් සහ ඊශ්‍රාවල හමුදා කමේනිගේ නිවසට පමණක් එල්ල කළ මිසයිල ප්‍රහාර 30 කිනි. 

අයතුල්ලා අලී කමේනි, 1939 දී ඉරානයේ මෂාඩ් නගරයේදී උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා අයතුල්ලා සෙයියද් ජාවඩ් කමේනි, ඉතාමත් සරල ජීවිතයක් ගත කළ ආගමික විද්වතෙකි. කමේනි උපත ලබා සිටියේ ඉතා දිලිඳු පවුලකටය. ඔහුගේ පවුල් පසුබිම දැඩි ආගමික නැඹුරුවක් දැක්වීය. කමේනිගේ ළමා කාලය ගෙවුණේ එක් කාමරයක් පමණක් තිබූ කුඩා නිවසේය. බොහෝවිට ඔහු නින්දට ගියේ කුසට අහරක් නොමැතිවය.‍ 

කාමේනිගේ මව ඛදීජා මිර්දමාදි, ඉතා උගත් සහ භක්තිමත් කාන්තාවකි. ඇය ආගමික පවුලකින් පැවත ආ අතර, කමේනිගේ මූලික අධ්‍යාපනයට සහ ගුණධර්ම හැඩගැස්වීමට ඇයගෙන් විශාල බලපෑමක් ලැබුණි. කමේනි පවුලේ දරුවන් අට දෙනෙකුගෙන් දෙවැන්නා වූ අතර, ඔහුගේ සහෝදරයන් ද ආගමික කටයුතුවල නිරත වූ පුද්ගලයෝ වූහ. කමේනි පවුලේ පරම්පරාව සලකා බැලීමේදී, ඔවුන් මොහොමඩ් නබිතුමාගේ පරම්පරාවෙන් පැවත එන බව විශ්වාස කෙරෙන බැවින් ඔහු සෙයියද් යන ගෞරව නාමයෙන් ද හැඳින්වීම සිදුවිය. 

ඔහුගේ මුතුන් මිත්තෝ ඉරානයේ අසර්බයිජාන ප්‍රදේශයට අයත් කමේනෙහ් නගරයේ සිට පැමිණි අය වෙති. 1964 දී ඔහු මොජ්ගාන් සමඟ විවාහ විය. මෙම යුවළට දරුවන් හය දෙනකු සිටින අතර, පුතුන් සිවුදෙනාම පියා මෙන්ම ආගමික අධ්‍යාපනය ලබා පූජකවරුන් ලෙස කටයුතු කරති. ඔහුගේ දරුවන් සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රසිද්ධ දේශපාලන කරළියෙන් බැහැරව සිටීමට උත්සාහ කළද, ඔහුගේ දෙවැනි පුත් මුජ්තබා කමේනි ඉරාන දේශපාලනය තුළ යම් බලපෑමක් ඇති අයෙකි. කමේනිගෙන් පසු ඉරානයේ උත්තරීතර නායකයා බවට පත් වීමට නියමිතව සිටියේ මොහුය. මාධ්‍ය වාර්තා කළේ ඇමෙරිකා සහ ඊශ්‍රායල ප්‍රහාරවලින් මුජ්තබා ද මියගිය බවය. ඊට අමතරව කමේනිගේ දියණිය, එම දියණියගේ දරුවන් ද ඇමෙරිකන් සහ ඊශ්‍රායල ප්‍රහාරවලින් මියගිය බව ද වාර්තා වේ. 

ඊයේ (28) ඉරානයට පහර දීම ආරම්භ කිරීමෙන් පසු ට්‍රම්ප් මාධ්‍ය හමුවේ කළ කථාව.

මීට සුළු මොහොතකට පෙර, එක්සත් ජනපද හමුදාව ඉරානය තුළ ප්‍රබල ප්‍රහාරාත්මක මෙහෙයුම් ආරම්භ කළා. අපගේ අරමුණ වන්නේ ඉතා දරුණු, බිහිසුණු මිනිසුන් පිරිසක් වන ඉරාන පාලන තන්ත්‍රයෙන් එල්ල වන ආසන්න තර්ජන තුරන් කරමින් ඇමෙරිකානු ජනතාව ආරක්ෂා කිරීමයි. ඔවුන්ගේ තර්ජනාත්මක ක්‍රියාකාරකම් එක්සත් ජනපදය, අපගේ හමුදා, විදේශයන්හි පිහිටි අපගේ කඳවුරු සහ ලොව පුරා සිටින අපගේ මිත්‍ර පාර්ශවයන් සෘජුවම අනතුරේ හෙළනවා. වසර 47ක් තිස්සේ ඉරාන පාලන තන්ත්‍රය 'ඇමරිකාවට මරණය' යනුවෙන් මොරගසමින්, එක්සත් ජනපදය, අපගේ හමුදා සහ බොහෝ රටවල අහිංසක ජනතාව ඉලක්ක කර ගනිමින් නිමාවක් නැති ලේ වැගිරීම් සහ සමූහ ඝාතන ව්‍යාපාරයක් ගෙන ගියා. ටෙහෙරානයේ එක්සත් ජනපද තානාපති කාර්යාලය ප්‍රචණ්ඩකාරී ලෙස අත්පත් කර ගැනීමට සහය දෙමින් ඇමරිකානු ප්‍රාණ ඇපකරුවන් දස දහස් ගණනක් දින 444ක් තිස්සේ රඳවා තබා ගැනීම මෙම පාලන තන්ත්‍රයේ මුල්ම ක්‍රියාවන්ගෙන් එකක්. 

1983 දී බීරූට්හි ඇමෙරිකන් හමුදා මැරීන් බැරැක්කයට බෝම්බ ප්‍රහාර එල්ල කර, හමුදා නිලධාරීන් 241 දෙනකු මරා දැමුවේ ඉරාන ඒජන්තවරුන්. 2000 වසරේ ඇමෙරිකන් යූ.එස්.එස් කෝල් යුද නෞකාවට එල්ල වූ ප්‍රහාරය ගැන ඔවුන් දැන සිටියා, සමහර විට ඊට සම්බන්ධ වන්නටත් ඇති. බොහෝ පිරිසක් මිය ගියා. ඉරාන හමුදා ඉරාකයේදී ඇමරිකානු සෙබළුන් සිය ගණනක් මරා දමා ආබාධිත කළා. මෑත වසරවලදී මැදපෙරදිග රැඳී සිටින ඇමරිකානු හමුදාවන්ට මෙන්ම එක්සත් ජනපද නාවික සහ වාණිජ නෞකාවලට සහ ජාත්‍යන්තර නැව් මාර්ගවලට එරෙහිව මෙම පාලන තන්ත්‍රයේ ඒජන්තයින් ගණන් කළ නොහැකි ප්‍රහාර එල්ල කිරීම දිගටම කරගෙන ගියා. 

මෙය මහා පරිමාණ භීෂණයක්, අපි තවදුරටත් මෙයට ඉඩ දෙන්නේ නැහැ. ලෙබනනයේ සිට යේමනය දක්වාත්, සිරියාවේ සිට ඉරාකය දක්වාත්, මෙම පාලන තන්ත්‍රය පොළොව ලෙයින් සහ මස් වැදලිවලින් තෙත් කළ ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායම්වලට අවි ආයුධ, පුහුණුව සහ අරමුදල් ලබා දී තිබෙනවා. ඊශ්‍රායලයට ඔක්තෝබර් 7 වනදා එල්ල වූ බිහිසුණු ප්‍රහාරය දියත් කළේ ඉරානයේ ඒජන්තයෙකු වන හමාස් සංවිධානයයි. එහිදී ඇමරිකානුවන් 46 දෙනකු ඇතුළු අහිංසකයන් 1,000 කට වැඩි පිරිසක් මරා දමා අපේ පුරවැසියන් 12 දෙනකු ප්‍රාණ ඇපකරුවන් ලෙස රැගෙන ගියා. එය ලෝකය මීට පෙර කවදාවත් දැක නැති තරම් කුරිරු දෙයක්. 

ඉරානය යනු ලොව අංක එකේ ත්‍රස්තවාදයට අනුග්‍රහය දක්වන රාජ්‍යයයි. මෑතකදී ඔවුන් විරෝධතාවල නිරත වූ තමන්ගේම පුරවැසියන් දස දහස් ගණනක් මහ මඟදී මරා දැමුවා. එක්සත් ජනපදයේ, විශේෂයෙන්ම මගේ පරිපාලනයේ ප්‍රතිපත්තිය වී ඇත්තේ මෙම ත්‍රස්තවාදී පාලන තන්ත්‍රයට කිසිදා න්‍යෂ්ටික අවියක් ලබා ගැනීමට ඉඩ නොදීමයි. මම එය නැවතත් කියනවා, ඔවුන්ට කිසිදා න්‍යෂ්ටික අවියක් තිබිය නොහැකියි. 

අප පසුගිය ජුනි මාසයේදී ඔපරේෂන් මිඩ්නයිට් හැමර් යටතේ ෆෝඩෝ, නටාන්ස් සහ ඉස්ෆහාන් යන ස්ථානවල පිහිටි එම පාලන තන්ත්‍රයේ න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන් විනාශ කළේ ඒ නිසයි. එම ප්‍රහාරයෙන් පසුව, ඔවුන්ගේ ද්වේෂසහගත න්‍යෂ්ටික අවි හඹා යාම නැවත ආරම්භ නොකරන ලෙස අපි ඔවුන්ට අනතුරු ඇඟවූවා. අපි නැවත නැවතත් එකඟතාවයකට පැමිණීමට උත්සාහ කළා. අපි උත්සාහ කළා. ඔවුන්ට එය කරන්න ඕන වුණා, පස්සේ එපා වුණා. නැවතත් ඕන වුණා, පස්සේ එපා වුණා. ඔවුන් දැන සිටියේ නැහැ මොකක්ද වෙන්නේ කියලා. ඔවුන්ට අවශ්‍ය වුණේ නපුර පුහුණු කරන්න විතරයි. 

කෙසේ නමුත් දශක ගණනාවක් තිස්සේ කළාක් මෙන් ඉරානය එය ප්‍රතික්ෂේප කළා. ඔවුන්ගේ න්‍යෂ්ටික අභිලාෂයන් අත්හැරීමට තිබූ සෑම අවස්ථාවක්ම ඔවුන් බැහැර කළා. අපට තවදුරටත් මෙය ඉවසිය නොහැකියි. ඒ වෙනුවට, ඔවුන් තම න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන නැවත ගොඩනැගීමටත්, යුරෝපයේ අපගේ හොඳම මිතුරන්ට සහ මිත්‍ර රටවලට මෙන්ම විදේශගතව සිටින අපගේ හමුදාවන්ට තර්ජනයක් විය හැකි සහ ඉක්මනින් ඇමරිකානු මව්බිමට ළඟා විය හැකි දිගු දුර මිසයිල නිපදවීම දිගටම කරගෙන යාමටත් උත්සාහ කළා. මෙම පාලන තන්ත්‍රයට තමන්ගේ පණිවිඩය බෙදා හැරීමේ මාධ්‍යයක් ලෙස කවදා හෝ න්‍යෂ්ටික අවි ලැබුණොත් ඔවුන් කෙතරම් දරුණු වේවිද කියා මොහොතකට සිතන්න. 

මේ හේතු නිසා, එක්සත් ජනපද හමුදාව මෙම අතිශය දුෂ්ට, රැඩිකල් ඒකාධිපති පාලනයෙන් ඇමරිකාවට සහ අපගේ ජාතික ආරක්ෂක අවශ්‍යතාවලට එල්ල වන තර්ජන වැළැක්වීම සඳහා දැවැන්ත හා අඛණ්ඩ මෙහෙයුමක් දියත් කර තිබෙනවා. අප ඔවුන්ගේ මිසයිල විනාශ කර ඔවුන්ගේ මිසයිල කර්මාන්තය පොළොවට සමතලා කරනවා. එය සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කර දමනු ඇති. අපි ඔවුන්ගේ නාවික හමුදාව අතුගා දමනවා. කලාපයේ ත්‍රස්තවාදී ඒජන්තයින්ට තවදුරටත් කලාපය හෝ ලෝකය අස්ථාවර කිරීමට හෝ අපගේ හමුදාවන්ට පහර දීමට නොහැකි බවත්, දහස් ගණනක් මිනිසුන් සහ ඇමෙරිකානුවන් මරා දැමීමට ඔවුන්ගේ මාර්ග අසල බෝම්බ භාවිතා කිරීමට නොහැකි බවත් අප සහතික කරනවා. තවද ඉරානයට න්‍යෂ්ටික අවියක් නොලැබෙන බව අපි සහතික කරනවා. එය ඉතා සරල පණිවිඩයක්. ඔවුන්ට කිසිදා න්‍යෂ්ටික අවියක් හිමි වන්නේ නැහැ. 

එක්සත් ජනපද සන්නද්ධ හමුදාවන්ගේ ශක්තියට සහ බලයට අභියෝග නොකළ යුතු බව මෙම පාලන තන්ත්‍රය ඉක්මනින්ම ඉගෙන ගනු ඇති. මම මගේ පළමු පරිපාලන සමයේදී අපගේ හමුදාව යළි ගොඩනැඟුවා. එහි බලය, ශක්තිය හෝ තාක්ෂණයට ආසන්න වීමටවත් හැකි වෙනත් කිසිදු හමුදාවක් ලොව නැහැ. කලාපයේ සිටින ඇමරිකානු සෙබළුන්ට ඇති අවදානම අවම කිරීමට මගේ පරිපාලනය හැකි සෑම පියවරක්ම ගෙන තිබෙනවා. එසේ වුවද—මම මේ ප්‍රකාශය සැහැල්ලුවෙන් කරන්නේ නැහැ—ඉරාන පාලන තන්ත්‍රය උත්සාහ කරන්නේ මිනී මැරීමටයි. ධෛර්ය සම්පන්න ඇමරිකානු වීරයන්ගේ ජීවිත අහිමි විය හැකියි, අපට හානි සිදුවිය හැකියි. 

යුද්ධයකදී එය සාමාන්‍ය දෙයක්. නමුත් අපි මෙය කරන්නේ දැන් වෙනුවෙන් නෙවෙයි, අපි මෙය කරන්නේ අනාගතය වෙනුවෙන්. මෙය උදාර මෙහෙයුමක්. ඇමෙරිකානුවන්ට සහ අපගේ දරුවන්ට න්‍යෂ්ටික අවි සහිත ඉරානයකින් කිසිදා තර්ජනයක් නොවන බව සහතික කිරීම සඳහා තම ජීවිත අවදානමට ලක් කරන සෑම සෙබළකු වෙනුවෙන්ම අප යාච්ඤා කරනවා. අනතුරේ සිටින අපගේ සියලුම වීරයන් ආරක්ෂා කරන ලෙස අපි දෙවියන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින අතර, ඔහුගේ උපකාරයෙන් අපේ හමුදාවේ පිරිමින් සහ කාන්තාවන් ජයග්‍රහණය කරනු ඇතැයි අපි විශ්වාස කරනවා. 

අප සතුව ලොව හොඳම පිරිස සිටින අතර ඔවුන් ජය ගනු ඇති. ඉස්ලාමීය විප්ලවවාදී ආරක්ෂක බලකායේ සාමාජිකයින්ට, සන්නද්ධ හමුදාවන්ට සහ සියලුම පොලිස් නිලධාරීන්ට මම අද රාත්‍රියේ පවසන්නේ, ඔබ ඔබේ ආයුධ බිම තබා යටත් වෙන්න. ඔබට සමාව ලැබෙනවා. එසේ නොකරන්නේ නම්, ස්ථිර මරණයකට ඔබ මුහුණ දිය යුතුයි. ඒ නිසා ඔබේ ආයුධ බිම තබන්න. අවසාන වශයෙන්, ඉරානයේ ශ්‍රේෂ්ඨ, ආඩම්බර ජනතාවට මම අද රාත්‍රියේ පවසන්නේ, ඔබේ නිදහසේ හෝරාව උදා වී ඇති බවයි. ආරක්ෂිතව සිටින්න. ඔබේ නිවසින් බැහැර නොවන්න. පිටත ඉතා අනතුරුදායකයි. හැමතැනම බෝම්බ පතිත වේවි. අපේ වැඩේ ඉවර වුණාම, ඔබේ රජය භාරගන්න. එය ලබාගැනීම ඔබට අයිතියි. මෙය බොහෝ විට පරම්පරා ගණනාවකට ඔබට ලැබෙන එකම අවස්ථාව වනු ඇතැයි මා විශ්වාස කරනවා. 

වසර ගණනාවක් තිස්සේ ඔබ ඇමරිකාවේ උදව් ඉල්ලා සිටියත් එය ඔබට ලැබුණේ නැහැ. අද රාත්‍රියේ මම කිරීමට සූදානම් දේ කිරීමට කිසිදු ජනාධිපතිවරයෙකු කැමති වුණේ නැහැ. දැන් ඔබට අවශ්‍ය දේ ලබා දෙන ජනාධිපතිවරයෙක් ඉන්නවා, ඒ නිසා බලමු ඔබ එයට ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ කොහොමද කියලා. ඇමරිකාව අතිමහත් ශක්තියකින් සහ විනාශකාරී බලයකින් ඔබට සහාය දෙනවා. ඔබේ ඉරණම පාලනය කිරීමටත්, ඔබට ළඟා විය හැකි සෞභාග්‍යමත් සහ තේජාන්විත අනාගතය මුදා හැරීමටත් දැන් කාලයයි. ක්‍රියාත්මක වීමට මොහොත මෙයයි. එය මඟ හැරීමට ඉඩ නොදෙන්න. 

CNN ඇසුරිනි
තව කියවන්න

Feb 28, 2026

කොණ්ඩේ යනවට ආලෝක තොප්පියක්

February 28, 2026
හිසකෙස් ගැලවී යෑම සහ තට්ටය පෑදීම සඳහා සාර්ථක විසඳුමක් ලෙස දකුණු කොරියාවේ උසස් විද්‍යා හා තාක්ෂණ ආයතනයේ විද්‍යාඥයන් පිරිසක් විශේෂිත ආලෝක තොප්පියක් නිර්මාණය කර ඇති බව ඔබ දන්නවද?

සාමාන්‍යයෙන් හිසකෙස් වර්ධනය වන මූලික සෛල වයසට යෑමත් සමඟ ඒවායේ ක්‍රියාකාරීත්වය අඩාල වී කෙස් ගැලවී යාම ආරම්භ වෙයි. මෙම නව පර්යේෂණය මඟින් සොයාගෙන ඇත්තේ විශේෂිත ආලෝක කිරණ මඟින් එම සෛල නැවත සක්‍රිය කළ හැකි බවය. 

මෙම උපකරණය සඳහා ‘නියර් ඉන්ෆ්‍රාරෙඩ්’ (Near-infrared) නම් අධෝරක්ත කිරණවලට ආසන්න අතිවිශේෂ ආලෝක පද්ධතියක් භාවිතයට ගැනෙයි. රසායනාගාර පරීක්ෂණවලදී තහවුරු වී ඇත්තේ, මෙම ආලෝකය මඟින් හිසකෙස් සෛල වයසට යෑමට බලපාන එන්සයිම වර්ගය සියයට 92 කින් පමණ අඩු කරන බවය. 

මෙහි ඇති සුවිශේෂත්වය නැනෝ මීටර් 730 ත් 740 ත් අතර පරාසයක පවතින මෙම ආලෝකය හිසකෙස් නැවත වර්ධනය කරන සෛල උත්තේජනය කිරීමට වඩාත් සුදුසුම මට්ටම වීමය. වර්තමානයේ පවතින ලේසර් ප්‍රතිකාර ක්‍රම මෙන් නොව, මෙම නව ක්‍රමවේදය සඳහා ඉතා තුනී සහ නම්‍යශීලී කාබනික ප්‍රකාශ විමෝචන දියෝඩයක් (OLED) සහිත තාක්ෂණයක් භාවිත කර ඇත. 

 එබැවින්, මෙම ආලෝක පද්ධතිය ඕනෑම කෙනකුගේ හිසට සරිලන පරිදි සකස් කළ හැකි අතර, සාමාන්‍ය තොප්පියක් ලෙස ඉතා සුවපහසු ලෙස පැලඳීමට හැකියාව ඇති බව පැවැසෙයි. 

මෙහිදී හිස් කබල පුරා එක හා සමානව ආලෝකය පැතිරී යන බැවින් ප්‍රතිකාරය වඩාත් ඵලදායී වන බව විද්‍යාඥයෝ පෙන්වා දෙති. හිසකෙස් ගැලවී යාම සඳහා දැනට භාවිතා කරන බොහෝ ඖෂධවලින් විවිධ අතුරු ආබාධ ඇති වීමේ අවදානමක් පවතී. 

එසේ වුවත්, මෙම නව ආලෝක ප්‍රතිකාර ක්‍රමය ආරක්ෂිත සහ පහසු විකල්පයක් වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. දැනට රසායනාගාර මට්ටමින් සාර්ථක වී ඇති මෙම උපාංගය, ඉදිරියේදී මිනිසුන් යොදාගෙන සිදුකරන සායනික පරීක්ෂණවලින් පසුව පොදු ජනතාව සඳහා වෙළඳපොළට නිකුත් කිරීමට නියමිත බව පැවැසෙයි. 

ලුසිත ජයමාන්න 
NDTV ඇසුරිනි
තව කියවන්න

ඇමෙරිකාව-ඊශ්‍රායලය-ඉරානය පැටළෙයි

February 28, 2026
මුළු ලෝකයේම අවධානය යොමු වී ඇත්තේ මැදපෙරදිග කලාපයටය. ඉරාන ඉස්ලාමීය රජය අඩපණ කිරීමේ අරමුණි ඇමෙරිකා ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සහ ඊශ්‍රායල අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු එක් වී, ඉරානයට ගුවන් ප්‍රහාර එල්ල කිරීම අරඹා ඇත. 

තෙහෙරානයේ ඉරාන ජනාධිපති මන්දිරය සහ ඉරාන උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා අලි කමේනිගේ කාර්යාලය ඉලක්ක කර ගනිමින් ගුවන් ප්‍රහාර එල්ල විය. ඉරාන ජනාධිපති මෙසූඩ් පෙසෙෂ්කියන්ට හෝ උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා අලි කමේනිට හෝ අනතුරක් නොමැති බවත්, දැඩි ආරක්ෂක රැකවල් මධ්‍යයේ ඔවුන් දෙදෙනා රහසිගත ස්ථානයකට රැගෙන ගිය බවත් පැවැසෙයි. ඉරානය එල්ල වන ප්‍රහාරවලට ප්‍රතිචාර දක්වමින්, ඊශ්‍රායලයටත්, මැදපෙරදිග කලාපයේ ඇමෙරිකන් හමුදා කදවුරු සහ ඇමෙරිකන් ඉලක්කවලටත් ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට පටන් ගෙන ඇත. 

 ඇමෙරිකා යුද දෙපාර්තමේන්තුවට අනුව, ඔවුන් ඉරාන ඉස්ලාසීය රෙජීමයට එරෙහිව ක්‍රියාත්මක කර ඇති හමුදා මෙහෙයුම නම් කර ඇත්තේ 'එපික් ෆියුරි' Epic Fury යන නමිනි. ට්‍රම්ප් සදහන් කර ඇති පරිදි, 'එපික් ෆියුරි' මෙහෙයුමේ අරමුණ ඉරානයේ මිසයිල පද්ධති සහ න්‍යෂ්ටික මධ්‍යස්ථාන මුළුමනින්ම විනාශ කර දැමීමය. ඊශ්‍රායල අග්‍රාමාත්‍යවරයාට අනුව, එරට ඉරානයට එරෙහිව ක්‍රියාත්මක කළ හමුදා මෙහෙයුම නම් කර ඇත්තේ 'ලයන්ස් රෝර්' Operation Lion’s Roar හෙවත් හෙවත් සිංහ ගර්ජනාව යනුවෙනි. 

මීට මාස කීපයකට පෙර ඊශ්‍රායලය ඉරානය සමහ ගැටුම් ඇති කර ගත්තේය. ඒම හමුදා මෙහෙයුම Rising Lion යනුවෙන් හැදින්විණි. Operation Lion’s Roar මෙහෙයුම Rising Lion මෙහෙයුමට වඩා දරුණු යැයි ඊශ්‍රායලය පවසා ඇත. ඇමෙරිකාවට සහ ඊශ්‍රායලයට ප්‍රතිචාර දක්වමින්, ඉරානය ආරම්භ කළ හමුදා මෙහෙයුම ටෲ ප්‍රොමිස් True Promise 4 හෙවත් සැබෑ පොරොන්දුව යනුවෙන් නම් කර ඇත. 

මේ අතර, මැදපෙරදිග සහ ඒ අවට රටවල පිහිටි ගමනාන්ත සහ ගුවන් අවකාශ භාවිතා කරමින් ක්‍රියාත්මක වන ගුවන් ගමන් වාර තාවකාලිකව අත්හිටුවීමට ශ්‍රීලංකන් ගුවන් සමාගම සහ ෆිට්ස් ගුවන් සමාගම තීරණය කර ඇති බැවින් එම ගමනාන්තය බලා ගමන් කිරීමට සූදානමින් සිටින ගුවන් මගීන් ගුවන්තොටුපොට පැමිණීමට පෙර තම ගුවන් ගමන් නියෝජිතයා හෝ ගුවන් සමාගම සමග සම්බන්ධ වීමෙන් ගුවන් ගමන් පිළබඳව දැනුවත් වන ලෙස ශ්‍රී ලංකා සිව්ල් ගුවන්සේවා අධිකාරිය නිකුත් කළ නිවේදනයක දැක්වෙයි. 

මේවනවිට මැදපෙරදිග සහ ඒ අවට කලාපයේ ඇතිවී තිබෙන යුදමය වාතාවරණය හේතුවෙන් එම ගුවන් අවකාශ වසා දැමීම හේතුකොට ගෙන මෙම තීරණය ගෙන තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවෙන් පිටත්වන සහ පැමිනෙන ගුවන් යානා වෙනුවෙන් සහ මගීන් වෙනුවෙන් පහසුකම් සැලසීමට විශේෂ වැඩපිළිවෙලක් සිව්ල් ගුවන්සේවා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් සහ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී කපිතාන් දමින්ද රඹුක්වැල්ල මහතා ගේ මූලිකත්වයෙන් ක්‍රියාත්මක වන බව ශ්‍රී ලංකා සිව්ල් ගුවන්සේවා අධිකාරිය පෙන්වා දෙයි. 

 අවශ්‍යතා මත ගුවන් ගමන් යොමුකිරීමට සිදුවුව හොත් මත්තල ගුවන්තොටුපොල ද ඒ සදහා සූදානම් කර ඇති බවත් අනවශ්‍ය බියක් ඇතිකර නොගන්නා ලෙසත් ශ්‍රී ලංකා සිවිල් ගුවන්සේවා අධිකාරිය දැනුම් දෙයි මැදපෙරදිග රටවල මේ වන විට ඇතිවී තිබෙන නොසන්සුන්කාරී තත්ත්වය හමුවේ එම රටවල සිටින ශ්‍රී ලාංකිකයින් සම්බන්ධයෙන් නිරන්තරයෙන් සමීපව නිරීක්ෂණය කරන බව විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය නිවේදනය කරයි. 

එතෙර සිටින ලාංකිකයන්ට ඒ ඒ රටවල රජය විසින් ලබා දී ඇති උපදෙස් සහ ශ්‍රී ලංකා තානාපති හා කාර්යාල හරහා ලබා දී ඇති මගපෙන්වීම තරයේ පිළිපදින ලෙස ඉල්ලා සිටින බවද අමාත්‍යංශය කියයි. මෙම තත්වය හමුවේ අමාත්‍යාංශය මඟින් විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශය පැය 24 පුරා ක්‍රියාත්මක මෙහෙයුම් මැදිරියක් ස්ථාපනය කර ඇති අතර හදිසි අවස්ථාවකදී පහත සඳහන් දුරකථන අංකවලින් තොරතුරු විමසීම් කළ හැකි බව විදේශ අමාත්‍යංශය දැනුම් දෙයි. WhatsApp/Imo +94 71 980 2822 Hot line 1989
තව කියවන්න

Feb 26, 2026

එල් මෙන්චෝට වැරදුණු හැටි

February 26, 2026
ලතින් ඇමෙරිකානු කලාපය ලෝකයේ මත්ද්‍රව්‍ය නිෂ්පාදනය සහ ජාවාරම් කිරීමේ ප්‍රධානතම මධ්‍යස්ථානය බව අමුතුවෙන් කිවයුතු නොවෙයි. ලෝකයේ කොකේන් නිෂ්පාදනයෙන් බහුතරයක් සිදුවන්නේ කොලොම්බියාව, පේරු සහ බොලිවියාව යන රටවල් කේන්ද්‍ර කරගනිමිනි. මෙක්සිකෝව කේන්ද්‍ර කරගනිමින් හෙරොයින් සහ කෘත්‍රිම මත්ද්‍රව්‍ය වන මෙතම්පෙටමින් (අයිස්) සහ ෆෙන්ටැනයිල් නිෂ්පාදනය ඉහළ ගොස් ඇත. 

මෙම කලාපයේ මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම පාලනය කරන්නේ ඉතා සංවිධානාත්මක සහ ප්‍රචණ්ඩකාරී කල්ලි මගිනි. මේ කල්ලි කාටල් යන නමින් හැඳින්වෙයි. මෙක්සිකෝවේ මෙවැනි අපරාධ කල්ලි කීපයක් ක්‍රියාත්මක වෙයි. මෙම කල්ලි නීතියට බය නැත. නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන පොලිස් නිලධාරීන්, නීතීඥවරුන් අමු අමුවේ මරා දමන්නේ ප්‍රසිද්ධියේ දෙනෝ දාහක් ඉදිරියේය. ඔවුහූ මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම්වලට අමතරව, පැහැර ගැනීම්, කප්පම් ගැනීම් සහ මිනිස් ජාවාරම් ආදියෙහි නියැළෙති. ඇතැම් නගර පමණක් නොව පළාත් පවා මොවුන්ගේ අණසක යටතේ පවතී.

මෙක්සිකෝවේ මෙවැනි ප්‍රධාන කල්ලි (කාටල්) දෙකකි. 'සිනලෝආ කාටලය‘ සහ ‘ජැලිස්කෝ නිව් ජෙනරේෂන් කාටලය‘ යනු ඒවාය. පසුගිය දින කීපය තිස්සේ මෙක්සිකෝව නොසන්සුන් විය. මහමඟ බස් රථ ගිනිබත් කෙරුණි. මෝටර් රථ ගිනිබත් කෙරුණි. රජයේ කාර්යාල සහ ගොඩනැගිලිවලට ප්‍රහාර එල්ල විය. ඉන්ධන පිරවුම්හල්වලට ප්‍රහාර එල්ල විය. ගුවන්තොටුපොළවලට ප්‍රහාර එල්ල විය. මෙක්සිකෝවේ පළාත් කීපයක් පුරා භීෂණය පැතිරෙන්නට විය. වැසියන් නිවෙස්වලට වී සිටියේ නිවසින් පිටතට යෑමට බියෙනි. 

ඇමෙරිකාව සහ බටහිර යුරෝපා රටවල් පමණක් නොව, ඉන්දියාව පවා මෙක්සිකෝවේ සිටින තම වැසියන්ට අනතුරු ඇඟවීමක් කළේ මෙක්සිකෝවෙන් වහා පිටවෙන්න යැයි උපදෙස් දෙමිනි. මෙක්සිකෝව මේ අයුරින් නොසන්සුන් වූයේ, මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරමේ නියුතු ජැලිස්කෝ නිව් ජෙනරේෂන් කාටලයේ සන්නද්ධ කල්ලි නායකයා වූ නෙමේසියෝ රුබෙන් ඔසෙගුවෙරා සර්වන්ටෙස් හෙවත් ‘එල් මෙන්චෝ’ මරා දැමීමට මෙක්සිකෝ හමුදාව සමත් වීමත් සමඟය. දශක ගණනක් නීතියෙන් බේරී සැඟවී සිට, මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම්වල නියැළෙමින්, වචනයෙන් කිව නොහැකි ආකාරයේ බිහිසුණු අපරාධ සිදු කළ ‘එල් මෙන්චෝ’ට අවසානයේ වැඩ වැරදුණේ තරුණියක නිසාය. 

ජැලිස්කෝ නිව් ජෙනරේෂන් කාටලයේ රජදහන ලෙස සැලකෙන්නේ මෙක්සිකෝවේ ජලිස්කෝ ප්‍රාන්තයේ කඳුකර ප්‍රදේශයයි. ජැලිස්කෝ නිව් ජෙනරේෂන් කල්ලි සන්නද්ධ සාමාජිකයන්ගේ ඇසට හොරා නීති නිලධාරීන්ට මෙම ප්‍රදේශයට පය තැබීමට පවා නොහැක. ඔවුන්ට හසුවූවොත් අත්වන්නේ කුරිරු මරණයකි. පසුගිය දශක කීපයේ ‘එල් මෙන්චෝ’, මෙම කඳුකර පළාතේ සැඟවී ජීවත් වූයේ ඔහුගේ විශ්වාසනීය ආරක්ෂකයන් පිරිවරා ගනිමිනි. ‘එල් මෙන්චෝ’ සහ ඔහුගේ කල්ලිය මෙක්සිකෝවට පමණක් නොව, ඇමෙරිකාවට ද හිසරදයක් විය. ඇමෙරිකාවට මෙතම්පෙටමින් (අයිස්) සහ ෆෙන්ටැනයිල් සැපයීම සිදු වන්නේ ජැලිස්කෝ නිව් ජෙනරේෂන් කාටලය හරහාය. 
ඇමෙරිකාව, ‘එල් මෙන්චෝ’ගේ හිසට ඇමෙරිකන් ඩොලර් මිලියන 15,000 ක ත්‍යාගයක් නියම කර තිබුණේ ද එහෙයිනි. මෙක්සිකෝ ආරක්ෂක අංශ, බද්ධි අංශ සහාය ඇතිව ‘එල් මෙන්චෝ’, අල්ලා ගැනීමට නොයෙක් ආකාරයේ සැලැසුම් ක්‍රියාත්මක කළ නමුත් එය සාර්ථක වූයේ නැත. මෙක්සිකෝ යනු ඇමෙරිකාවේ අසල්වැසියාය. ලතින් ඇමෙරිකා කලාපයේ මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම්කරුවන් ත්‍රස්තවාදීන් ලෙස නම් කරමින්, ට්‍රම්ප් පරිපාලනය ඔවුන්ට එරෙහි සටනක් ආරම්භ කර ඇත. 

ට්‍රම්ප්ගේ අණින්, ඇමෙරිකන් හමුදා වෙනිසියුලාවට ගොස්, වෙනිසියුලා ජනාධිපති නිකලස් මදුරෝ සහ බිරිඳ සීලියා කුදලාගෙන ආවේ ද ඔවුන් දෙදෙනා මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම් කල්ලිවලට සහාය සහ අනුග්‍රහය ලබා දෙන බවට චෝදනා නගමිනි. එම චෝදනා සම්බන්ධයෙන් ඇමෙරිකාවේ නඩු විභාගයක් පැවැත්වෙයි. 

‘එල් මෙන්චෝ’ට එරෙහිව මෙක්සිකෝ රජය පියවර ගත්තේ, මෙක්සිකෝවේ මත්ද්‍රව්‍ය කල්ලි වහා අඩපණ කිරීමට පියවර ගන්නැයි ඇමෙරිකන් ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් මෙක්සිකෝ ජනාධිපතිනී ක්ලෝඩියා ෂෙයින්බෝම්ට ලොකු පීඩනයක් එල්ල කිරීමත් සමඟය‍. මෙක්සිකෝවේ ජනාධිපති ධුරයට පත් පළමු කාන්තාව ෂෙයින්බෝම්ය. ඇය ජනාධිපති ධුරය බාර ගත්තේ 2024 ඔක්තෝබර් 1 වැනිදාය.

‘එල් මෙන්චෝ’ අල්ලා ගැනීමට මාන බලමින් සිටි මෙක්සිකෝ බුද්ධි අංශවලට ඇමෙරිකන් බුද්ධි අංශවල සහාය ලැබුණි. මේ බව මෙක්සිකෝ රජය අවධාරණය කර ඇත. ‘එල් මෙන්චෝ’ ජලිස්කෝ කඳුකර ප්‍රදේශයේ සැඟවී සිටින බව බුද්ධි අංශ දැන සිටියත්, සැඟවී සිටින තැන නිශ්චිතව දැන ගැනීමට ක්‍රමයක් නොතිබුණි. ඒ අනුව, බුද්ධි අංශ වැඩි අවධානය යොමු කළේ ‘එල් මෙන්චෝ’ ඇසුරු කරන අය කෙරෙහිය. ‘එල් මෙන්චෝ’ගේ පෙම්වතිය යැයි කියන ළාබාල තරුණියක ගැන විස්තර බුද්ධි අංශ දැනගත්තේ ඒ අනුවය. 
මරීයා ජුලීසා

මේ තරුණිය යන එන තැන් ගැන බුද්ධි අංශ විමසිල්ලෙන් පසුවිය. මේ ළාබාල පෙම්වතිය ගැන විස්තර මෙක්සිකෝ රජය අනාවරණය කර නැත. එසේ වුවත් මාධ්‍ය වාර්තා අනුව, මැය 25 හැවිරිදි මරීයා ජුලීසාය. මැය සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ජනප්‍රිය තැනැත්තියකි. නිරූපිකාවකි. සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ඇයට ආදරය කරන අගේ වීඩියෝ නරඹන ෆලොවර්ස් ගණන මිලියන 3.5 කි. 

මරීයා ජුලීසා ‘එල් මෙන්චෝ’ගේ ළාබාල පෙම්වතිය බව මාධ්‍ය ආයතන කීපයක් තහවුරු කර ඇති අතර ඉකුත් සති අන්තයේ ජුලීසා සිටියේ ‘එල් මෙන්චෝ’ සමඟ බව ද එම මාධ්‍ය ආයතන පවසයි. ඒ ඔවුන්ට ලැබුණු තොරතුරු අනුවය. මෙක්සිකෝ ආරක්ෂක අංශවලට ‘එල් මෙන්චෝ’ සිටින තැන නිවැරදිව දැන ගැනීමට හැකිවූයේ ද ඇය නිසාය. මේ විස්තර ප්‍රසිද්ධියට පත් වෙද්දී මේවනවිට ජුලීසාට මරණ තර්ජන එල්ල වීමට පටන් ගෙන ඇත. තමන් සහ ‘එල් මෙන්චෝ’ අතරේ කිසිදු සම්බන්ධයක් නොමැති බව ජුලීසා තරයේ පවසා තිබේ. 

නිල නොවන වාර්තා අනුව, මරීයා ජුලීසා ඉකුත් සති අන්තයේ සිටියේ ‘එල් මෙන්චෝ’ගේ තුරුළේය. මෙක්සිකෝ හමුදාවට, ‘එල් මෙන්චෝ’ සිටින තැන ගැන ඔත්තුව දුන්නේ ඇයයි. ඒ අනුව, පසුගිය 22 වැනිදා ඉරිදා මෙක්සිකෝ හමුදාව ‘එල් මෙන්චෝ’ දඩයම ඇරැඹිණි. මෙක්සිකෝ හමුදාව, නියමුවන් රහිත ඔත්තු නිරීක්ෂණය ඩ්‍රෝන යානා සහ හෙලිකොප්ටර් යානා යොදා ගනිමින්, ‘එල් මෙන්චෝ’ සැඟවී සිටි ස්ථානය වට කළේය. 

‘එල් මෙන්චෝ’ට අයිති බල ප්‍රදේශයේ දී ඔහු වට කිරීම දිවි පරදුවට තැබීමක් බව මෙක්සිකෝ සොල්දාදුවෝ දැන සිටියහ. එසේ වුවත් ඔවුන් ඒ අවදානම ගත්තේ, ‘එල් මෙන්චෝ’ කල්ලිය සිටින්නේ නීතියට ඉහළින් නොවන බව පෙන්වමිනි. ‘ජලිස්කෝ නිව් ජෙනරේෂන්’ කල්ලි සාමාජිකයන් සහ හමුදාව අතරේ දරුණු මෙන්ම බිහිසුණු අවි ගැටුමක් ඇවිළුණි. 

‘එල් මෙන්චෝ’ තමන්ගේ සාක්කුවේ සිටි දේශපාලනඥයන්, පොලිස් ලොක්කන් ආදී සැමට ඇමතුම් දුන්නේ ගැලවීමට මඟක් සොයමිනි. කිසිවක් සාර්ථක නොවිණි. අවි ගැටුමෙන් හමුදා සෙබළුන් ඇතුළු මෙක්සිකානු ආරක්ෂක අංශ සාමාජිකයෝ විසි දෙදෙනෙක් ජීවිතක්ෂයට පත්වූහ. මියගිය ‘ජලිස්කෝ නිව් ජෙනරේෂන්’ කල්ලි සාමාජිකයන් ගණන 30 කට වැඩිය. 
මෙක්සිකෝ ජනපතිනිය සහ හමුදාපති මෙහෙයුම ගැන පැහැදිලි කරමින් ...

අති නවීන ගිනිඅවි, රොකට් විදින ආදිය අපරාධ කල්ලි සාමාජිකයන් සතුව තිබී පසුව මෙක්සිකෝ ආරක්ෂක අංශ අතට පත්විය. බරපතල ලෙස තුවාල ලැබූ ‘එල් මෙන්චෝ’ මියගොස් ඇත්තේ රෝහලට රැගෙන යද්දීය. ‘එල් මෙන්චෝ’ මියගිය බව දැනගත් සැණින්, ‘ජලිස්කෝ නිව් ජෙනරේෂන්’ සාමාජිකයන් වියරු වැටුණු අතර ඔවුහූ ඔවුන්ගේ ආධිපත්‍යය පතුරුවන පළාත්වල සහ නගරවල ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා ආරම්භ කළහ. අපරාධ කල්ලි සාමාජිකයන් වියරු වැටී සිදු කරන ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා මැඩලීමට මෙක්සිකෝ ආරක්ෂක පියවර ගනිමින් සිටින බවත්, රටේ ආරක්ෂාව ගැන බිය විය යුතු නැති බවත් මෙක්සිකෝ ජනාධිපතිනිය ජාතිය අමතමින් අවධාරණය කළාය. 

‘එල් මෙන්චෝ’ගේ අභාවයත් සමඟ ‘ජලිස්කෝ නිව් ජෙනරේෂන්’ කල්ලිය අභ්‍යන්තරයේ දැවැන්ත බල අරගලයක් නිර්මාණය වී ඇතැයි පැවැසෙයි. ඒ, කල්ලියේ මීළඟ නායකයා වන්නේ කවුරුදැයි යන්න සම්බන්ධයෙනි. ඒ අනුව කල්ලියේ සාමාජිකයන් අතරේ ද ගැටුම් පවතින බව වාර්තා වේ. මෙක්සිකෝවේ ජලිස්කෝ සහ කොලිමා ප්‍රාන්තවල ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා සහ වෙඩි හුවමාරු ඉහළ ගොස් ඇතැයි ද පැවැසෙයි. ‘ජලිස්කෝ නිව් ජෙනරේෂන්’ කල්ලියේ ප්‍රතිවාදියා ලෙස සැලකෙන්නේ ‘සිනලෝවා කාටෙල්’ කල්ලියයි. 

මේ වනවිට ‘ජලිස්කෝ නිව් ජෙනරේෂන්’ කල්ලියට අභියෝග කරමින් ‘සිනලෝවා’ කල්ලිය ‘ජලිස්කෝ නිව් ජෙනරේෂන්’ කල්ලියට අයත් බල ප්‍රදේශ අල්ලා ගැනීමට උත්සාහ ගනිමින් සිටින බව ද පැවැසෙයි. ‘ජලිස්කෝ නිව් ජෙනරේෂන්’ කල්ලිය පිහිටුවීම සිදු කළේ ‘එල් මෙන්චෝ’ බැවින් එහි පාලනය ඔහුගේ දියණිය වන ජෙසිකා ජොආනා ඔසෙගුවේරාට හිමිවිය යුතු බව පැවැසෙයි. ජෙසිකා ජොආනා ඔසෙගුවේරා අපරාධ රැජිනක ලෙස ප්‍රකට තැනැත්තියකි. 

නෙමේසියෝ රුබෙන් ඔසෙගුවේරා සර්වන්ටෙස් හෙවත් ‘එල් මෙන්චෝ‘ උපත ලබා ඇත්තේ 1966 ජූලි 17 වන දින මෙක්සිකෝවේ මිකොකාන් පළාතේ දිළිඳු පවුලකටය. කුඩා කල සිටම ඔහු අලිගැටපේර වගාවන්හි සහ පසුව මත්ද්‍රව්‍ය වගාවන්හි අත් උදව්කරුවකු ලෙස කටයුතු කළ බව පැවැසෙයි. ඔහු කලක් මෙක්සිකෝවේ පොලිස් නිලධාරියෙකු ලෙස ද සේවය කර ඇති අතර, පසුව ඉන් ඉවත්ව අපරාධ ලෝකයට පිවිස සිය බලය ව්‍යාප්ත කළ බව පැවැසෙයි. 

‘එල් මෙන්චෝ විවාහ වූයේ මත්ද්‍රව්‍ය ජාල සමඟ සමීප සබඳතා පැවැත්වූ පවුලක සාමාජිකාවක වන රොසලින්ඩා ගොන්සාලෙස් වැලෙන්සියා සමඟය. මැය ද එසේ මෙසේ තැනැත්තියක නොවෙයි. සිත්පිත් නැති අපරාධකාරියකි. ‘එල් මෙන්චෝ’ සහ වැලෙන්සියාට දරුවන් තිදෙනකු සිටින අතර, වැඩිමහල් පුත්‍රයා රුබෙන් ඔසෙගුවේරා (මොහු එල් මැන්චිටෝ යන නමින් හැඳින්වෙයි. මොහුද දරුණු අපරාධ කල්ලි සාමාජිකයකු සහ ජාවාරම්කරුවෙකි.) මේ වන විට සිටින්නේ ඇමරිකාවේ සිරගතවය. 

ලුසිත ජයමාන්න 
අල් ජසීරා ඇසුරිනි
තව කියවන්න

රෂ්මිකාට විජේට මංගල සීනු

February 26, 2026
දකුණු ඉන්දීය සිනමාවේ වැඩිපුරම කතාබහට ලක්වන සුසංයෝගය; රෂ්මිකා මන්දානා සහ විජේ දේවරකොණ්ඩාගේ විවාහ මංගල උත්සවය අද (26) පැවැත්විණි. මාධ්‍ය වාර්තා කර ඇත්තේ මෙය වසරේ විවාහ මංගල උත්සවය යනුවෙනි. ඉන්දීය අග්‍රාමාත්‍ය නරේන්ද්‍ර මෝදි පවා රෂ්මිකා මන්දානා සහ විජේ දේවරකොණ්ඩාට සුබ පැතුම් එක් කළ බව ද පැවැසෙයි.

ප්‍රේම සබඳතාවක් පිළිබඳ කෙතරම් කටකතා පැවැතුණත් කිසිම විටක ඒ පිළිබඳ නිල වශයෙන් තහවුරු නොකළ විජේ දේවරකොණ්ඩා සහ රශ්මිකා මන්දනා විවාහයට දින කිහිපයක් ඉතිරිව තිබියදී එය අනාවරණය කරේ ඔවුන්ගේ බැඳීමට අපූරු වටිනාකමක් එක් කරමිනි. ඔවුන් නිල වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කළ ආකාරයට 'The wedding of VIROSH' විවාහ උත්සවය ඉන්දියාවේ රාජස්ථාන ප්‍රනාත්යේ උදයිපූර් නගරයේදී සාම්ප්‍රදායට අනුව පැවැත්විණි.
ඉන්දියාවේ විවාහ නගර‍ය ලෙස හැඳින්වෙන්නේ රාජස්ථාන ප්‍රාන්තයයි. VIROSH යන නම විජේ සහ රෂ්මිකා යන නම් දෙකේ එකතුවයි. මේ නම යෝජනා කර ඇත්තේ විජේ සහ රෂ්මිකාගේ රසික රසිකාවියන්ය. මාධ්‍ය වාර්තා කරන ආකාරයට, මංගල උත්සවයට ජංගම දුරකතන තහනම් කෙරුණි. උත්සවයට පැමිණෙන කිසිදු ආරාධිතයකුට ජංගම දුරකථන රැගෙන ඒමට අවසර නොලැබුණු අතර, නිල ඡායාරූප හා වීඩියෝ කණ්ඩායමද රහස්‍යතා ගිවිසුම් අත්සන් කෙරුණු බව ද පැවැසිණි. 

විවාහ මංගල උත්සවයේ අයිතිය ලබා ගැනීමට Netflix සමාගම ඉන්දියානු කෝටි 60ක මුදලක් ලබා දීමට යෝජනා කළ බව ද පැවැසෙයි. කෙසේ නමුත් යුවල එය ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත. ඒ තම විවාහය මිල කළ නොහැකි යැයි පවසමිණි. 
මංගල උත්සවයට ඇරැයුම් ලැබ සිටියේ සමීපතම පවුල් සාමාජිකයන් සහ අතිශය සමීප මිතුරන් කිහිප දෙනකුට පමණි. එම මිතුරන් අතර සිනමා ක්ෂේත්‍රයේ ජනප්‍රිය පුද්ගලයන් කීප දෙනෙක් ද සිටියහ.

සම්ප්‍රදායන්ට ගරු කරමින් විවාහයට පෙර සම්ප්‍රදායික උත්සව දෙකක් ද පැවැත්විණි. රෂ්මිකාගේ මවගේ පාර්ශවයේ ඥාතීන් විසින් ඇගේ නිවසේ පැවැත්වූ උත්සවයක් සහ විජේගේ පවුල විසින් සංවිධානය කළ තවත් උත්සවයක් ද ඒ අතර වෙයි. 

විවාහයෙන් අනතුරුව මාසයක කාලයක් වෘත්තීය කටයුතු වලින් විවේක ගනිමින් මධුසමය ගත කිරීමට නව යුවල බලාපොරොත්තු වෙයි. 
රෂ්මිකා මන්දානා සහ විජේ දේවරකොණ්ඩා පෙම්වතුන් ලෙස රසික හදවත් දිනා ගත්තේ, 2018 වසරේ තිරගත වූ "ගීතා ගෝවින්දම්" (Geetha Govindam) චිත්‍රපටයෙහන් බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නොවෙයි. ඔවුන් පෑ දක්ෂ රංගනය සහ ඔවුන් අතර තිබූ අපූර්ව ගැලපීම නිසා ප්‍රේක්ෂකයන් අතර ඔවුන් එකවරම ජනප්‍රිය විය. 

ඉන්පසුව "ඩියර් කොම්රඩ්" (Dear Comrade) චිත්‍රපටයේදී ද මෙම සුසංයෝගය දැකගත හැකි වූ අතර, එතැන් පටන් මොවුන් දෙදෙනා සැබෑ ජීවිතයේදීත් පෙම්වතුන් බවට තදින්ම කටකතා පැතිරෙන්නට විය. ඒ සෑම අවස්ථාවකම රෂ්මිකා මෙන්ම විජේ ද කියා සිටියේ දෙදෙනා හොඳ යහළුවන් පමණක් බවය. කෙසේ නමුත් දෙදෙනාගේ වසර 8 ක ප්‍රේමය, විවාහයෙන් කෙළවර වීම ගැන රසික රසිකාවියෝ සතුට පළ කරති. 
රෂ්මිකා මන්දානා, 1996 වසරේ අප්‍රේල් 5 වනදා කර්ණාටක ප්‍රාන්තයේ උපත ලැබූ දක්ෂ නිළියකි. "කිරිකි පාටි" (Kirik Party) නම් කන්නඩ චිත්‍රපටයෙන් සිනමාවට පිවිසි ඇය, ඉතා කෙටි කලකින් ඉන්දියාවේ National Crush ලෙස හැඳින්වෙන තරමට ජනප්‍රිය විය. රෂ්මිකා වෘත්තීය මට්ටමින් ඉතා කැපවීමෙන් කටයුතු කරන අතර, ඇය මේ වන විට තෙළිඟු සහ හින්දි සිනමාවේ දැවැන්ත නිර්මාණ රැසකට දායක වෙමින් සිටින්නීය. විශේෂයෙන්ම "පුෂ්පා" චිත්‍රපටය හරහා ඇය ජාත්‍යන්තර මට්ටමින් පවා අවධානයට ලක් විය. 

විජේ දේවරකොණ්ඩා, 1989 මැයි 9 වනදා හයිද්‍රාබාද්හි උපන්, තරුණ පරපුරේ දැඩි ආකර්ෂණයක් දිනාගත් රංගන ශිල්පියෙකි. ඔහු සිනමාවට පිවිසියේ සුළු චරිත හරහා වුවද, "අර්ජුන් රෙඩ්ඩි" (Arjun Reddy) චිත්‍රපටය ඔහුව තෙළිඟු සිනමාවේ දැවැන්ත තරුවක් බවට පත් කළේය. රංගනයට අමතරව ඔහු Rowdy Wear නමින් තමන්ගේම ඇඳුම් සන්නාමයක් පවත්වාගෙන යන ව්‍යවසායකයකු ද වෙයි.
තව කියවන්න

Feb 23, 2026

පාට කුරුල්ලෝ ගඟුලි

February 23, 2026
පාට කුරුල්ලෝහි ගඟුලි ලෙසත්, චංචල රේඛා ටෙලි නිර්මාණයේ දං චූටිලෙසත්, අසීමිත ප්‍රේක්ෂක ආදරයක් දිනා ගැනීමට දෙව්මිණි තත්සරණි සමත් වී සිටී. 

මේ දවස්වල වැඩකටයුතු ගැන කියන්න? 
කාර්යබහුලයි. මොකද පාට කුරුල්ලෝ සහ චංචල රේඛා ටෙලි නාට්‍ය දෙකේම රූගත කිරීම් සිදුවෙනවා. ඒත් එක්කම මම නිරූපණ ක්ෂේත්‍රයේත් වැඩ කටයුතු කරන නිසා කාර්යබහුල කාලයක් තමයි ගත කරන්නේ. 
පාට කුරුල්ලෝ ට ලැබෙන ප්‍රතිචාර? 
පාට කුරුල්ලෝ ගඟුලි කියන චරිතයට ඉතාම හොඳ ප්‍රතිචාර ලැබෙනවා. ගඟුලිට කට්ටිය බැන්නට මට ලැබෙන ප්‍රේක්ෂක ප්‍රතිචාර ඉතා ඉහළයි. ගඟුලි නිසා තමයි මං ප්‍රේක්ෂකයින් අතරට ගියේ. අද වෙද්දී මඟතොටේදී දැක්කත් මාව ගඟුලි විදිහට බොහෝ දෙනා හඳුනාගන්නවා. ඒ අත්දැකීම සුන්දරයි. 
චංචල රේඛා ජනප්‍රියම චරිතය දං චූටි වෙන්නෙ ඔබ. ඒ ගැන කියමු බලන්න. 
මම මුලදී හිතුවේ ආයෙම නම් මෙගා ටෙලි නාට්‍යයකට සම්බන්ධ වෙන්නේ නැහැ කියලා. චංචල රේඛා පුංචි තිරයට නැඟෙද්දි දං චූටි වෙන්න ආරාධනාව ලැබුණම මුලින්ම මම බැහැ කිව්වා. හැබැයි ගෙදර ඇවිත් අම්මටයි තාත්තටයි කියද්දී තාත්තා කිව්වේ චංචල රේඛා චිත්‍රපටය නොබලපු කෙනෙක් නැති තරම් කියලා. ඒ වගේම ගාමිණී ෆොන්සේකා මහතා සහ නදීකා ගුණසේකර මහත්මිය ඉතා විශිෂ්ට රංගනයක් කළ සිනමා නිර්මාණයක්. දං චූටි කියන්නේ හැමෝම ආදරේ කරපු චරිතයක් කියලා. ඇත්තටම මේ චරිතය කරන එක මට ලොකු අභියෝගයක් වුණා. මොකද දං චූටිට ගොඩ දෙනෙක් ආදරේ කරපු නිසා ඒ චරිතයට හානියක් නොවන විදිහට තමයි මම රංගනයෙන් දායක වෙන්න ඕනේ. මට මේ අවස්ථාව ලැබුණු එක ගැන මම ගොඩක් සතුටු වෙනවා. 
චංචල රේඛා චිත්‍රපටය බලලා තිබුණ ද? 
ඇත්තම කිව්වොත් මම බලලා තිබුණේ නැහැ. ගෙදර ඇවිත් කියලා අම්මයි තාත්තයි චිත්‍රපටය ගැන කිව්වටත් පස්සේ තමයි මම චිත්‍රපටය බැලුවේ. චිත්‍රපටය බැලුවටත් පස්සේ තමයි මම කැමැතියි කියලා ඒ අවස්ථාව භාර ගත්තේ. 

දං චූටිට ලැබෙන ප්‍රතිචාර කොහොමද?
දං චූටි තාම ප්‍රේක්ෂකයින් අතරට යන්න තරම් කාලයක් විකාශය වුණේ නැහැ. ඒත් මම විශ්වාස කරනවා තව කොටස් කිහිපයක් විකාශය වුණාට පස්සේ හොඳ ප්‍රතිචාර ලැබෙයි කියලා. විශේෂයෙන්ම කියන්න ඕනේ දං චූටි චරිතය මට සාර්ථකව ගොඩනඟා ගන්න මෙහි අධ්‍යක්ෂ සමන් කුමාර ලියනගේ මහතා සහ ටෙලි නාට්‍යයට සම්බන්ධ සියලුම ජ්‍යෙෂ්ඨ ශිල්පීන්ගේ සහයෝගය ලැබුණා. 
ඉදිරියට එන්න තියෙන නිර්මාණ මොනවාද?
දැනට මම භාරගෙන තියෙන්නේ පාට කුරුල්ලෝ සහ චංචල රේඛා විතරයි. තව නිර්මාණවලට ඇරයුම් ලැබුණත් මම භාර ගත්තේ නැහැ. 
සිනමාවටත් අවස්ථාව ලැබුණ ද?
මේ වෙද්දී එක සිනමා නිර්මාණයකට රංගනයෙන් දායක වෙලා සිටිනවා. එය ඉදිරියේදී දැක ගන්න ලැබෙයි. තවත් නිර්මාණයකට ආරාධනා ලැබුණත් එය තවම ස්ථිර කළේ නැහැ. මට කරන්න පුළුවන් හොඳ චරිතයක් ලැබුණොත් සිනමාවෙනුත් හොඳ දෙයක් කරන්න බලාපොරොත්තු වෙනවා. 
චරිත භාරගන්න කලින් විශේෂයෙන්ම බලන්නෙ මොනවද? 
මම මුලින්ම බලන්නේ ඒ චරිතය මට ගැළපෙනව ද? ඒ එක්කම ඒ චරිතයට මට සාධාරණයක් කරන්න පුළුවන්ද? කියන එක සහ ඒ හරහා මට මගේ දක්ෂතාව පෙන්නුම් කරන්න පුළුවන් ද කියන එක තමයි මම බලන්නේ. 

රංගන ශිල්පිනියක් විදිහට ලබන ප්‍රේක්ෂක ආදරය ගැන මොකද හිතෙන්නේ? 
ගොඩක් ආදරණීය ප්‍රේක්ෂක ප්‍රතිචාර ලැබෙනවා. ඒ ආදරේ ලබද්දී මම ගොඩක් වාසනාවන්තයි කියලා හිතෙනවා. කොහේ ගියත් කොතැන හිටියත් ප්‍රේක්ෂකයින් මාව හඳුනාගෙන ඇවිත් කතා කරනවා. ඒ ආදරයට මමත් ගොඩක් ආදරෙයි. 
අනාගත බලාපොරොත්තු මොනවාද? 
අනාගත බලාපොරොත්තු නම් ගොඩක් තියෙනවා. ඒ දේවල් එකින් එක සාර්ථක කරගන්න ගමන් සතුටින් ජිවත් වෙන එක තමයි එකම බලාපොරොත්තුව.
තව කියවන්න

ලූකා පරයන ජීවියෙක්

February 23, 2026
අපි ලූකා ගැන කතා කරමු. ඉංග්‍රීසියෙන් LUCA යනු Last Universal Common Ancestor යන අදහසය. සිංහලෙන් පැහැදිලි කළොත්, ලූකා යනු ජීවීන් සියලු දෙනාට පොදු මුලින්ම හමුවුණු ජීවියාය. තවත් සරලව පැහැදිලි කළොත්, ලූකා ඉතාමත් සරල ඒක සෛලීය ක්ෂුද්‍ර ජීවියෙකි. 

අදින් වසර බිලියන ගණනාවකට පෙර පෘථිවිය මත ජීවත් විය. ලූකා, පෘථිවියේ ජීවයේ ආරම්භය සහ වර්තමාන ජීවීන් අතර ඇති සම්බන්ධය පෙන්වන ප්‍රධානම මූලාශ්‍රයයි. ජීවීන්ගේ පරිණාමය මහා ගසක් ලෙස සිතන්න. මිනිසා, සතුන්, ශාක මෙන්ම බැක්ටීරියා යන සියලුම ජීවීන්ගේ මෙම පරිණාමීය ගස පරීක්ෂා කරද්දී, ඒ ගසේ මුදුන් මුල සහ කඳ ලෙස සැලකිය හැක්කේ ලූකා ය. 

වරදවා වටහා ගන්න එපා, ලූකා යනු පෘථිවියේ බිහි වූ පළමු ජීවියාම නොවෙයි. එහෙත් ලූකා යනු අදටත් පෘථිවියේ ජීවත්වන සෑම ජීවියකුගේම පොදු මුතුන්මිත්තාය. ඒත් ලූකා ගැන මේ අදහස වෙනස් කරන විදියේ සාක්ෂියක් දැන් විද්‍යාඥයන් අතට පත් වී ඇත. මේ සටහන ඒ ගැනය. 

අතීතයේ ජීවීන් ගැන අපට සාක්ෂි හමුවන්නේ පොසිලවලිනි. සතකු හෝ ශාකයක් හෝ මියගිය පසු සාමාන්‍යයෙන් සිදු වන්නේ එය නරක් වී දිරා පත්වීමය. ඇතැම් අවස්ථාවලදී, එම සිරුර වැලි, මඩ හෝ මැටිවලින් ඉක්මනින් වැසී යයි. කාලයත් සමඟ එම මඩ තට්ටු ගල් (පාෂාණ) බවට පත් වන අතර, ඒ තුළ ඇති සත්ව අස්ථි හෝ ලී කොටස් රසායනික ක්‍රියාවලියක් මගින් ඛනිජ බවට පත්වී ගල් මෙන් දැඩි වේ. පොසිල යනු මේවාය. 

ලූකා ගැන විද්‍යාඥයන් දැන ගත්තේ පොසිල සාක්ෂිවලින් නොවෙයි. නවීන විද්‍යාවේ දියුණු ජාන විශ්ලේෂණ ක්‍රමවේද (Phylogenetic Analysis) මගිනි. ලොව පුරා විසිරී සිටින විවිධ ජීවී විශේෂවල ඩී.එන්.ඒ. සැකැස්ම සහ ප්‍රෝටීන පරීක්ෂා කිරීමේදී, සියලුම ජීවීන්ට පොදු වූ ජාන පවතින බව විද්‍යාඥයන්ට පෙනී ගියේය. 

මෙම ජාන පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට උරුම වූ ඒවා බැවින්, එම සියලු ජාන එකම තැනකින් ආරම්භ විය යුතු බවට විද්‍යාඥයෝ තීරණය කළහ. 2016 වසරේදී විලියම් මාටින් ඇතුළු පර්යේෂකයන් කණ්ඩායමක්, බැක්ටීරියා සහ ආකියා (Archaea) වැනි සරල ජීවීන්ගේ ජාන ලක්ෂ ලක්ෂ ගණනක් පරීක්ෂා කර, ලූකාටම ආවේණික වූ ජාන 355ක් වෙන් කර හඳුනා ගැනීමට සමත් විය. 

විද්‍යාත්මක සාධක අනුව, ලූකා ජීවත් වී ඇත්තේ මීට වසර බිලියන 3.5ත් 4ත් අතර අතීතයකදීය. එම කාල වකවානුව වන විට පෘථිවිය අතිශය උණුසුම් මෙන්ම රසායනික ද්‍රව්‍යවලින් පිරුණු තැනක් විය. 

ලූකාගේ ජානමය ලක්ෂණ පරීක්ෂා කිරීමේදී පෙනී යන්නේ, මේ ජීවියා ඔක්සිජන් රහිත පරිසරයක ජීවත් වූ, හයිඩ්‍රජන් සහ කාබන්ඩයොක්සයිඩ් වැනි වායූන්ගෙන් ශක්තිය නිපදවා ගත් බවය. ඒ අනුව ලූකා ජීවත් වන්නට ඇත්තේ සාගර පතුලේ ඇති, ලෝහ සහ ඛනිජ ද්‍රව්‍ය මුසු උණුදිය උල්පත් ආශ්‍රිතව බව විද්‍යාඥයෝ විශ්වාස කරති. ලූකා දැනුත් අප සිරුරු තුළ, අපගේ සෛල තුළ, ඇති ඩී.එන්.ඒ. තුළ ජීවත් වෙයි. හිරු එළිය මත නොව, රසායනික ප්‍රතික්‍රියා මත ශක්තිය නිපදවා ගනී. 

අද අප හුස්ම ගන්නා, ආහාර ගන්නා සහ වර්ධනය වන මූලික ජීව විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලීන් බොහොමයක් ලූකාගෙන් ලැබුණු උරුමයන්ය. ජීවීන්ගේ පොදු මී මුත්තා ලෙස සැලකෙන ලූකා, විද්‍යාඥයන් මෙතෙක් විශ්වාස කළ ආකාරයට, ජීවයේ සැබෑ ආරම්භය නොවන බවත්, ලූකාටත් වඩා පැරැණි ජීවියකු සිටින බවත් විද්‍යාඥයෝ පවසති. 

සෙල් ජිනොමික් (Cell Genomics) විද්‍යා සඟරාවේ මේ ගැන පර්යේෂණ ලිපියක් පළ වී ඇති අතර, ඔබ මේ කියවන්නේ එම ලිපියේ සරල සිංහල අදහස බව ද කිව යුතුය. ලූකාට පෙර ජීවත් වුණු මෙම ජීවියා හැඳින්වෙන්නේ ලූකාගේ පූර්වජයා (pre-LUCA) යනුවෙනි. 

 ඇමෙරිකාවේ එම්.අයි.ටී (MIT) විද්‍යා පර්යේෂණ විශ්ව විද්‍යාලයේ සහ ඔබර්ලින් විද්‍යාලයේ පර්යේෂකයෝ මෙම නව සොයා ගැනීමට දායක වී සිටිති. ඔවුන් අද වර්තමානයේ ජීවීන් සතු ‘පොදු සමාන්තර ජාන’ (Universal Paralogs) පරීක්ෂාවට ලක් කර ඇත.

මේවා සෑම ජීවියකු තුළම පාහේ දක්නට ලැබෙන දුර්ලභ ජාන යුගල වේ. ලූකා ලෙස සෛල බෙදී යෑමට පෙර, මෙම ජාන ද්විත්ව වී තිබූ බැවින්, ඒවා පරිණාමීය වෘක්ෂයේ සැබෑ මුදුන් මුල හෝ කඳ ලෙස සැලකිය හැකි යැයි විද්‍යාඥයන්ගේ අදහසය. ලූකා බිහිවීමටත් පෙර, සෛල අතර ඩී.එන්.ඒ. හුවමාරු වන සහ සංකීර්ණ ජීව විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලීන් සිදු වූ දියුණු ලෝකයක් පැවති බව ඒ අනුව පැහැදිලි යැයි ද විද්‍යාඥයෝ පවසති. 

මෙම සුපිරි පැරණි ජාන හුදෙක් අතිරික්ත ජාන කොටස් නොව, ජීවයේ පැවැත්මට අත්‍යවශ්‍ය මූලික තාක්ෂණයන් මෙහෙයවූ ජාන බව ද විද්‍යාඥයෝ වැඩිදුරටත් පැහැදිලි කරති. විශේෂයෙන්ම සෛලයක ප්‍රෝටීන් නිෂ්පාදනය කරන එන්සයිම සහ සෛල පටලවල ආරක්ෂාව තහවුරු කරන ප්‍රෝටීන නිපදවීමේ වගකීම දැරුවේ මෙම ජාන යැයි ද පැවැසෙයි. “එදා පැවති බොහෝ ජීවීන් විශේෂ වඳ වී ගියා. 

ඒත් මෙම සුවිශේෂී ජාන කොතරම් සාර්ථක වූවාද කියනවා නම්, ඒවා අද දක්වාම සමස්ත ජීව පද්ධතියේ පදනම බවට පත්වුණා. ඒ අනුව, ජීවයේ උපත අප මීට පෙර සිතා සිටියාට වඩා බෙහෙවින් පැරණි මෙන්ම අතිශය සංකීර්ණ එකක් බව තහවුරු වී තිබෙනවා.” යැයි සෙල් ජිනොමික් විද්‍යා සඟරාවේ පළ වන පර්යේෂණ ලිපියේ සඳහන් වෙයි. 

ලුසිත ජයමාන්න 
Cell Genomics ඇසුරිනි
තව කියවන්න

Feb 22, 2026

ඔබාමාගේ පිටසක්වළයෝ

February 22, 2026
පිටසක්වළ ජීවීන් හැබෑවක්ද? අපට වඩා දියුණු බුද්ධිමත් පිටසක්වළ ජීවීන්, පියාඹන පීරිසිවල නැගී පෘථිවියට එනවාද? ඔවුන් මනුෂ්‍ය අප අල්ලාගෙන පර්යේෂණ සඳහා යොදා ගන්නවාද? අපේ පැරැන්නන්ට මහා ඉදි කිරීම් කරන්න සහාය දුන්නේ පිටසක්වළයන්ද? කිසිදු තාක්ෂණයක් නැති අවදියක පිරමීඩ වැනි යෝධ නිර්මාණ ඉදි කළේ පිටසක්වළ තාක්ෂණයෙන්ද? 

මේ පිළිතුරු නැති ප්‍රශ්න බව අමුතුවෙන් කිවයුතු නොවෙයි. පිටසක්වළ ජීවීන් සහ පියාඹන පීරිසි යනු හොලිවුඩයට මුදල් සොයන්න කියාපු තේමාවකි. අන්තර් ජාලය හා සම්බන්ධ වී සමාජ මාධ්‍ය හරහා ගෝලීය කුමන්ත්‍රණ ගැන නිතර දෙවේලේ දොඩන අයට පිටසක්වළ ජීවීන් සහ පියාඹන පීරිසි යනු හරි අපූරු මාතෘකාවකි.

දශක ගණනක් ගත වී ඇතත්, පිටසක්වළයන්, පියාඹන පීරිසි ගැන කවුරුන් හෝ කුමක් හෝ පැවැසුවොත්, අප කාගේත් අවධානය ඊට යොමු වන්නේ නිරායාසයෙනි. ඒ අතරින් ප්‍රසිද්ධ සහ ජනප්‍රිය පුද්ගලයකු පිටසක්වළයන් ගැන හෝ පියාඹන පීරිසි ගැන හෝ මොනවා හෝ කීවොත් ඊට වැඩි අවධානයක් යොමු වෙයි. පිටසක්වළයන් සහ පියාඹන පීරිසි යනු ඇමෙරිකානුවන්ට නම් ජනප්‍රිය කුහුල දනවන මාතෘකාවකි. 

පිටසක්වළයන් ගැනත් පියාඹන පීරිසි ගැනත් නිරන්තරයෙන් අසන්න ලැබෙන්නේ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයෙනි. පියාඹන පීරිසි නිරන්තරයෙන් දකින්න ලැබෙන්නේ ද ඇමෙරිකාවට ඉහළ අහසේය. පිටසක්වළ ජීවීන් ගැන සොයා බලන රහස් හමුදා කඳවුරු ඇමෙරිකාවේ ඇතැයි පැවැසෙයි. අල්ලා ගත් පිටසක්වළ ජීවීන්, කඩා වැටුණු පිටසක්වළ යානාවල සුන්බුන් එම කඳවුරු තුළ ඇතැයි පැවැසෙයි. අල්ලා ගත් පිටසක්වළයන් පර්යේෂණ සඳහා යොදා ගන්නා බවත්, ඔවුන්ගේ තාක්ෂණය ඇමෙරිකානුවන් සතු බවත් පැවැසෙයි. 

බැරැක් ඔබාමා ඇමෙරිකාවේ 44 වැනි ජනාධිපතිවරයාය. ඇමෙරිකා ජනාධිපති ධුරයට පත්වුණු පළමු කළු ජාතිකයා ඔබාමාය. දියණියන් දෙදෙනකුගේ පියකු වන ඔබාමා, ඇමෙරිකා ජනාධිපති ධුරයට පත් වෙද්දී, එම ධුරයට පත්වුණු ළාබාලතම තැනැත්තා ද විය. ඔබාමා නියෝජනය කරන්නේ ඩිමොක්‍රටික් දේශපාලන පක්ෂයයි. ඔබාමා 2009 වසරේ සිට 2017 දක්වා සිය ධුර කාල දෙකම සම්පූර්ණ කළේය. 

2017 ජනවාරි 20 ජනාධිපති ධුරයට සමුදුන් අතර‍, වත්මන් ජනාධිපති ලෙස කටයුතු කරන ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සිය පළමු ධුරය ආරම්භ කළේ 2017 වසරේදීය. ජනාධිපති ධුරයෙන් සමුගත් ඔබාමා, බිරිඳ මිෂෙල් ද සමඟ තවමත් ක්‍රියාකාරී දේශපාලනයේ රැඳී සිටී. වත්වන් ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සහ නිරන්තරයෙන් ගැටුම් ද ඇති කර ගනී. කරුණු කාරණා එසේ සිදුවෙද්දී, පසුගිය දා ඔබාමා කළ ප්‍රකාශයක් මුල්කොට ගනිමින් කැලැඹීමක් ඇති විය. ඔබාමා එම ප්‍රකාශය කළේ පිටසක්වළයන් සම්බන්ධයෙන් වීම විශේෂත්වයකි.

ඔබාමා වැනි ඇමෙරිකන් දේශපාලනයේ ප්‍රබලයකු පිටසක්වළයන් ගැන හෝ පියාඹන පීරිසි ගැන හෝ එක වචනයක් කීවත්, එය අසන්න ඉදිරිපත් වන පිරිස අතිමහත්ය. බැරැක් ඔබාමා පිටසක්වළ ජීවීන් ගැන අදහස් පළ කළේ අන්තර්ජාල සම්මුඛ සාකච්ඡාවක් (පොඩ්කාස්ට්) අතරතුරේය. 

එම සාකච්ඡාව මෙහෙය වූයේ බ්‍රයන් ටේලර් කෝහෙන්ය. සාකච්ඡාවට ප්‍රධාන වශයෙන් තේමා වූයේ ඇමෙරිකාවේ දේශපාලනය සහ ගෝලීය කටයුතුය. ඒත්, හිටිහැටියේ බ්‍රයන් ටේලර් කෝහෙන් පිටසක්වළ ජීවීන් ගැන ඔබාමාගෙන් ප්‍රශ්න කළේය. 
බ්‍රයන් : “පිටසක්වළ ජීවීන් ඇත්තටම ඉන්නවාද?” 
ඔබාමා : “ඔව්. ඒත් මා ඔවුන් දැකලා නැහැ. ඒ වගේමයි පිටසක්වළ ජීවීන් රඳවාගෙන ඉන්නවා යැයි කියන ... ”
බ්‍රයන් : “ඒරියා 51 ...” 
ඔබාමා : “ඔව්, ඒරියා 51 කඳවුර. එතැන භූගතව, රහස් පර්යේෂණාගාර ඇත්තේ නැහැ. එහෙම රහස් පර්යේෂණාගාර තියෙනවා නං, ඒක සැබැවින්ම මහා කුමන්ත්‍රණයක්. ඇමෙරිකන් ජනාධිපතිවරයාගෙන් පවා සියලු දේ සඟවනවා වෙන්න පුළුවන්.” 
බ්‍රයන් : “ජනාධිපති ධුරයට පත්වුණු සැණින් ඔබට අහන්න ඕනෑ වුණු ප්‍රශ්නය කුමක්ද?” 
ඔබාමා : “පිටසක්වළයෝ කොහෙද ඉන්නේ? ඒක තමයි ප්‍රශ්නය. මං ඒක ඇහුවා.” 

 එය හැබෑවකි. 2009 දී ඇමෙරිකන් ජනාධිපති ලෙස ඔබාමා දිවුරුම් දීමෙන් පසු පළමුවෙන්ම කළ රාජකාරියක් වන්නේ, පිටසක්වළ ජීවීන් හැබෑවක්දැයි සොයා බැලීමත්, ඇමෙරිකන් රජය දශක ගණනක් තිස්සේ පිටසක්වළ ජීවීන් සහ පියාඹන පීරිසි ගැන රහස් සඟවාගෙන සිටිනවා ද යන්න සොයා බැලීමත්ය. 

සම්මුඛ සාකච්ඡාවෙන් පසු, සමාජ මාධ්‍ය කැලඹිණි. පිටසක්වළ ජීවීන් හැබෑවක් යැයි ඔබාමා පිළිගන්නවා යැයි පෝස්ට් පළ වන්න විය. වීඩියෝ දසුන් පළ වන්න විය. පිටසක්වළයන් හැබෑවක් වුවත්‍, ඒරියා 51 රහස් හමුදා ක‍ඳවුරේ පිටසක්වළයන් හෝ පියාඹන පීරිසි හෝ නැහැ යැයි ඔබාමා පිළිගන්නවා යැයි ද පෝස්ට් පළ වන්න විය. 

ඒ අනුව, යළිත් වරක් ඒරියා 51 රහස් හමුදා කඳවුර කරළියට පැමිණියේය. ඒරියා 51 යනු ඇමෙරිකානුවන් අතරේ පමණක් නොව, ලෝකවාසීන් අතරේ ද ප්‍රසිද්ධ රහසකි. මෙම කඳවුර ඇත්තේ ඇමෙරිකාවේ නෙවාඩා කාන්තාරයේය. පිටසක්වළ ජීවීන් සහ පියාඹන පීරිසි පිළිබඳ කතාන්දර වල කේන්ද්‍රස්ථානය මෙයයි. නිල වශයෙන් මෙම ස්ථානය ගෲම් ලේක් යන නමින් හඳුන්වන අතර, මෙය ඇමරිකානු ගුවන් හමුදාවට අයත් අතිශය රහසිගත පරීක්ෂණ මධ්‍යස්ථානයකි. 

වසර ගණනාවක් යනතුරු ඇමෙරිකා රජය මෙවැනි ස්ථානයක් පවතින බව පවා පිළිගත්තේ නැත. කෙසේ නමුත් 2013 දී ඇමෙරිකාවේ සී.අයි.ඒ. බුද්ධි අංශය විසින් නිකුත් කළ වාර්තා මගින් මෙහි පැවැත්ම නිල වශයෙන් තහවුරු කරන ලදී. 2013 වෙද්දී ඇමෙරිකාවේ ජනාධිපති ධුරය හෙබවූයේ ද ඔබාමාය. 

 1950 සහ 60 දශකවලදී ඒරියා 51 ආශ්‍රිතව අසාමාන්‍ය ලෙස පියාසර කරන වස්තූන් දුටු බවට බොහෝ වාර්තා පළ විය. මේවා පියාඹන පීරිසි ලෙස ජනප්‍රිය වුවද, විද්‍යාත්මකව සහ ඉතිහාසගතව බලන විට ඒ පිටුපස ඇත්තේ වෙනත් කතාවකි. නිරවි යුද සමයේ, ඇමෙරිකන් නාවික හමුදාව ඔවුන්ගේ නවතම පර්යේෂණ ගුවන් යානා අත්හදා බැලුවේ මෙම ප්‍රදේශයේය. 

යූ2 සහ එස්.ආර්. 71 බ්ලැක්බර්ඩ් වැනි අතිශය වේගවත්, ඉහළ අහසේ පියාසර කරන ඔත්තු බලන යානා පරීක්ෂා කළේ මෙම ස්ථානයට ඉහළ අහසේය. එදා සාමාන්‍ය ගුවන් යානා වලට වඩා දස ගුණයකට වඩා ඉහළින් පියාසර කළ මෙම යානා, සූර්යාලෝකය පරාවර්තනය කිරීම නිසා පහළ සිට බලන්නන්ට දීප්තිමත් ලෝහමය වස්තූන් ලෙස දිස් වුණු බව පැවැසෙයි. ඒ අනුව, බොහෝ දෙනකුට ඒවා පියාඹන පීරිසි විය. 

 එසේ වුවත්, 1947 වසරේ දී රොස්වෙල් පළාතට කඩා වැටුණු අද්භූත වස්තුවක් පිටසක්වල යානයක් යැයි ප්‍රසිද්ධියට පත්විය. එම යානයේ සිට තුවාල ලැබූ පිටසක්වළ ජීවීන් සහ යානයේ සුන්බුන් ඒරියා 51 වෙත රැගෙන ගිය බවට දැඩි මතයක් පවතී. ඇමෙරිකන් හමුදාව සහ රජය මේ සම්බන්ධයෙන් පවසන්නේ, කඩා වැටුණේ එදා සෝවියට් සමූහාණ්ඩුව පැවැති සමයේ සෝවියට්වරුන් ඔත්තු බැලීමට යොදා ගත් රහසිගත බැලූනයක් බවය. ඒත් මෙහි ඇත්ත නැත්ත තවමත් ලොවට අබිරහසකි. 

හිටපු ජනාධිපති ඔබාමා කළ එම ප්‍රකාශය මුල්කොට ගනිමින්, වත්මන් ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ඔබාමාට දොස් නැගීමට අමතක කළේ නැත. පිටසක්වළයන් හැබෑවක් යැයි කියමින්, ඔබාමා ඇමෙරිකා රජයේ රහස් හෙළි කිරීමට උත්සාහ කළ බවට ට්‍රම්ප් චෝදනා කළේය. 

ඒ සමඟම ට්‍රම්ප් ඇමෙරිකන් රාජ්‍ය ආයතනවලට නියෝගයක් ද නිකුත් කළේය. ඒ, ඇමෙරිකා රජය හෝ හමුදාව සතුව පිටසක්වළයන් ගැන හෝ පිටසක්වළ ජීවීන් ගැන හෝ රහස් ලිපිගොනු ඇත්නම් වහාම ඒවා ප්‍රසිද්ධියට පත් කරන ලෙසටය. 

ට්‍රම්ප් ඔබාමාට දොස් නගන්න වූයේ සිය එයාර් ෆෝස් 1 නිල ගුවන් යානයෙන් ගමන් කරමින් සිටිද්දීය. එම අවස්ථාවේදී ඇමෙරිකන් මාධ්‍යවේදීහු කණ්ඩායමක් ද යානයේ සිටියහ. 

එම මාධ්‍යවේදීන්, පෙරළා ට්‍රම්ප්ගෙන් විමසන්න වූයේ පිටසක්වළ ජීවීන් සැබෑවක්ද යන්නය. “ඇත්තම කියනවා නම්, මම ඒක දන්නේ නැහැ. පිටසක්වළයන් හැබෑවක් ද පියාඹන පීරිසි හැබෑවක්ද මා දන්නේ නැහැ” ට්‍රම්ප් පිළිතුරු දුන්නේය.

ලුසිත ජයමාන්න 
NDTV ඇසුරිනි
තව කියවන්න

එක හුස්මට බලන්න: Red Eye

February 22, 2026
Red Eye යනු 2024 වසරේ දී ආරම්භ වුණු එක හුස්මට නැරැඹිය හැකි බ්‍රිතාන්‍යයේ ITV නාලිකාව හරහා විකාශය වුණු ත්‍රාසය සහ කුතුහලය පිරුණු (Action thriller) ක්‍රියාදාම ටෙලි කතා මාලාවකි. 

 මේ වනවිට රෙඩ් අයි කතාමාලා දෙකක් විනාශය වී ඇති අතර, එක් කතාමාලාවකට කතාංග 6 ක් ඇතුළත් වෙයි. Red Eye පළමු කතා මාලාව ITV1 සහ ITVX නාළිකා හරහා 2024 අප්‍රේල් 21 වැනිදා විකාශය ඇරැඹූ අතර, දෙවැනි කතාමාලාව විකාශය ඇරැඹුවේ 2026 ජනවාරි පළමු වැනිදාය. Red Eye දෙවැනි කතා මාලාව ක්‍රිම්සන් ඉකරස් Red Eye: Crimson Icarus ලෙස නම් කර ඇත.
රෙඩ් අයි කතාමාලාවට පාදක වන්නේ ලන්ඩන් පොලිස් රහස් පරීක්ෂකවරියක වන බ්‍රිතාන්‍ය චීන සම්භවයක් ඇති හැනා ලී ඇගේ මාධ්‍යවේදිනියක වන සොහොයුරිය ජෙසී ලී සහ බ්‍රිතාන්‍යයේ තෙම්ස් හවුස් MI5 බුද්ධි අංශ ප්‍රධානී මැඩලින් සහ එම බුද්ධි අංශයේ නිලධාරීන්ගේ වික්‍රමයන්ය. 

හැනා ලීගේ චරිතයට පණ දෙන්නේ නිළි ජින්ග් ලූසීය. මැඩලීන් ලෙස ප්‍රවීණ නිළි ලෙස්ලි ෂාර්ප් ද රංඟනයෙන් දායක වෙයි. ජනප්‍රිය මෙන්ම ප්‍රවීණ බ්‍රිතාන්‍ය නළු රිචඩ් ආමිටේජ් රංගනයෙන් දායක වෙයි. 
ජින් ලූසී වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධියට පත්ව ඇත්තේ Stan Lee's Lucky Man (2016), Crazy Rich Asians (2018) චිත්‍රපටය සහ 2020 වසරේ විකාශය වූ Gangs of London යන ටෙලි කතා මාලාවේ ඇය නිරූපණය කළ චරිත නිසාවෙනි. BBC නාලිකාවේ වාර්තා වැඩසටහන් වන My Chinese New Year (2015) සහ Chinese New Year: The Biggest Celebration on Earth (2016) යන වැඩසටහන් සඳහා ඉදිරිපත් කළේ ඇයයි. 

රෙඩ් අයි පළමු කතාමාලාවට පාදක වන්නේ ලන්ඩනයේ සිට බීජිං දක්වා පියාසර කරන රාත්‍රී ගුවන් ගමනක් (All-night flight) වටා ය.  
මිනීමැරුම් චෝදනාවක් සම්බන්ධයෙන් සැකපිට අත්අඩංගුවට ගත් බ්‍රිතාන්‍ය වෛද්‍යවරයකු වන මැට් (රිචඩ් ආමිටේජ්) චීන රජයේ බලකිරීමෙන් චීනයට රැගෙන යෑම සිදුවෙයි. එය බාර වන්නේ රහස් පරීක්ෂක හැනා ලීටය. ගුවන් යානය තුළ මැට්ගේ හිතවතුන් එකිනෙකා මරා දැමීම සිදුවෙයි. මිනීමරුවා කවුරුදැයි සොයා ගැනීම සහ දේශපාලන කුමන්ත්‍රණයක සුලමුල අනාවරණය වීම අවසානයේ සිදුවෙයි. 
රෙඩ් අයි දෙවැනි කතාමාලාවට පාදක වන්නේ බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා ගුවන් යානයක් කඩා වැටීම සහ ඉන් මාස කීපයකට පසු ලන්ඩන් නුවර ඇමෙරිකන් තානාපති කාර්යාලයේ සිදුවන මිනීමැරුම් සහ ඊට සම්බන්ධ සිදුවීම් මාලාවය. රෙඩ් අයි පළමු කතා මාලාව මෙන්ම, දෙවැන්න ද දේශපාලන කුමන්ත්‍රණයක් පිරුණු අවසානය වනතුරුම සිදුවන්නේ කුමක්දැයි සිතා ගැනීමට නොහැකි කතාමාලාවකි. 

 රෙඩ් අයි පළමු කතා මාලාවට වඩා රෙඩ් අයි දෙවැනි කතා මාලාව Red Eye: Crimson Icarus ත්‍රාසය පිරුණු එකක් බව කිව යුතුය. පළමු කතාමාලාවේ ප්‍රධාන චරිතයක් බවට පත් වුණු රිචඩ් ආමිටේජ් ද මෙම දෙවැනි කතාමාලාවෙන් ද දකින්න ලැබීම විශේෂත්වයකි. 

ලුසිත ජයමාන්න
තව කියවන්න

රොබෝ කෙල්ල Moya

February 22, 2026
ඇගේ උස අඩි 5 යි අඟල් 5 කි. බර කිලෝ 32 කි. ඇයට ඇත්තේ පිරිපුන් සුන්දර සිරුරකි. ඔබ ඇය ස්පර්ශ කළොත් ඇගේ සිරුරේ උණුසුම දැනෙයි. ඇගේ සිරුරේ උණුසුම සෙල්සියස් අංශක 32 ත් 36 ත් අතර අගයක් ගනී. ඇගේ මුහුණ පියකරුය. ඇගේ ලොකු ඇස් ඔබ වශී කරනු නිසැකය. ඇයගේ සිහින් තොල් අතරින් නැගෙන මදහස සුන්දරය. 

ඇය ඔබට හිතවත්ය. කරුණාවන්තය. ඇය ඔබ කියන දේ අසා සිටී. ඇය ඔබට කීකරුය. ඇයට සිතන්න පුළුවනි. ඇයට ඔබ සමඟ කතාබහක නියැලෙන්න පුළුවනි. ඔබ කැමැති ඕනෑම දෙයක් ගැන සමඟ කතාබහ කළ හැකිය. මේ සියල්ලට වඩා වැදගත් ඇය ඇවිදින විලාසයයි. ඇයට ඇත්තේ සුන්දර යුවතියකගේ ලිලිත්‍යමය ගමනකි. ඇගේ නම මෝයා ය. ගැටලුව මෝයා සැබෑ යුවතියක නොවීමය. 

ඇය ඒ.අයි. කෘත්‍රිම බුද්ධියෙන් පණ ගැන්වුණු රොබෝවරියකි. මෝයා චීනයේ ඩ්‍රොයිඩ්-අප් නමැති තාක්ෂණ සමාගමේ නවතම රොබෝ නිර්මාණයයි. මෝයා යනු කෘත්‍රිම බුද්ධිය තව දුරටත් පරිගණක තිරයකට හෝ ජංගම දුරකතන තිරයකට හෝ සීමා නොවී, එය මානව රූපී රොබෝවකුට එක් කිරීමකි. කෘත්‍රිම බුද්ධියක් භෞතික සිරුරක් තුළ ක්‍රියාත්මක වන ලොව එකම රොබෝවරිය මෝයා ය. 

මෝයා ලොවට හඳුන්වා දීම සිදුවූයේ පසුගිය දා පැවැත්වුණු ෂැංග්හායි තාක්ෂණ ප්‍රදර්ශනයකදීය. මෝයා තවත් එක් කෘත්‍රිම බුද්ධි රොබෝවකු නොවෙයි. ඇය රොබෝ යන්ත්‍රයක් වන සංකල්පයෙන් ඔබ්බට ගිය සැබෑ තරුණියකගේ හැසිරීම අනුකරණය කරන සුවිශේෂී නිර්මාණයකි. 

ඇගේ නාරිමය; ප්‍රියමනාප සහ සුකුමාල ඇවිදින ආකාරය, ෂැංග්හායි තාක්ෂණ ප්‍රදර්ශනයට පැමිණි පිරිස මවිත කිරීමට සමත් වීම විශේෂත්වයකි. තරුණියක ඇවිදින ආකාරය සියයට 92 ක් අනුකරණය කිරීමට මෝයාට හැකිය. 


මීට පෙර දකින්න ලැබුණු කෘත්‍රිම බුද්ධි මානවරූපී රොබෝවරුන්ගේ දලදඬු යාන්ත්‍රික ඇවිදීමක් මෝයාගෙන් දකින්න ලැබෙන්නේ නැත. මෝයා රොබෝවරයා නිර්මාණය කිරීමේදී ඇයට මෙම ‘නාරිමය ගමන’ (Feminine Gait) ඉතා සූක්ෂ්ම ලෙස ඇතුළත් කර ඇත්තේ කරුණු දෙකක් පාදක කර ගනිමිනි. 

මෝයාගේ උකුළේ චලනය (Pelvic Rotation) එයින් ප්‍රධාන තැනක් ගනී. කාන්තාවකගේ ඇවිදීමේදී උකුළ ආශ්‍රිතව සිදුවන රිද්මයානුකූල චලනය වැඩිය. මෝයාට එම චලනය ලබා දී ඇත. පියවර තබද්දී එකිනෙකට සමීපව, සෘජු රේඛාවකට ආසන්නව පියවර තැබීම මෝයාට කළ හැකිය. මෝයාගේ පිරිපුන් සුන්දර සිරුර සහ ගමන් විලාසය පසුපස ඇත්තේ ඇගේ සැකිල්ල එසේත් නැතිනම් අස්ථි පද්ධතියයි. 

කශේරුකාවකින් සහ ඉළඇටවලින් අස්ථි පද්ධතිය නිර්මාණය කර ඇත්තේ සැබෑ යුවතිකගේ අස්ථි පද්ධතියකට නොදෙවැනි ලෙසය. අස්ථි පද්ධතිය වෝකර් 3 ලෙස හැඳින්වෙයි. 

වෝකර් 3, මීට පෙර ඩ්‍රොයිඩ් අප් සමාගම නිපදවූ වෝකර් 1 සහ වෝකර් 2 යන අස්ථි පද්ධති අභිබවා යෑමකි. වෝකර් 3 සැකිල්ල කෘත්‍රිම මාංශපේෂීන් රඳවා ගැනීමටත්, සිරුර තුළ ඇති ඇතුළත පරිගණක සහ ඉලෙක්ට්‍රොනික පද්ධති සිසිල් කර තබා ගැනීමටත් උපකාරී වෙයි. 

මෝයාගේ මිල රුපියල්වලින් නම් රුපියල් කෝටි 5 ඇමෙරිකන් ඩොලර් 173,000) කි. නොබෝ දිනකින් මෝයා රොබෝ කෙල්ලන් වෙළෙඳපොළට හදුන්වා දීම සිදු කරන බව ඩ්‍රොයිඩ්-අප් සමාගම පවසයි. 

මෝයාගේ සිරුර, සැබෑ තරුණියකගේ සිරුර උණුසුම් ලෙස තැබීමට ඩ්‍රොයිඩ්-අප් නිර්මාකරුවන් කටයුතු කර ඇත්තේ යාන්ත්‍රිකමය අවශ්‍යතාවක් නිසා නොවෙයි. එය හුදෙක් මනෝවිද්‍යාත්මක සැලැසුමකි. මෝයා ස්පර්ශ කරද්දී දැනෙනන උණුසුමත් සමඟ මොහොතකට ඇය සැබෑ තරුණියක නේද යන සිතුවිල්ල දැනෙයි. 

ඔබ බොලිවුඩ් සිනමා ලෝලියකු නම්, ෂාහීද් කපූර් සහ ක්‍රිති සැනොන් ප්‍රධාන චරිතවලට පණ පොවන ‘තේරී බාතොන් මේන් අයිසා උල්ජා ජියා’ යන චිත්‍රබටය සිහියට නැගෙනු ඇත. ‘සිෆ්රා’ රොබෝවරිය සිහියට නැගෙනු ඇත. 

ලුසිත ජයමාන්න
NDTV Science ඇසුරිනි
තව කියවන්න

අමුතු විදියේ කිඹුලෙක්

February 22, 2026
වසර මිලියන 215 කට පෙර බ්‍රිතාන්‍යයේ දකුණු දිග ප්‍රදේශවල සැරිසැරූ, ඉතා වේගයෙන් දිවිය හැකි සුවිශේෂී කිඹුල් විශේෂයක තොරතුරු විද්‍යාඥයන් විසින් අනාවරණය කරගෙන තිබේ. ගැලහැඩොසුකුස් ජොනේසී (Galahadosuchus jonesi) ලෙස නම් කර ඇති මෙම සත්වයා, වර්තමාන කිඹුලන්ට වඩා බෙහෙවින් වෙනස්, සිහින් සිරුරක් සහ දිගු පාද ඇත්තෙකි.

විද්‍යාඥයන් පවසන පරිදි මෙම සත්වයාගේ පෙනුම, ග්‍රේ හවුන්ඩ් වර්ගයේ දිගු පා සහ කෙසඟ සිරුරක් ඇති ග්‍රේ හවුන්ඩ් වර්ගයේ රේස් බල්ලකුට සමානය. මේ කිඹුලාට ගොඩබිම මත ඉතා වේගයෙන් ඇවිදමින් සහ දුවමින් කුඩා උරගයන් සහ ක්ෂීරපායීන් දඩයම් කිරීමේ හැකියාව තිබුණු බව විද්‍යාඥයන්ගේ අදහසය. 

මේ සත්වයාගේ පොසිල අස්ථි කොටස් විද්‍යාඥයන්ට හමුවී ඇත්තේ අද ඊයේ නොවෙයි. 1960 දශකයේය. 1969 වසරේ සිට පොසිල අස්ථි ලන්ඩන් ස්වභාවික විද්‍යා කෞතුකාගාරය සතුව පැවැතිණි. වෙනත් පොසිල වර්ග සමඟ මිශ්‍ර වී තිබූ ඒවා, නව කිඹුල් විශේෂකයකට අයක් බව හඳුනාගැනීමට දශක පහකට වඩා වැඩි කාලයක් ගත විය.
ආචාර්ය උපාධිය හදාරන ශිෂ්‍යයකු වන යුඇන් බෝඩන්හැම් විසින් සිදු කරනු ලැබූ සූක්ෂ්ම පරීක්ෂාවකදී, මෙතෙක් දන්නා අනෙකුත් කිඹුල් මුතුන්මිත්තන්ට වඩා ව්‍යුහමය වෙනස්කම් 13ක් මෙම සත්වයා සතු බව තහවුරු විය. විශේෂයෙන්ම මොවුන්ගේ මැණික් කටුව ආශ්‍රිත අස්ථි කෙටි සහ ශක්තිමත් වීම මෙහිදී කැපී පෙනෙන ලක්ෂණයකි. 

මෙම නව විශේෂයට ගැලහැඩොසුකුස් ජොනේසී යන නම තැබීමේදී බෝඩන්හැම් සුවිශේෂී ක්‍රමවේදයක් අනුගමනය කර ඇත. සත්වයාගේ සෘජු ශරීර ස්වභාවය (Upright stance) නිරූපණය කිරීම සඳහා ආතර් රජුගේ කථා පුවතේ සඳහන් වන ගැලහැඩ් (Galahad) නයිට්වරයාගේ නම යොදාගෙන තිබේ. Jonesi යන නම යොදා ඇත්තේ බෝඩන්හැම්ගේ පාසල් කාලයේ ඔහුට විද්‍යාව ඉගැන්වූ ජෝන්ස් නමැති ගුරුවරයාට උපහාරයක් වශයෙනි. 

ලුසිත ජයමාන්න 
The Sun ඇසුරිනි
තව කියවන්න

Feb 20, 2026

වයිෆ් චිත්‍රපටයේ නිර්මලා

February 20, 2026
ශමීර නාඔටුන්නගේ ‘වයිෆ්’ චිත්‍රපටය සිනමා රසික රසිකාවියක්ට අලුත් අත්දැකීමක්. ‘වයිෆ්’ චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිතය වන නිර්මලාගේ චරිතයට පණ පොවන්නේ ප්‍රධාන නිළිය අප කවුරුත් ආදරය කරන උදාරි වර්ණකුලසූරියයි. 

වයිෆ් චිත්‍රපටයේ නිර්මලා ගැන කියමු බලන්න 
නිර්මලාගේ චරිතය තුළින් වර්තමානයේ හැම බිරිඳක්ම නියෝජනය කෙරෙනවා. මම හිතන්නේ නැහැ අප හැමෝගෙම පවුල් ජීවිත ගත්තම සර්වසම්පූර්ණ ජීවිත හොයාගන්න ලැබෙයි කියලා. ලුණු ඇඹුල් සියලු දෙයකම සංකලනයක් තමයි පවුල් ජිවිතයක් තුළ තියෙන්නේ. ඉවසීම, විශ්වාසය කියන දේ පවුලකට කොතරම් වැදගත් ද? මම විශ්වාස කරනවා මේ නිර්මලාගේ චරිතයෙන් හැමෝටම ගත හැකි ආදර්ශයක් තියෙයි කියලා. 
හේමාල් – උදාරි සුසංයෝගය ගැන ඔබේ අදහස? 
හේමාල් සමඟ රඟපාන සිවුවැනි සිනමා නිර්මාණය තමයි ‘වයිෆ්’. මුල්ම චිත්‍රපටය ආදරණිය කතාවක්, ඊට පස්ස් ක්ෂිර සාගරය කැලඹිණ, තෙවැන්න දේවි කුසුමාසන. පෙර නිර්මාණවලින් අප දෙන්නා හඳුනාගෙන තිබීම දෙන්නටම පහසු වුණා. මොකද මේ සිනමා නිර්මාණයේ අපි අඹු සැමියන් විදියට රඟපාන්නේ. ඒ නිසා මාධව සහ නිර්මලා කියන චරිත ගොඩනඟන්න පහසු වුණා. ඔහු ඉතාම දක්ෂ වෘත්තීය රංගන ශිල්පියෙක්. ඔහු දර්ශන තලයේදී හැම විටම චරිතය තුළ ජිවත් වෙනවා. ඒ ලැබුණු සහයෝගය කොයි තරම් දුරට අපි අපේ චරිත තුළ තාත්වික රංගනයන් ඉදිරිපත් කර තිබෙනවාද කියන එක ප්‍රේක්ෂක ඔබට බලාගන්න පුළුවන්. 
ශමීර එක්ක වැඩ කරන පළමු අවස්ථාව නේද? 
මම ශමීර එක්ක වැඩ කරන පළමු අවස්ථාව. මෙය ඔහුගේ තුන්වැනි සිනමා නිර්මාණය වුණාට ඔහු අත්දැකීම් ගොඩක් තියෙන සහ හොඳ අදහස් ගොඩක් තියෙන අධ්‍යක්ෂවරයෙක්. 
චිත්‍රාල් සෝමපාලගේ සංගීතයෙන් සහ ගායනයෙන් හැඩවුණු හරි අපූරු ගීතයකුත් තියෙනවා නේද?
ඒ ගැන කතා කළොත් ... ඔව් ඇත්තෙන්ම ඒ ගීතය වෙනම රසවිදිනවාට වඩා දැනෙන්නේ චිත්‍රපටය අතරතුර එය රසවිඳිනවිට. මොකද මාධව සහ නිර්මලාගේ ආදර කතාව තමයි ඒ ගීතයෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ. මම විශ්වාස කරනවා මේ ගීතයත් ජනප්‍රිය වෙයි කියලා. 

2026 වසරේ උදාරිව නැවත දකින්න ලැබෙන සිනමා නිර්මාණ මොනවද? 
මම ප්‍රාර්ථානා කරනවා ජැක්සන් ඇන්තනි අධ්‍යක්ෂණය කළ එකගෙයි සොකරි සිනමා නිර්මාණයෙන් ඉක්මනින් ප්‍රේක්ෂකයින් අතරට එන්න අවස්ථාව ලැබෙන්න කියලා. ඒ වගේම ජැක්සන් ඇන්තනිගේම දේවි සම්බුලා චිත්‍රපටයත් එන්න තියෙනවා. 
මේ අවුරුද්දේ වැඩි කාලයක් ඉන්නේ ලංකාවේ ද සිංගප්පුරුවේ ද? 
ගිය අවුරුද්දේ වැඩි කාලයක් හිටියේ දුව එක්ක සිංගප්පුරුවේ. නමුත් මම හිතුවා මේ අවුරුද්දේ වැඩි කාලයක් ලංකාවේ ඉන්න සහ මගේ වෘත්තීය ජීවිතේට කාලය යොමු කරන්න.  

ලැබෙන ප්‍රේක්ෂක ආදරේ වැඩිවීමක් මිස අඩුවක් වෙලා නැහැ, ඒ ගැන මොකද හිතෙන්නේ?
මම හරි වාසනාවන්තයි. මට දුකේදී සහ සැපේදී අවංක ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් ඉඳලා තියෙනවා. මාව හිණි පෙත්තටම ඔසවා තබද්දී වගේම මාව උස්සලා පොළොවේ ගහද්දීත් ඔවුන් ඔවුන්ගේ ආදරේ අඩු කළේ නැහැ. ඔවුන් නිසාමයි මම මේ ක්ෂේත්‍රයේ රැඳෙමින් නිර්මාණ කරමින් ඉන්නේ. 
වයිෆ් චිත්‍රපටය ගැන මොනවද කියන්න තියෙන්නේ ? 
‘වයිෆ්’ හැමෝගෙම හදවතට ආමන්ත්‍රණය කරන චිත්‍රපටයක් වේවි. ආදරේ සහ ඉවසීම කියන දේ අපි අද සමාජයේ දකින්නේ හරිම අඩුවෙන්. මේ චිත්‍රපටය තුළින් ප්‍රේක්ෂකයන්ට හොඳ ආදර්ශයක් ගන්න පුළුවන් වේවි කියල හිතනවා. 
ඔබේ ඉදිරි කටයුතු ගැන කතා කළොත් ... 
මම දමිළ චිත්‍රපටයකට සම්බන්ධයි. පසුගිය 4 වැනිදා යාපනයේදී එහි මුහුරත් උලෙළ තිබුණා. රූපගත කිරීම් තව මාසයකින් වගේ ආරම්භ වේවි. රටවල් 4ක රූපගත කිරීම් සිදුවෙනවා. යාපනයේ ඉන්න දමිළ අධ්‍යක්ෂවරයෙක්ගේ නිර්මාණයක්. ඉන්දියානු නිෂ්පාදනයක් විදිහට සිදුවෙන්නේ. ඔක්කොම වගේ ඉන්නේ දමිළ රංගන ශිල්පීන් සහ ශිල්පිනියන් මම විතරයි සිංහල කෙනෙක් විදියට සම්බන්ධ වෙලා ඉන්නේ. මගේ රංගන ජීවිතේටත් අලුත් අත්දැකීමක් වේවි. අභියෝගයක් විදියට තියෙන්නේ මෙය දමිළ බසින් සිදුවෙන නිර්මාණයක් වීමයි. මගේ තාත්තාට නම් දමිළ පුළුවන් නිසා එයාගේ උදවු ඇතිව, කොහොම හරි මේ අභියෝගය මම ජය ගන්නවා. මට ලැබිලා තියෙන්නේ දාම ඝාතකයකුගේ චරිතයක්. ඒක වෙනස් අත්දැතීමක් වේවි.

ඡායාරූප - මුහුණු පොතෙන්
තව කියවන්න

Classified_Ad